Antrenör Sporcu İlişkisi Envanteri

Özet

Antrenör Sporcu İlişkisi Envanteri (ASİE), spor bağlamında antrenör ve sporcu arasındaki ilişkinin kalitesini ve doğasını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikolojik bir ölçektir. Bu envanter, ilişkinin ana bileşenlerini teorik temellere dayandırarak değerlendirir. Ölçek, 3 ana alt boyutta toplam 11 maddeden oluşmaktadır: Yakınlık, Bağlılık ve Tamamlayıcılık. ASİE, sporcuların ve antrenörlerin karşılıklı algılarını değerlendirmeye olanak tanıyarak, sportif performansı ve ekip içi dinamikleri etkileyen kritik bir unsuru nicel olarak incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Antrenör-Sporcu İlişkisi, Spor Psikolojisi, Envanter Geliştirme, Yakınlık, Bağlılık, Tamamlayıcılık, Psikometrik Özellikler, Likert Ölçeği

Yazarlar

Atahan Altıntaş, Zeynep Kazak Çetinkalp, Hacı Aşçı

[quads id=5]

Amaç

Antrenör Sporcu İlişkisi Envanteri’nin temel amacı, Türkiye’deki spor ortamına özgü, antrenörler ve sporcular arasındaki etkileşim kalitesini hem antrenör hem de sporcu bakış açısından objektif olarak değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sunmaktır. Bu araç, özellikle spor psikolojisi alanında çalışan araştırmacılara ve antrenörlere, ilişkideki potansiyel sorun alanlarını veya güçlü yönleri belirlemede yardımcı olmayı hedefler.

Ölçek, ilişkinin temel yapı taşlarını ayrı ayrı ele alarak, antrenman sürecindeki duygusal yakınlığı, karşılıklı bağlılığı ve davranışsal uyumu (tamamlayıcılığı) ölçerek, performans üzerindeki etkilerini incelemeye zemin hazırlar. Bu sayede, daha sağlıklı ve başarılı sporcu-antrenör ortaklıklarının kurulmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.

Yapı

ASİE, literatürde kabul gören antrenör-sporcu ilişkisi modellerine dayanarak geliştirilmiş olup, ilişkinin üç temel bileşenini ölçmektedir. Bu üç boyut, ilişkinin derinliğini ve işlevselliğini kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Ölçeğin toplam 11 maddesi, bu üç alt boyut arasında dağıtılmıştır.

• Yakınlık (Closeness): Bu alt boyut, antrenör ve sporcu arasındaki duygusal bağın gücünü, karşılıklı saygıyı, güveni ve takdiri ifade eder. Dört (4) maddeden oluşmaktadır.
• Bağlılık (Commitment): Bu boyut, antrenör ve sporcunun ortak hedeflere ulaşma arzusunu ve bu hedeflere bağlı kalma isteğini yansıtır. İlişkinin sürekliliğine verilen önemi ölçer. Üç (3) maddeden oluşmaktadır.
• Tamamlayıcılık (Complementarity): Bu alt boyut, antrenör ve sporcunun antrenman ve rekabet ortamında ne kadar uyumlu davrandığını, rollerini ne kadar iyi yerine getirdiğini ve işbirliği içinde olup olmadığını değerlendirir. Dört (4) maddeden oluşmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması (Altıntaş, Kazak Çetinkalp ve Aşçı, 2012), envanterin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla geçerlik analizlerini içermektedir. Envanterin yapı geçerliği, faktör analizleri yoluyla incelenmiştir (bkz. Faktör Analizi).

Kaynak referansta belirtildiği üzere, ölçeğin geçerlik çalışması yapılmış olmasına rağmen, bu kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları (örneğin, faktör yükleri veya korelasyon değerleri) sunulmamıştır. Ancak, araştırmacılar ölçeğin antrenör-sporcu ilişkisini ölçme konusunda teorik olarak sağlam bir temele sahip olduğunu belirtmektedirler.

Güvenirlik

ASİE’nin güvenilirliği, yani ölçümlerin tutarlılığı ve kararlılığı, geliştirme çalışması kapsamında değerlendirilmiştir. Güvenirlik analizleri genellikle iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) ile rapor edilir.

Orijinal kaynak metinde spesifik güvenirlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yayınlanan makale (Altıntaş ve ark., 2012) ölçeğin güvenirlik çalışmalarını tamamladığını göstermektedir. Bu çalışmalar, ölçeğin farklı durumlarda ve farklı zamanlarda tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini doğrulamayı amaçlamıştır.

Faktör Analizi

Antrenör Sporcu İlişkisi Envanteri’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin teorik olarak öngörülen üç (3) alt boyuttan (Yakınlık, Bağlılık ve Tamamlayıcılık) oluştuğu doğrulanmıştır.

Ölçek, toplamda 11 madde ile bu üç faktörü temsil etmektedir. Faktör analizi sonuçları, her bir maddenin ilgili alt boyutu güçlü bir şekilde temsil ettiğini ve ölçeğin sporcu-antrenör ilişkisinin çok boyutlu doğasını başarılı bir şekilde ayrıştırdığını göstermiştir.

Araç

Test Türü:

Geliştirme (Özgün bir Türkçe ölçek geliştirme çalışmasıdır.)

Format:

Toplam 11 maddeden oluşan, kendilik raporu (self-report) formatında bir envanterdir.

Mevcut Diller:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Antrenörler ve Sporcular

Yaş Grubu:

Çalışmanın yapıldığı spesifik yaş grubu belirtilmemiştir, ancak aktif sporcular ve antrenörler hedeflenmiştir.

Popülasyon Detayları:

Ölçek, farklı spor dallarından antrenör ve sporcu çiftleri üzerinde uygulanabilir. İlişkinin kalitesini karşılıklı olarak değerlendirmeye olanak tanır.

Test Metodolojisi:

• Derecelendirme: 5’li Likert Ölçeği kullanılmıştır.
• Yanıt Seçenekleri: “Görülmedi”, “Yetersiz”, “Yeterli”, “Oldukça Yeterli” ve “Mükemmel” şeklinde derecelendirilmiştir.
• Puanlama: Her bir alt boyut için ayrı puanlar elde edilmekte ve bu puanlar ilişkinin ilgili yönündeki algılanan gücü göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Antrenör, Sporcu, İlişki Kalitesi, Spor Bilimleri, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Likert Tipi

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Atahan Altıntaş

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Bilgi Kaynakta Mevcut Değildir.

Kurum E-posta Adresleri:

[email protected]

Yazışma Adresi:

Başkent Üniversitesi (Yazarın 2012 yılındaki kurumsal bağlantısıdır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı:

Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması 2012 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret:

Akademik ve araştırma amaçlı kullanım için izinler ve ücretlendirme konusunda sorumlu yazar Atahan Altıntaş ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Altıntaş, A., Kazak Çetinkalp, Z., Aşçı, H. (2012). Antrenör-Sporcu ilişkisinin değerlendirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 23(3), 119–128.

Makalenin Bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr

[quads id=5]

Antrenör Sporcu İlişkisi Envanteri Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

• Toplam Madde Sayısı: 11
• Alt Boyutlar: 3

Yakınlık (4 m):

• Antrenörüme yakınımdır./ Sporcuma yakınımdır.

Bağlılık (3 m):

• Antrenörüme bağlıyımdır./ Sporcuma bağlıyımdır.

Tamamlayıcılık (4 m):

• Antrenmanda sporcuma arkadaşça yaklaşırım. / Antrenmanda antrenörüme arkadaşça yaklaşırım.