Benlik Saygısı Ölçeği

Özet

Benlik Saygısı Ölçeği (BSÖ), Y. Kuzgun ve A. Bogenç tarafından Türk popülasyonunun benlik saygısı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş özgün bir psikolojik araçtır. Ölçek, ilk olarak 1994 yılında Adana’da düzenlenen I. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi’nde bir bildiri olarak sunulmuştur. Bu ölçek, bireylerin kendi değerlerine, yeteneklerine ve genel yeterliliklerine ilişkin algılarını saptayan küresel benlik saygısı yapısını hedeflemektedir. Geliştirme türündeki bu ölçek, özellikle ergen ve yetişkin gruplarının değerlendirilmesi ve rehberlik hizmetlerinin etkinliğinin belirlenmesi amacıyla tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Benlik Saygısı, Öz Saygı, Psikolojik ölçme, Ölçek Geliştirme, Kişilik, Benlik saygısı düzeyleri.

Yazarlar

Kuzgun, Y., Bogenç, A.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türk kültürüne özgü ifadeler kullanarak bireylerin genel ve küresel benlik saygısı düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde nicel olarak belirlemektir. Bu ölçüm, bireyin kendini ne derece değerli, başarılı ve kabul edilebilir gördüğünü ortaya koymayı hedefler.

BSÖ, akademik ve klinik ortamlarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, özellikle psikolojik danışmanlık ve rehberlik (PDR) hizmetleri kapsamında, düşük benlik saygısının yol açtığı riskli davranışları veya psikopatolojileri erken teşhis etmede yardımcı olabilir. Ayrıca, uygulanan eğitim programlarının veya terapötik müdahalelerin bireylerin benlik saygısı üzerindeki etkilerini izlemek için bir değerlendirme aracı olarak da işlev görür.

Yapı

Benlik Saygısı Ölçeği, psikolojideki merkezi yapılardan biri olan benlik saygısını (self-esteem) ölçmektedir. Benlik saygısı, bireyin kendisi hakkındaki genel ve kalıcı değerlendirmesidir; kişinin kendi değerini algılayış biçimi ve kendine duyduğu saygı düzeyidir.

Bu ölçek, benlik saygısını tek boyutlu, küresel bir yapı olarak ele almaktadır. Yapının ölçülmesi, bireyin günlük yaşamdaki çeşitli durumlar karşısında sergilediği özgüven, öz-kabul ve genel iyilik hali ile ilişkilidir. Yüksek benlik saygısı genellikle daha iyi psikolojik uyum, düşük benlik saygısı ise depresyon ve anksiyete gibi durumlarla ilişkilendirilmektedir. Ölçek maddelerinin bu küresel yapıyı kapsayıcı nitelikte olduğu varsayılmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin kaynak referansında (Kuzgun & Bogenç, 1994 bildirisi), spesifik psikometrik psikometrik geçerlik değerleri (Yapı Geçerliği, Kriter Geçerliği vb.) açıkça belirtilmemiştir. Bu durum, bildirinin bir kongre sunumu olması ve detaylı psikometrik raporun ayrı bir makalede yayınlanma ihtimalinden kaynaklanabilir.

Ancak, geliştirme ölçeği olduğu göz önüne alındığında, yazarların ölçeğin benlik saygısı yapısını doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak için gerekli geçerlik çalışmalarını yürütmüş olmaları beklenir. Bu çalışmalar tipik olarak, ölçeğin teorik olarak ilgili diğer yapılarla (örneğin, depresyon, anksiyete) olan ilişkisini inceleyen eş zamanlı geçerlik analizlerini içerir.

Güvenirlik

Kaynak verilerde ölçeğin güvenirlik katsayıları hakkında somut bir bilgi sunulmamıştır. Bir psikolojik ölçme aracının güvenilirliği, aynı koşullar altında tekrarlandığında benzer sonuçlar verme tutarlılığını ifade eder.

Geliştirme çalışmalarında sıklıkla kullanılan güvenirlik yöntemleri arasında iç tutarlılık (madde-toplam korelasyonları ve Cronbach Alfa katsayısı) ve zaman içinde tutarlılığı ölçen test-tekrar test yöntemleri bulunmaktadır. Ölçeğin kabul edilebilir bir psikometrik standarda sahip olması için, iç tutarlılık katsayısının genellikle 0.70 veya üzerinde olması beklenmektedir.

Faktör Analizi

Benlik Saygısı Ölçeği’nin geliştirme aşamasında, maddelerin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı tek bir küresel benlik saygısı yapısını destekleyip desteklemediğini belirlemek için büyük olasılıkla faktör analizi (Exploratory Factor Analysis – AFA) kullanılmıştır.

Eğer ölçek tek boyutlu olarak tasarlanmışsa, faktör analizinin tüm maddelerin tek bir baskın faktör altında toplandığını göstermesi gerekmektedir. Kaynakçada spesifik faktör yükleri, öz değerler veya doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları hakkında bilgi bulunmamaktadır. Ölçeğin kullanımı için, bu psikometrik detayların akademik yayınlarda incelenmesi önemlidir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Tipik olarak 4 veya 5 seçenekli bir Likert formatında olduğu varsayılmaktadır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Ergenler ve Yetişkinler

Age Group: Genellikle 15 yaş ve üzeri bireyler.

Population Details: Ölçek, Türkiye’deki üniversite öğrencileri ve genel popülasyon örneklemleri üzerinde geliştirilmiş ve kullanılmıştır.

Test Methodology: Bireysel veya grup olarak uygulanabilen, kağıt-kalem formatında bir öz bildirim ölçeğidir. Uygulama süresi kısadır.

Anahtar Kelimeler

Öz Bildirim Ölçeği, Öz saygı, Kişilik Özellikleri, Psikolojik Uyum, Cronbach Alfa, Faktör analizi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Benlik Saygısı Ölçeği, 1994 yılında akademik bir bildiri olarak sunulmuştur. Ölçeğin kullanım izinleri ve telif hakları konusunda, Kuzgun ve Bogenç’in kurumsal bağlılıkları veya yayın politikaları dikkate alınmalıdır. Akademik araştırmalarda genellikle yazarların izniyle ücretsiz olarak kullanılabilir.

Kaynaklar

Kuzgun, Y. ve Bogenç, A. (1994, Nisan). Benlik Saygısı Ölçeği. I. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresinde sunulan bildiri, Çukurova Üniversitesi, Adana.

[quads id=5]

Benlik Saygısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynakta ölçek maddeleri sunulmamıştır. Bu nedenle maddeler bu girişte listelenememektedir. Ölçeğin tam içeriğine ulaşmak için, Kuzgun ve Bogenç’in 1994 yılında sunduğu kongre bildirisine veya sonrasında yayınlanan tam makaleye başvurulması gerekmektedir.