Bireysel Çalgı Tutum Ölçeği

Öz

Bireysel Çalgı Tutum Ölçeği (BÇTÖ), bireylerin bireysel çalgı derslerine yönelik sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla 2013 yılında geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, müzik eğitimi alan öğrencilerin veya çalgı dersi gören bireylerin derse karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri nicel olarak değerlendirmeyi hedefler. Geliştirme çalışması sonucunda 18 maddeden ve iki boyuttan oluşan bu ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılık ve yapı geçerliği sunmaktadır. Ölçeğin derecelendirilmesi, katılımcıların tutum düzeylerini detaylıca yansıtabilmesi için 5’li Likert tipi bir format kullanılarak yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Bireysel Çalgı Tutum Ölçeği, Tutum Ölçeği, Müzik Eğitimi, Çalgı Dersi, Psikometri, Tutum, Faktör Analizi.

Yazarlar

Begüm Yalçınkaya (AYTEMUR), A. Cüneyt Eldemir.

Amaç

Bireysel Çalgı Tutum Ölçeği’nin temel amacı, üniversitelerin müzik eğitimi programlarında veya konservatuvarlarda bireysel çalgı dersleri alan öğrencilerin bu derslere yönelik tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu tutumların belirlenmesi, eğitimcilerin ders içeriklerini ve pedagojik yaklaşımlarını öğrencilerin motivasyon ve algı düzeylerine göre ayarlamalarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Ölçek, öğrencilerin çalgı derslerine karşı geliştirdikleri olumlu veya olumsuz eğilimleri, derse katılım ve devamlılık motivasyonlarını, çalgı çalmaya yönelik genel inançlarını ve duygusal tepkilerini kapsamlı bir şekilde değerlendirme imkanı sunar.

Yapı

Ölçek, bireysel çalgı dersine ilişkin tutum yapısını ölçmektedir. Psikolojide tutum, bir objeye, kişiye veya duruma karşı öğrenilmiş, sürekli ve değerlendirici bir tepki eğilimi olarak tanımlanır. Bireysel Çalgı Tutum Ölçeği, bu yapıyı iki temel boyutta ele almaktadır:

• Olumlu Tutum Boyutu: Bireyin çalgı dersini sevmesi, derse istekli katılması, kendini geliştirmeye yönelik motivasyonu ve çalgı çalmanın faydalarına inanması gibi yapıcı eğilimleri içerir (12 madde).
• Olumsuz Tutum Boyutu: Bireyin çalgı dersine karşı ilgisizlik, dersin zor veya sıkıcı olduğu algısı, başarısızlık korkusu veya dersten kaçınma eğilimi gibi engelleyici eğilimleri içerir (6 madde).

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, geliştirme aşamasında gerçekleştirilen Faktör Analizi ile test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin iki faktörlü yapıyı desteklediği görülmüştür. Örneklem büyüklüğünün faktör analizi için uygunluğunu gösteren Kaiser-Meyer Olkin (KMO) değeri 0,961 olarak bulunmuştur. Bu değer, verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, madde-toplam korelasyonları ve faktör yükleri incelenmiş, maddelerin ilgili oldukları faktör altında yeterli düzeyde yüklendiği belirlenmiştir. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak öngörülen iki boyutlu yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayısı yüksek bulunmuştur. Güvenirliği belirlemek amacıyla hesaplanan Cronbach’s Alpha değeri 0,947 olarak rapor edilmiştir. 0.90’ın üzerindeki bu katsayı, Bireysel Çalgı Tutum Ölçeği’nin maddeleri arasında son derece yüksek bir tutarlılık olduğunu ve ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Yüksek güvenirlik değeri (α=0,947), ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu çalıştığını ve ölçüm sonuçlarının zamana yayılan tekrarlarda benzer sonuçlar verebileceğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Bireysel Çalgı Tutum Ölçeği, 18 maddeden oluşan ve iki ana faktöre ayrılan bir yapıya sahiptir. Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçlarına göre, maddeler iki belirgin boyut altında toplanmıştır:

• Boyut 1: Olumlu Tutum (12 Madde)
• Boyut 2: Olumsuz Tutum (6 Madde)

Bu iki boyut, bireylerin çalgı dersine yönelik algılarını pozitif ve negatif kutuplarda ayrıştırmakta ve toplam varyansın önemli bir kısmını açıklamaktadır. Faktör yüklerinin yüksek olması, maddelerin ait oldukları boyutları güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme Tipi Tutum Ölçeği

Format: 18 Maddelik, Öz Bildirim Formu

Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Müzik Eğitimi Alan Öğrenciler / Bireysel Çalgı Dersi Gören Bireyler

Yaş Grubu: Üniversite Düzeyi (Genç Yetişkin)

Popülasyon Detayları: Müzik Öğretmenliği Anabilim Dalı veya benzeri eğitim kurumlarında bireysel çalgı eğitimi alan öğrenciler.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a kadar).

Anahtar Kelimeler

Müzik Pedagojisi, Öğrenci Tutumu, Enstrüman Eğitimi, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Mustafa Kemal Üniversitesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı tarihte Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ile ilişkilidir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, Begüm Yalçınkaya (AYTEMUR) ve A. Cüneyt Eldemir tarafından 2013 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: bireysel-calgi-tutum-olcegi-toad.pdf

Kullanım ücreti veya telif hakları konusunda kesin bilgi için sorumlu yazar ile doğrudan iletişim kurulmalıdır.

Kaynaklar

• Yalçınkaya, B., Eldemir, A. C., (2013). Bireysel Çalgı Dersine İlişkin Tutum Ölçeğinin geliştirilmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(21), 29-36.
• Makalenin DergiPark üzerindeki bağlantısı: dergipark.org.tr

Bireysel Çalgı Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte yer almadığı için buraya eklenememiştir. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen makaleye ve PDF dosyasına başvurulmalıdır.