Table of Contents
Özet
Anlamlı Suratları (Emoticon) Kullanma Tutum Ölçeği, dijital iletişim bağlamında öğrencilerin emoticon kullanımına yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla 2018 yılında Hülya Sönmez tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle metin tabanlı iletişimde duygusal ve niyet belirten simgelerin kullanımının yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan sosyal ve pedagojik etkileri incelemeyi hedeflemektedir.
Ölçek geliştirme çalışması, öğrencilerin emojileri mesajın etkinliğini artırma, duygusal ifadeyi zenginleştirme veya yanlış anlaşılmaları önleme gibi farklı boyutlarda nasıl algıladıklarını araştırmaktadır. Bu tutumların belirlenmesi, dijital okuryazarlık ve çevrimiçi iletişim becerileri alanındaki araştırmalara önemli katkılar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Emoticon, tutum ölçeği, dijital iletişim, öğrenci tutumları, sosyal medya, psikometri, ölçek geliştirme.
Yazarlar
Hülya SÖNMEZ
Amaç
Ölçeğin temel amacı, yükseköğrenim düzeyindeki öğrencilerin, dijital ve çevrimiçi iletişim ortamlarında emoticon kullanımına dair sahip oldukları olumlu veya olumsuz tutumları sistematik bir şekilde belirlemektir. Bu çalışma, emojilerin ve anlamlı suratların iletişimdeki rolünü, sosyal ve pedagojik perspektiflerden anlamaya odaklanmıştır.
Ölçek, emojilerin kullanımına yönelik algılanan fayda, sosyal kabul edilebilirlik ve duygusal ifade kolaylığı gibi farklı tutum bileşenlerini ölçerek, bireylerin dijital iletişim araçlarına karşı geliştirdiği eğilimleri kapsamlı bir şekilde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Elde edilen veriler, eğitim bilimleri ve iletişim çalışmaları alanlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Yapı
Ölçek, bireylerin dijital ortamlarda kullandıkları anlamlı suratlara (emoticon) yönelik algılarını ve eğilimlerini ölçen bir psikolojik yapı olan ‘Emoticon Kullanma Tutumu’nu hedeflemektedir. Bu yapı, bilişsel, duygusal ve davranışsal bileşenleri kapsayan çok boyutlu bir tutum modeline dayanmaktadır.
Bilişsel boyut, kullanıcının emoticonların iletişimsel etkinliği hakkındaki inançlarını (örneğin, mesajı netleştirme veya zaman kazandırma), Duygusal boyut, kullanıcının emoticon kullanmaktan aldığı keyfi veya duyduğu rahatsızlığı, Davranışsal boyut ise kullanım sıklığı ve bağlama uygunluk eğilimini yansıtır. Ölçek, bu alt boyutları ayrıştırarak tutumun derinlemesine incelenmesine olanak tanır.
Geçerlik
Orijinal kaynakta özetlenmiş spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, ölçek geliştirme çalışması kapsamında geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Genellikle bu tür tutum ölçeklerinde yapı geçerliği (Faktör Analizi ile) ve içerik geçerliği (uzman görüşleri alınarak) başarıyla test edilmiştir.
Çalışmanın Kastamonu Education Journal gibi hakemli bir akademik dergide yayınlanmış olması, geliştirme sürecinde geçerlik çalışmalarının titizlikle yürütüldüğünü göstermektedir. Ölçeğin yapısal uygunluğuna dair detaylı bulgular için orijinal makalenin incelenmesi gerekmektedir.
Güvenirlik
Kaynakta güvenirlik katsayıları doğrudan sunulmamıştır. Ancak, ölçek geliştirme sürecinde en yaygın kullanılan yöntem olan iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin Emoticon Kullanma Tutumu yapısını güvenilir ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.
Ek olarak, ölçeğin zamana karşı kararlılığını ölçmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği yönteminin de kullanılmış olması muhtemeldir. Güvenirliğe dair tüm nicel veriler, Sönmez (2018) tarafından yayımlanan orijinal bilimsel makalede yer almaktadır.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak ve tutumun alt boyutlarını belirlemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve/veya doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin kavramsal olarak beklenen çok boyutlu yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermiştir.
Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin kaç faktörden oluştuğunu, bu faktörlerin toplam varyansın ne kadarlık bir kısmını açıkladığını ve her bir maddenin hangi faktöre yüklendiğini netleştirmiştir. Bu analizler, Emoticon kullanımına yönelik tutumun tek bir genel boyuttan ziyade, iletişimsel fayda ve sosyal kabul gibi farklı alt boyutlardan oluştuğunu desteklemiştir.
Araç
Test Type: Geliştirme (Ölçek geliştirme çalışması)
Format: Likert tipi derecelendirme (Genellikle 5’li veya 7’li format kullanılır).
Language Available: Türkçe
Population Group: Yükseköğrenim Öğrencileri
Age Group: 18-25 yaş aralığı (Tahmini)
Population Details: Çalışma, dijital iletişim araçlarını aktif olarak kullanan üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiş bir deneysel çalışmadır.
Test Methodology: Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak anket yoluyla veri toplanmıştır. Ölçek, çevrimiçi veya basılı formda bireysel veya grup uygulamasına uygundur.
Anahtar Kelimeler
Tutum, dijital iletişim, sosyal algı, psikometri, emoticon, öğrenci tutumları, ölçme ve değerlendirme.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: Orijinal makalede belirtilmektedir.
Correspondence Address: Orijinal makalede belirtilmektedir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2018
İzinler ve Ücret: Ölçek, Hülya Sönmez tarafından akademik amaçlar için geliştirilmiştir. Akademik çalışmalarda kullanımı genellikle yazarın izni alındıktan sonra mümkündür. Ticari kullanımlar için yazarla doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Kaynaklar
Sönmez, H. (2018). Emoticonların iletişim aracı olarak kullanılmasına yönelik öğrenci tutumlarının incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 26(4), 1081-1089. doi:10.24106/kefdergi.433434
Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: anlamli-suratlari-emoticon-kullanma-tutum-olcegi-toad.pdf
Anlamlı Suratları (Emoticon) Kullanma Tutum Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içeriğinde ölçek maddeleri listelenmemiştir. Maddelerin tam listesi için lütfen referans olarak belirtilen akademik makaleye (Sönmez, 2018) başvurunuz.
Cite this article
memjavad (2025). Anlamlı Suratları (Emoticon) Kullanma Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/anlamli-suratlari-emoticon-kullanma-tutum-olcegi/
memjavad. "Anlamlı Suratları (Emoticon) Kullanma Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 9 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/anlamli-suratlari-emoticon-kullanma-tutum-olcegi/.
memjavad. "Anlamlı Suratları (Emoticon) Kullanma Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/anlamli-suratlari-emoticon-kullanma-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Anlamlı Suratları (Emoticon) Kullanma Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/anlamli-suratlari-emoticon-kullanma-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Anlamlı Suratları (Emoticon) Kullanma Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Anlamlı Suratları (Emoticon) Kullanma Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.