Astronomi Kavram Envanteri

Özet

Astronomi Kavram Envanteri (ACI), Bilici, Armagan, Cakir ve Yuruk (2011) tarafından öğrencilerin temel astronomi kavramlarına ilişkin anlayış düzeylerini ve yaygın kavram yanılgılarını belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu envanter, eğitim araştırmalarında ve müfredat değerlendirmelerinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır. ACI, dört farklı kavram noktasını kapsayan toplam 25 adet çoktan seçmeli sorudan oluşmaktadır.

Yapılan psikometri analizleri, ölçeğin yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir olduğunu kanıtlamıştır. Tüm test için Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.80 olarak rapor edilmiştir. Bu sonuçlar, ACI’nın fen eğitimi bağlamında astronomi kavramlarının değerlendirilmesinde etkili bir araç olduğunu desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

Astronomi, Kavram Envanteri, Fen Eğitimi, Kavram Yanılgıları, Ölçek Geliştirme, Bilişsel Değerlendirme, ACI.

Yazarlar

Bilici, S. C., Armagan, F. O., Cakir, N. K., Yuruk, N.

Amaç

Astronomi Kavram Envanteri’nin (ACI) temel amacı, öğrencilerin astronomi alanındaki kritik bilimsel kavramları ne kadar doğru anladıklarını sistematik olarak ölçmek ve bu kavramlara dair sahip oldukları alternatif kavramları veya kavram yanılgılarını tespit etmektir.

Bu envanter, özellikle fen bilimleri müfredatının etkinliğini değerlendirmek ve öğretim materyallerinin geliştirilmesi için geri bildirim sağlamak amacıyla eğitim araştırmacıları ve öğretmenler için değerli bir araç sunmaktadır.

Yapı

ACI, öğrencilerin bilişsel düzeyde astronomi kavramlarına hakimiyetini ölçmeyi hedefleyen bir kavram envanteri türüdür. Ölçek, müfredattaki temel öğrenme hedefleri doğrultusunda belirlenmiş dört farklı kavram noktasını ölçmektedir. Bu yapısal özellik, ölçeğin tek bir genel bilgi düzeyini değil, astronomiye özgü çeşitli alt alanlardaki anlayışı değerlendirmesini sağlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, özellikle içerik geçerliliğine odaklanmıştır. İçerik geçerliliği sağlamak amacıyla, müfredattaki tüm hedeflerin test maddeleriyle temsil edildiğini garanti altına almak için kapsamlı bir özellikler tablosu hazırlanmıştır.

Ölçek maddelerinin geliştirilme sürecinde, 12 soru Frede (2008), Kalkan ve Kiroğlu (2007), Gri (2006), Trumper (2006), Sarranize (2005), Lindell (2001), Trumper (2000), Finegold ve Pundak (1991) gibi sekiz farklı güvenilir kaynaktan derlenmiştir. Ek olarak, 18 soru öğretim hedefleri dikkate alınarak araştırmacılar tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Saha testlerinden önce, envanterin yapısını ve içeriğini iki astronomi eğitimi uzmanı incelemiş, ayrıca dördüncü bir araştırmacı da soruların dilsel denkliğini kontrol ederek geçerliliğe katkıda bulunmuştur.

Güvenirlik

Astronomi Kavram Envanteri’nin (ACI) güvenilirliği, iç tutarlılık yöntemiyle test edilmiştir. Tüm test için hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı 0.80 olarak bulunmuştur.

Madde analizi, geçerlilik ve güvenilirlik analizleri sonucunda elde edilen tüm bulgular, ACI’nın ilgili astronomi kavramlarını doğru ve tutarlı bir şekilde ölçmek için geçerli ve güvenilir bir kavram envanteri aracı olduğunu açıkça göstermektedir.

Faktör Analizi

Kaynak metinde doğrudan faktör analizi sonuçlarına dair detaylı bilgi sunulmamıştır. Ancak, ölçeğin yapısının “dört farklı noktadan” oluştuğu bilgisi, envanterin çok boyutlu bir yapıyı hedeflediğini ve bu boyutların faktör analizi yoluyla belirlenmiş veya doğrulanmış olabileceğini düşündürmektedir. Bu dört nokta, astronomi müfredatının temel kavramsal alanlarını temsil etmektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme

Format: 25 maddeden oluşan, dört seçenekli çoktan seçmeli test.

Language Available: Türkçe

Population Group: Fen Bilimleri Öğrencileri (Eğitim ortamında kavram yanılgılarını ölçmek için tasarlanmıştır.)

Age Group: Belirtilmemiştir (Genellikle lise ve üniversite düzeyine uygundur).

Population Details: Belirtilmemiştir.

Test Methodology: Bilişsel değerlendirme, psikometri temelli kavram envanteri.

Anahtar Kelimeler

Uzay Bilimleri, Astronomi Eğitimi, Ölçek Güvenirliği, İç Tutarlılık, Madde Analizi, Kavram Testi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sedef Canbazoglu Bilici

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2011 (Yayın tarihine göre).

İzinler ve Ücret: Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar (Sedef Canbazoglu Bilici) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Bilici, S. C., Armagan, F. O., Cakir, N. K. ve Yuruk, N. (2011). The development of an Astronomy Concept Inventory (ACI). Procedia Social and Behavioral Sciences, 15, 2454–2458. doi:10.1016/j.sbspro.2011.04.127

Makalenin orijinal PDF bağlantısı: ac.els-cdn.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: astronomi-kavram-envanteri-toad.pdf

Astronomi Kavram Envanteri Maddeleri

ÖNEMLİ: Astronomi Kavram Envanteri (ACI), toplam 25 adet dört seçenekli çoktan seçmeli sorudan oluşmaktadır. Kaynak metinde bu maddelerin tam listesi yer almamaktadır. Maddelerin içeriği ve detayları için lütfen orijinal makaleye başvurunuz.

Cite this article

memjavad (2025). Astronomi Kavram Envanteri. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/astronomi-kavram-envanteri/

memjavad. "Astronomi Kavram Envanteri." Turkish Psychological Scales, 7 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/astronomi-kavram-envanteri/.

memjavad. "Astronomi Kavram Envanteri." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/astronomi-kavram-envanteri/.

memjavad (2025) 'Astronomi Kavram Envanteri', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/astronomi-kavram-envanteri/.

[1] memjavad, "Astronomi Kavram Envanteri," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Astronomi Kavram Envanteri. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF