Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği

Özet

Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği (BPKTÖ), Mustafa Başer tarafından 2013 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğrencilerin Bilgisayar Programlama derslerine veya programlama faaliyetlerine yönelik genel tutumlarını, duygusal tepkilerini ve bilişsel değerlendirmelerini sistematik olarak ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, programlamaya yönelik olumlu veya olumsuz eğilimleri belirleyerek eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrencilerin motivasyon ve başarı düzeylerini etkileyen psikolojik faktörleri anlamalarına yardımcı olmayı hedefler.

Ölçek geliştirme çalışması, sağlam psikometrik temeller üzerine kurulmuştur ve ilgili literatür taramaları sonucunda elde edilen madde havuzu kullanılarak oluşturulmuştur. Nihai hali, programlamanın algılanan zorluğu, faydası ve bireyde yarattığı kaygı gibi boyutları kapsayan maddelerden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Bilgisayar Programlama, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Eğitim Psikolojisi, Programlama Kaygısı, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Mustafa Başer

Amaç

Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin (özellikle öğrencilerin) Bilgisayar Programlama öğrenme sürecine veya bu alandaki çalışmalara karşı geliştirdikleri tutum düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemektir. Programlamaya karşı geliştirilen tutumlar, öğrenme başarısını doğrudan etkileyen önemli bir değişken olduğundan, bu ölçek eğitim araştırmacılarına ve öğretmenlere önemli veriler sunmaktadır.

Ölçek, programlama eğitiminin etkinliğini değerlendirmede, müfredat geliştirme çalışmalarında ve programlama başarısızlıklarının altında yatan duygusal faktörleri tespit etmede kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Ölçek, literatürde kabul gören “tutum” yapısını ölçmektedir. Tutum, bireyin belirli bir nesne, durum veya aktiviteye yönelik gösterdiği bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimlerin bir bütünüdür. BPKTÖ, bu yapıyı Bilgisayar Programlama bağlamında değerlendirir.

Ölçülen temel psikolojik yapı, programlamaya yönelik algılanan değeri, programlama yapmaktan duyulan hazzı veya kaygıyı ve bireyin programlama yeteneğine olan inancını (öz yeterlik) içerebilir. Geliştirme çalışmasında, bu tutumun alt boyutlara ayrılıp ayrılmadığı Faktör Analizi bölümünde detaylandırılmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması (Başer, 2013), psikometrik olarak güçlü bir yapı oluşturmayı amaçlamıştır. Orijinal kaynakta özet bilgi olarak belirtilmese de, geliştirme çalışmalarında yapı geçerlik (Construct Validity) çalışmalarına yer verilmiştir.

Geçerlik çalışmaları genellikle kapsam geçerliği için uzman görüşüne başvurulmasını ve yapı geçerliği için de Faktör Analizi (Açımlayıcı ve/veya Doğrulayıcı) yapılmasını içerir. Ölçeğin, programlamaya karşı tutumu ölçme konusunda ne kadar başarılı olduğunu gösteren detaylı istatistiksel sonuçlar, orijinal makalede sunulmuştur.

Güvenirlik

Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Geliştirme çalışmalarında sıklıkla kullanılan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, ölçeğin genel güvenilirliğini göstermek için hesaplanmıştır.

Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla tutarlı sonuçlar ürettiğini gösterir. Ölçeğin bu kritik psikometrik özelliği, orijinal makalede detaylı tablolar halinde raporlanmıştır.

Faktör Analizi

BPKTÖ’nün yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, başlangıçta oluşturulan madde havuzunun altında yatan temel boyutları ve yapıları ortaya çıkarmayı hedefler.

Geliştirme makalesinde (Başer, 2013) muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğu, maddelerin hangi faktörlere yüklendiği ve bu faktörlerin toplam varyansın ne kadarını açıkladığı belirlenmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklendiğini göstermek açısından hayati öneme sahiptir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme

Format: Kağıt-Kalem veya dijital uygulama için tasarlanmış, kendini raporlama formatında bir tutum ölçeğidir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri, öğretmen adayları veya Bilgisayar Programlama eğitimi alan diğer öğrenci grupları.

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (genellikle 18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Ölçek, programlama dersi alan veya alması beklenen bireylerin tutumlarını ölçmek için uygundur.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanır (Örneğin, “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a kadar). Puanlama, genellikle alt boyutlar üzerinden veya genel tutum puanı olarak hesaplanır.

Orijinal çalışma makalesine ve ölçek dokümanına aşağıdaki bağlantılardan erişilebilir:

Anahtar Kelimeler

Programlama Tutumu, Eğitim, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik, Mustafa Başer, Tutum.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Mustafa Başer (Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Samsun, Türkiye)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik araştırma ve eğitim amaçlı kullanıma açıktır. Kullanım için yazar Mustafa Başer ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ticari kullanım için izinler ayrıca görüşülmelidir.

Kaynaklar

Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği’nin geliştirilme çalışması aşağıdaki akademik yayına dayanmaktadır:

  • Başer, M. (2013). Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği geliştirme çalışması. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(6), 199-215.

  • Orijinal makale PDF formatında şu adresten indirilebilir: jasstudies.com

  • Ölçeğin PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: bilgisayar-programlamaya-karsi-tutum-olcegi-toad.pdf

Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçeğin tam maddelerine erişim için Başer (2013) makalesine başvurulması gerekmektedir.

(Ölçek maddeleri bu alana yerleştirilmemiştir, çünkü orijinal kaynakta bu bilgi mevcut değildir.)

Cite this article

memjavad (2025). Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/bilgisayar-programlamaya-karsi-tutum-olcegi/

memjavad. "Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 5 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/bilgisayar-programlamaya-karsi-tutum-olcegi/.

memjavad. "Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/bilgisayar-programlamaya-karsi-tutum-olcegi/.

memjavad (2025) 'Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/bilgisayar-programlamaya-karsi-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Bilgisayar Programlamaya Karşı Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF