Table of Contents
Özet
Astronomi Başarı Testi (ABT), Fulya Öner-Armağan ve N. Demir tarafından 2019 yılında geliştirilmiş olan, öğrencilerin astronomi konularındaki akademik başarı düzeylerini ölçmeyi amaçlayan bir başarı testidir. Ölçek, kapsam geçerliği çalışmaları titizlikle yürütülerek oluşturulmuştur ve nihai formu 27 maddeden oluşmaktadır. Testin temel amacı, belirlenen öğretim programı kazanımlarına ulaşma düzeyini belirlemektir.
Dört seçenekli çoktan seçmeli formatta hazırlanan bu testin güvenirlik analizi sonucunda, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri 0.752 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, testin psikometrik açıdan kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir. Testin geliştirme süreci, ulusal ve uluslararası başarı değerlendirme programlarından (PISA, PYBS) ve resmi ders kitaplarından yararlanılarak geniş bir soru havuzunun oluşturulmasıyla desteklenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Astronomi, Başarı Testi, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim, Bilim, Ölçme ve Değerlendirme, Uzay Araştırmaları.
Yazarlar
Fulya Öner-Armağan, N. Demir
Amaç
Astronomi Başarı Testi’nin geliştirilmesindeki temel amaç, öğrencilerin fen bilimleri ders müfredatı kapsamında yer alan astronomi konularına ilişkin bilgi, kavrama ve uygulama düzeylerini objektif bir şekilde ölçmektir. Bu test, öğrencilerin ilgili kazanımlara ne ölçüde hakim olduğunu belirlemek ve eğitimcilerin öğretim süreçlerini bu doğrultuda değerlendirmelerine olanak tanımak üzere tasarlanmıştır.
Test, özellikle teknoloji-uzay araştırmaları ilişkisi ve gezegenlerin temel fiziksel özelliklerine dair kazanımları hedef almaktadır. Dört seçenekli çoktan seçmeli yapısı sayesinde hızlı ve standart bir değerlendirme imkanı sunmaktadır.
Yapı
Astronomi Başarı Testi, öğrencilerin astronomi ve uzay bilimleri alanındaki akademik başarısını tek bir genel yapı (başarı) altında ölçmektedir. Test, öğrenim hedeflerine dayalı olarak hazırlanmış kazanımları temel almaktadır. Bu kazanımlar, öğrencilerin uzay teknolojileri, gezegen bilgisi ve temel astronomik olgular hakkındaki bilgiyi hatırlama ve bu bilgiyi yorumlama yeteneklerini kapsamaktadır.
Ölçeğin maddeleri, öğrencilerin müfredatta belirtilen spesifik öğrenme çıktılarına ne kadar ulaştığını doğrudan ölçmeye odaklanmıştır. Bu nedenle, testin yapısı, başarı değerlendirmesi bağlamında içeriğe dayalı (content-based) bir ölçüm sağlamaktadır.
Geçerlik
Testin geliştirme aşamasında öncelikli olarak Kapsam Geçerliği (Content Geçerliği) sağlanmıştır. Bu amaçla, her bir öğrenme kazanımına yönelik en az bir soru içeren 31 maddelik geniş bir soru havuzu hazırlanmıştır.
Soru havuzundaki maddeler oluşturulurken yüksek güvenilirliğe sahip çeşitli kaynaklardan yararlanılmıştır. Bu kaynaklar şunlardır:
- Daha önce astronomi konularında araştırma yapan araştırmacılar tarafından geçerliği ve güvenirliği sağlanan başarı testleri.
- Uluslararası Öğrenci Başarılarını Değerlendirme Programı (PISA) soruları.
- Milli Eğitim Bakanlığı (MEB)’nın 2000-2017 yılları arasında yapmış olduğu PYBS (Parasız Yatılılık ve Bursluluk Sınavı) gibi merkezi sınavlarda yer alan sorular.
- MEB tarafından onaylanmış fen bilimleri ders kitapları.
