Table of Contents
Özet
Beklentiler A,B,C Ölçeği (Öğretmen Formu), 1998 yılında A. Bayram tarafından hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ilköğretim ikinci kademede okutulan Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi dersinin hedeflerine yönelik olarak öğretmenlerin sahip olduğu beklentileri ve algıları sistematik olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, yalnızca öğretmenlerin görüşlerine odaklanan özel bir formdur ve tezin genel amacı olan öğrenci, öğretmen ve veli beklentilerini kıyaslama çalışmasının bir parçasıdır.
Ölçek geliştirme çalışması, ilgili dersin müfredat hedeflerine ulaşılmasındaki potansiyel engelleri veya destekleyici faktörleri öğretmen perspektifinden belirlemeye yardımcı olmaktadır. Elde edilen veriler, eğitim programlarının etkinliğini artırmaya yönelik öneriler sunmak için kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Beklenti, Öğretmen Beklentisi, Vatandaşlık Eğitimi, İnsan Hakları Eğitimi, İlköğretim, Ölçek Geliştirme, Müfredat Hedefleri.
Yazarlar
Bayram, A.
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, ilköğretim ikinci kademe öğretmenlerinin, Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi dersinde belirlenen hedeflere yönelik beklenti düzeylerini ve bu hedeflere atfettikleri önemi ölçmektir. Ölçek, öğretmenlerin hedeflere ulaşılabilirlik, içeriğin uygunluğu ve öğrenci başarısı hakkındaki kişisel inançlarını tespit etmeyi hedefler.
Amaç, yalnızca beklentinin varlığını değil, aynı zamanda bu beklentilerin (A, B, C faktörleriyle temsil edilen) farklı boyutlarını da ayrı ayrı değerlendirmektir. Bu sayede, eğitim politikalarının ve müfredatın geliştirilmesinde öğretmen görüşlerinin bilimsel bir zemine oturtulması sağlanmıştır.
Yapı
Beklentiler A,B,C Ölçeği (Öğretmen Formu), muhtemelen eğitim hedefleri ile ilgili üç temel boyutu (A, B, C) ölçmektedir. Bu boyutların, eğitim psikolojisindeki genel sınıflandırmalara uygun olarak aşağıdaki yapıları temsil ettiği varsayılmaktadır:
- A Boyutu: Bilişsel Alan Hedefleri (Bilgi ve Anlama düzeyindeki beklentiler).
- B Boyutu: Duyuşsal Alan Hedefleri (Tutum, Değer ve İnanç düzeyindeki beklentiler).
- C Boyutu: Psikomotor/Davranışsal Alan Hedefleri (Uygulama ve beceri düzeyindeki beklentiler).
Ölçek, öğretmenlerin bu üç alandaki ders hedeflerine ulaşma kapasitelerine ve bu hedeflerin önemine dair algılarını nicel hale getiren bir psikometrik araç olarak tasarlanmıştır.
Geçerlik
Kaynak gösterilen yüksek lisans tezi özetinde geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel veriler (örneğin, yapı geçerliği, kapsam geçerliği) belirtilmemiştir. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışması olduğu için, geçerlik analizlerinin tezin metodoloji bölümünde detaylı olarak sunulduğu varsayılmaktadır. Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında uzman görüşü alınarak kapsam geçerliği sağlanır ve temel bileşenler analizi ile yapı geçerliği incelenir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirliğine ilişkin spesifik katsayılar (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı) kaynak özetinde yer almamaktadır. Geliştirme çalışmalarında güvenirlik, genellikle iç tutarlılık analizleri yoluyla (maddeler arası korelasyon) veya test-tekrar test yöntemiyle belirlenir. Güvenirlik verilerinin tezin tamamında mevcut olduğu düşünülmektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin adındaki A, B ve C harfleri, ölçeğin yapısal olarak birden fazla alt boyutu ölçtüğünü kuvvetle düşündürmektedir. Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı), ölçeğin kuramsal yapısı olan bilişsel, duyuşsal ve davranışsal beklentilerin birbirinden bağımsız faktörler olarak ayrılıp ayrılmadığını belirlemek için kullanılmış olmalıdır. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısını destekleyerek her bir beklenti boyutunun ayrı ayrı skorlanmasına olanak tanır.
Araç
Test Türü: Geliştirme Tipi Ölçek (Özgün olarak Bayram, 1998 tarafından geliştirilmiştir.)
Format: Yüksek ihtimalle 5’li veya 7’li Likert Tipi derecelendirme formatındadır (Kesin bilgi tezin içinde yer almaktadır).
Mevcut Dil: Türkçe
Hedef Kitle: Eğitimciler (Öğretmenler)
Yaş Grubu: İlköğretim ikinci kademede (6-8. sınıflar) ders veren yetişkin öğretmenler.
Popülasyon Detayları: İlköğretim okullarında görev yapan, Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi dersini veren veya bu dersin hedeflerine dair görüş bildirebilecek branş öğretmenleri.
Test Metodolojisi: Öz bildirim temelli, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilen, yapılandırılmış anket formu metodolojisi kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim Psikolojisi, Müfredat Değerlendirmesi, İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beklenti Ölçekleri, Psikometrik Özellikler.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilinmiyor (1998 tarihli tez çalışması nedeniyle mevcut değildir.)
Bağlılık E-posta Adresleri: Mevcut değil.
Yazışma Adresi: A. Bayram’ın 1998’de bağlı olduğu kurum: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için, genellikle tezin yazarına ve üniversiteye atıf yapılması gerekmektedir. Tam kullanım izni için yazar ile iletişime geçilmelidir.
Ücret: Akademik bir tez kapsamında geliştirildiği için ticari bir ücrete tabi değildir.
Test Yılı: 1998 (Yüksek lisans tezinin tamamlanma yılı).
Kaynaklar
-
Bayram, A. (1998). İlköğretim ikinci kademe vatandaşlık ve insan hakları eğitimi dersinin hedefleri konusundaki öğrenci, öğretmen ve velilerin beklentileri (Yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
-
Tez, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır: tez.yok.gov.tr
Beklentiler A,B,C Ölçeği (Öğretmen Formu) Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır. Ölçeğin tam metnine, referans gösterilen yüksek lisans tezi üzerinden ulaşılması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Beklentiler A,B,C Ölçeği (Öğretmen Formu). Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/beklentiler-abc-olcegi-ogretmen-formu/
memjavad. "Beklentiler A,B,C Ölçeği (Öğretmen Formu)." Turkish Psychological Scales, 6 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/beklentiler-abc-olcegi-ogretmen-formu/.
memjavad. "Beklentiler A,B,C Ölçeği (Öğretmen Formu)." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/beklentiler-abc-olcegi-ogretmen-formu/.
memjavad (2025) 'Beklentiler A,B,C Ölçeği (Öğretmen Formu)', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/beklentiler-abc-olcegi-ogretmen-formu/.
[1] memjavad, "Beklentiler A,B,C Ölçeği (Öğretmen Formu)," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Beklentiler A,B,C Ölçeği (Öğretmen Formu). Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.