Berkeley Dışavurumculuk Ölçeği

Özet

Berkeley Dışavurumculuk Ölçeği (BDÖ), bireylerin duygusal dışavurum düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araç olan orijinal Berkeley Expressivity Scale’in (BES) Türkçe adaptasyonudur. Ölçek, özellikle duygusal tepkileri ne kadar açık ve yoğun ifade etme eğiliminde olduğunu değerlendirir. 16 maddeden oluşan bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültüründe üç faktörlü yapısını (pozitif ifade, negatif ifade ve dürtü gücü) koruduğunu ve yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik sunduğunu göstermiştir.

Uyarlama çalışması Ahmet Akın tarafından 2011 yılında yayınlanmıştır ve ölçeğin psikometrik özelliklerinin, özellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçlarıyla, Türk popülasyonunda kullanıma uygun olduğunu kanıtlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Duygusal dışavurum, duygu, psikolojik ölçek, uyarlama, geçerlik, güvenirlik, Berkeley Dışavurumculuk Ölçeği, Faktör analizi.

Yazarlar

Ahmet Akın (Türkçe Uyarlama).

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin duygusal tepkilerini (hem olumlu hem de olumsuz) çevrelerine ne kadar açık ve kuvvetli bir şekilde ifade etme eğiliminde olduklarını sistematik olarak ölçmektir. Ölçek, bu dışavurumun altında yatan dürtü kontrol gücünü de bir alt boyut olarak değerlendirir.

Ölçek, duygusal dışavurumun sosyal etkileşimler, iletişim kalitesi ve genel ruh sağlığı üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmalar için tasarlanmıştır. Orijinal Berkeley Dışavurumculuk Ölçeği, bireyler arası duygusal ifade farklılıklarını yakalamak ve standardize etmek için kritik bir araçtır.

Yapı

Berkeley Dışavurumculuk Ölçeği, psikolojideki Duygusal Dışavurum yapısını ölçmektedir. Duygusal dışavurum, bireyin içsel duygusal durumlarını sözlü veya sözsüz yollarla dış dünyaya yansıtma biçimi ve sıklığıdır. Türkçeye uyarlanan 16 maddelik versiyon, üç temel faktörden oluşmaktadır:

• Pozitif İfade: Neşe, mutluluk ve memnuniyet gibi olumlu duyguların dışa vurumuyla ilgili maddeleri içerir.
• Negatif İfade: Öfke, üzüntü ve hayal kırıklığı gibi olumsuz duyguların dışa vurumuyla ilgili maddeleri içerir.
• Dürtü Gücü (Impulse Strength): Bireyin duygusal tepkilerini kontrol etme ve yönetme yeteneğini veya eğilimini ifade eder.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerlik çalışmaları, Türk popülasyonunda Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. AFA sonuçları, beklenen üç faktörlü yapıyı desteklemiş ve 16 maddenin bu faktörlere yüksek yükler (.53 ile .90 arasında değişen) sergilediğini göstermiştir.

DFA, orijinal ölçeğin yapısının Türk kültüründe doğrulandığını gösteren güçlü model uyum indeksleri sağlamıştır. Bu indeksler, modelin teorik yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır:

• RMSEA = .048
• NFI = .96
• CFI = .98
• IFI = .98
• RFI = .95
• GFI = .95
• AGFI = .92
• SRMR = .048

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test yöntemleri ile değerlendirilmiştir. İç tutarlılık güvenirlik katsayıları, alt boyutlarda .74 ile .88 arasında değişen değerler göstermiştir. Bu aralık, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret eder.

Ölçeğin zamana karşı kararlılığını gösteren test-tekrar test güvenilirlik katsayıları ise .66 ile .85 arasında değişmektedir. Elde edilen bu sonuçlar, Berkeley Dışavurumculuk Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun psikometrik açıdan geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasında uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), 16 maddenin üç ana faktör altında toplandığını ortaya koymuştur: Pozitif İfade, Negatif İfade ve Dürtü Gücü. Bu üç faktör, duygusal dışavurum değişkenliğinin toplamda %58’ini açıklamaktadır.

AFA’yı takiben gerçekleştirilen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), üç faktörlü yapının Türk örneklemi üzerindeki uyumunu test etmiştir. Mükemmel uyum indeksleri (özellikle CFI ve IFI değerlerinin .98 olması), bu yapının orijinal ölçeğin teorik temelleriyle uyumlu olduğunu ve Türk popülasyonunda da geçerli bir ölçüm sağladığını kesinleştirmiştir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: 16 maddeden oluşan, öz bildirim temelli Likert tipi bir ölçektir.

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinal).

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve genç yetişkinler.

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir (Genellikle üniversite öğrencileri ve genel yetişkin popülasyonu).

Popülasyon Detayları: Türk kültürü örneklemi üzerinde valide edilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Derecelendirme sistemi 7 puanlı Likert formatındadır: (1—göre katılmıyorum, 7—güzel kabul ediyorum). (Standart anlamı: 1 = Kesinlikle katılmıyorum, 7 = Tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Duygusallık, psikometri, AFA, DFA, ifade gücü, duygusal düzenleme, psikolojik test.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

İletişim Adresi: Ahmet Akın (İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Türkiye).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2011.

Kullanım İzinleri ve Ücret: Ölçeğin kullanımı ve telif hakları ile ilgili bilgiler için sorumlu yazar Ahmet Akın ile doğrudan iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Akın, A. (2011). The validity and reliability of the Turkish version of the Berkeley Expressivity Scale. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 30, 27 – 33. doi:10.1016/j.sbspro.2011.10.006

Makalenin orijinal bağlantısı: ac.els-cdn.com

Ölçeğin PDF dosyası buradan indirilebilir: berkeley-expressivity-scale-toad.pdf

Berkeley Dışavurumculuk Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek, toplam 16 maddeden oluşmaktadır. Telif hakları nedeniyle maddelerin orijinal içeriği bu akademik girişte sunulamamaktadır. Maddelerin derecelendirilmesi 7 puanlı Likert tipi bir ölçek üzerinden yapılmaktadır:

(1─göre katılmıyorum, 7─güzel kabul ediyorum)