Bu çoklu kaynak kullanımı, testin müfredatı ve uluslararası standartları yansıtan sağlam bir içerik temeline sahip olmasını sağlamıştır. Nihai test, bu havuzdan seçilen 27 maddeden oluşmaktadır.
Güvenirlik
Astronomi Başarı Testi’nin İç Tutarlılık Güvenirliği (Internal Consistency Güvenirliği) analizi yapılmıştır. Nihai 27 maddelik testin iç tutarlılığını ölçmek üzere Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır.
Yapılan analizler sonucunda, testin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.752 olarak bulunmuştur. Bu değer, sosyal bilimler araştırmalarında kabul edilebilir düzeyin (genellikle 0.70) üzerinde olup, test maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.
Faktör Analizi
Kaynak metinde Astronomi Başarı Testi’nin yapısal geçerliğini destekleyen Açımlayıcı (EFA) veya Doğrulayıcı (CFA) Faktör Analizi sonuçlarına dair doğrudan bilgi verilmemiştir. Ancak, başarının genel bir yapı olarak ölçülmek istendiği başarı testlerinde, içeriğe dayalı geçerlik önceliklendirilmektedir. Testin, müfredat kazanımlarını temsil eden tek bir başarı faktörünü ölçtüğü varsayılmaktadır.
Araç
Test Türü: Başarı Testi (Geliştirme)
Format: Çoktan Seçmeli (Dört seçenekli)
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Fen Bilimleri Dersi Kapsamındaki Öğrenciler
Yaş Grubu: İlköğretim/Ortaöğretim Düzeyi (Müfredata bağlı olarak)
Popülasyon Detayları: Test, MEB müfredatındaki astronomi ve uzay konularını öğrenen öğrencileri hedeflemektedir. Madde havuzu oluşturulurken PISA ve PYBS gibi merkezi sınav sorularından yararlanılması, testin geniş bir öğrenci yelpazesine uygulanabileceğini düşündürmektedir.
Test Metodolojisi: Dört Seçenekli Başarı Testi. Puanlama: Doğru cevap=1 puan, Yanlış/Boş Cevap=0 puan. Toplam puan, öğrencinin astronomi başarısını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Uzay Bilimleri, Ölçme Aracı, Öğrenme Kazanımları, Eğitim Psikolojisi, Akademik Başarı, İç Tutarlılık, Geçerlik.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Yayınlanan makalede belirtilmemiştir.
Kurum E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı kuruma ait akademik iletişim bilgileri kullanılabilir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Astronomi Başarı Testi, 2019 yılında yayımlanan bir akademik makale ile bilim dünyasına sunulmuştur. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi [email protected] olarak belirtilmiştir. Testin ticari kullanımı hakkında bilgi bulunmamaktadır. Testin orijinal yayını, Armağan ve Demir (2019) tarafından gerçekleştirilmiştir.
Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: astronomi-basari-testi-toad.pdf
Kaynaklar
Armağan, F. Ö. ve Demir, N. (2019). Astronomi Başarı Testi geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(1), 52-70.
Makalenin yayınlandığı dergi linki: dergipark.org.tr
Astronomi Başarı Testi Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek 27 soruluk dört seçenekli bir başarı testidir.
Soruların içerdiği kazanımlar:
- 1m: Teknoloji ile uzay araştırmaları arasındaki ilişkiyi tahmin eder
- 12m: Gezegenlerin ısı ve ışık kaynağı olmadığını seçer.
Cite this article
memjavad (2025). Astronomi Başarı Testi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/astronomi-basari-testi/
memjavad. "Astronomi Başarı Testi." Turkish Psychological Scales, 7 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/astronomi-basari-testi/.
memjavad. "Astronomi Başarı Testi." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/astronomi-basari-testi/.
memjavad (2025) 'Astronomi Başarı Testi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/astronomi-basari-testi/.
[1] memjavad, "Astronomi Başarı Testi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Astronomi Başarı Testi. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.