Antrenör Yeterlilik Ölçeği II

Özet

Antrenör Yeterlilik Ölçeği II (AYÖ-II), antrenörlerin mesleki yeterlilik algılarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu çalışma, ölçeğin Türkçe diline uyarlama, yapı geçerliği ve güvenirlik analizlerini sunmaktadır. Ölçek, spor bilimleri alanında antrenörlerin kendilerini ne derece yetkin gördüklerini belirlemeyi hedefler ve 18 maddeden oluşur. Uygulama, 4’lü Likert tipi derecelendirme sistemi (1-Az, 4-Tam) ile yapılmaktadır. Yapılan analizler, ölçeğin Türkçe formunun psikometrik özelliklerinin literatürde kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Antrenör yeterliliği, ölçek uyarlama, yapı geçerliği, güvenirlik, spor psikolojisi, DFA.

Yazarlar

Volkan Unutmaz, T. Gençer.

Amaç

Antrenör Yeterlilik Ölçeği II’nin (AYÖ-II) Türk spor bilimleri alanında kullanılabilmesi amacıyla, ölçeğin dilsel ve kültürel uyarlamasını gerçekleştirmek ve elde edilen veriler ışığında ölçeğin yapısal geçerliğini ve iç tutarlılık güvenilirliğini tespit etmektir. Ölçek, antrenörlerin kendi yeterliliklerini çok boyutlu bir perspektiften değerlendirmelerine olanak tanır.

Bu ölçek, antrenörlerin yeterlilik algılarını motivasyon, oyun stratejileri, teknik öğretim, karakter oluşumu ve fiziksel kondüsyon gibi kritik boyutlarda bilimsel yöntemlerle ölçmeyi amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, antrenörlerin mesleki yeterlilik algısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle Sosyal Bilişsel Teori bağlamında ele alınan öz-yeterlilik kavramının (Self-Efficacy) antrenörlük mesleğine özgü bir uygulamasıdır. Yeterlilik, antrenörün belirli görevleri başarıyla yerine getirme kapasitesine olan inancını yansıtır.

AYÖ-II, antrenör yeterliliğini 18 madde ve beş temel alt boyutta inceleyen çok boyutlu bir yapıdır:

• Motivasyon
• Oyun Stratejileri
• Teknik Öğretimi
• Karakter Oluşumu
• Fiziksel Kondüsyon

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak test edilmiştir. İlk DFA bulguları, ölçeğin alanyazında kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir (χ2= 240.82, df =125, χ2/df = 1.93, RMSEA = 0.061, NNFI= 0.89, CFI=0.91, IFI=0.92, SRMR = 0.055, GFI=0.90, AGFI= 0.86).

Yapılan madde analizi sonucunda, ölçeği oluşturan maddelere ait t-değerlerinin 7.64 ile 13.26 arasında değişkenlik gösterdiği ve elde edilen tüm değerlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<.01) belirlenmiştir. Bu durum, maddelerin ayırt edicilik gücünün yüksek olduğunu işaret etmektedir. DFA sonucunda, alt boyutlara ilişkin Standardize Edilmiş Lambda (λ) değerleri .51 ile .81 arasında, R2 değerleri ise .26 ile .66 arasında değişmektedir; bu da maddelerin ilgili faktörleri güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach’s Alpha katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Alt boyutlar için elde edilen katsayılar kabul edilebilir aralıklarda yer almaktadır:

• Motivasyon alt boyutu: .64
• Oyun Stratejileri alt boyutu: .74
• Teknik Öğretimi alt boyutu: .74
• Karakter Oluşumu alt boyutu: .68
• Fiziksel Kondüsyon alt boyutu: .70

Ölçeğin bütünü için hesaplanan genel iç tutarlılık katsayısı ise oldukça yüksek olup, .89 olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlar, Antrenör Yeterlilik Ölçeği II’nin Türkçe formunun güvenilir ölçümler sunduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Antrenör Yeterlilik Ölçeği II’nin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Analiz, ölçeğin orijinal yapısında yer alan beş faktörlü modelin Türkçe örneklemdeki uyumunu değerlendirmiştir. Başlangıç analizinde uyum indeksleri kabul edilebilir düzeyde olsa da (χ2/df = 1.93), modifikasyon indeksleri incelenmiştir.

Uyum indekslerini daha da iyileştirmek amacıyla, aynı boyut altında yer alan 5. ile 12. ifadeler ve 8. ile 13. ifadeler arasındaki ilişkiler serbest bırakılarak analiz tekrarlanmıştır. Tekrarlanan DFA sonucunda uyum indekslerinde önemli bir iyileşme kaydedilmiştir (χ2= 203.73, df =123, χ2/df = 1.66, RMSEA = 0.052, NNFI= 0.92, CFI=0.94, IFI=0.94, SRMR = 0.049, GFI=0.91, AGFI= 0.88). Bu iyileştirilmiş model, ölçeğin beş faktörlü yapısının Türk popülasyonunda da geçerli olduğunu güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: 18 maddeden oluşan, 5 alt boyutlu öz bildirim ölçeği.

Language Available: Türkçe

Population Group: Antrenörler (Coaches)

Age Group: Yetişkin antrenörler popülasyonuna yöneliktir.

Population Details: Ölçek, antrenörlerin sporcularına yönelik yeterlilik algılarını değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Test Methodology: 4’lü Likert tipi derecelendirme (1-Az, 2-Orta, 3-Yüksek ve 4-Tam) sistemi kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Antrenör Yeterlilik Ölçeği II, motivasyon, teknik öğretim, fiziksel kondüsyon, Doğrulayıcı Faktör Analizi, iç tutarlılık.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sorumlu yazar Volkan Unutmaz.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır.

Sorumlu yazar: Volkan Unutmaz.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: antrenor-yeterlilik-olcegi-ii-toad.pdf

Kaynaklar

Unutmaz, V. ve Gençer, T. (2017). Antrenör Yeterlilik Ölçeği II’nin Türkçe uyarlama çalışması. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(2), 69-78. Doi: 10.25307/jssr.337768

Makalenin orijinal Dergipark bağlantısı: dergipark.gov.tr

Antrenör Yeterlilik Ölçeği II Maddeleri

ÖNEMLİ NOT: Ölçek, toplamda 18 maddeden oluşmaktadır. Ölçek maddelerinin metinleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır.