Ahlâki Yargı Ölçeği

Öz

Ahlâki Yargı Ölçeği, A. Sözer-Çapan tarafından 2005 yılında tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçeğin temel amacı, 3 ila 11 yaş aralığındaki çocukların ahlaki yargı düzeylerini ve gelişimlerini incelemektir. Bu geliştirme çalışması, özellikle Jean Piaget’in ahlak gelişimi kuramına dayalı aşamaları belirlemeyi hedeflemiştir. Ölçek, çocukların ahlaki muhakeme biçimlerini değerlendirmek üzere tasarlanmış Likert tipi bir yapıya sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Ahlaki Yargı, Ahlak Gelişimi, Piaget, Çocukluk, Likert Ölçeği, Geliştirme Ölçeği, İç Tutarlılık.

Yazarlar

Sözer-Çapan, A.

Amaç

Ölçeğin geliştirilme amacı, 3-11 yaş grubundaki çocukların ahlaki gelişim seviyelerini, özellikle Jean Piaget’nin ahlaki gelişim evreleri (özerk ahlak ve dışa bağlı ahlak) bağlamında sistematik olarak ölçmektir. Bu araç, çocukların ahlaki ikilemlere verdikleri tepkileri ve bu tepkilerin altında yatan muhakeme süreçlerini belirlemeyi amaçlamaktadır.

Yapı

Ahlaki Yargı Ölçeği, temel olarak bireyin doğru ve yanlışı ayırt etme yeteneğini ve bu ayrımı yaparken kullandığı gerekçelendirme biçimlerini ifade eden ahlaki yargı yapısını ölçmektedir. Ölçek, çocuk psikolojisi alanında klasik kabul edilen Piaget’nin bilişsel gelişim yaklaşımını temel alarak, çocukların ahlaki kuralları nasıl algıladıklarını ve uyguladıklarını değerlendirmeye odaklanmıştır.

Geçerlik

Geliştirilen Ahlaki Yargı Ölçeği, Likert tipi bir ölçek olarak yapılandırılmış ve geçerliliği sınanmıştır. Kaynak referansta spesifik geçerlik türleri (içerik, yapı veya ölçüt geçerliği) hakkında detaylı katsayılar sunulmamış olsa da, ölçeğin geliştirme sürecinde amaca uygunluğunun ve kuramsal yapıyı temsil etme yeteneğinin incelendiği belirtilmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, özellikle iç tutarlılık analizleri ile belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen istatistiksel değerler aşağıda listelenmiştir:

• Cronbach Alfa Değeri: 0.6946
• Spearman Brown Değeri: 0.6611
• Guttman Değeri: 0.6137

Cronbach Alfa değeri, elde edilen güvenirlik katsayıları arasında en yüksek olanıdır ve bu değere göre ölçeğin güvenilir olduğu kabul edilmiştir. Ancak, yazarlar Alfa değerinin sınırda (0.70’e yakın) bulunmasının, ölçekteki madde sayısının azlığından kaynaklanabileceği yönünde bir not düşmüşlerdir.

Faktör Analizi

Kaynak içerikte, geliştirilen Ahlaki Yargı Ölçeği’ne uygulanan faktör analizi veya yapısal geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel bilgi bulunmamaktadır. Ölçeğin kuramsal yapısı, Piaget’nin ahlak gelişim kuramına dayanmaktadır, ancak bu kuramsal yapının ampirik olarak faktör analizi ile doğrulandığına dair detaylar mevcut değildir.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Psikometrik araç)

Format: Likert Tipi Ölçek

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çocuklar

Yaş Grubu: 3-11 yaş

Popülasyon Detayları: Yüksek lisans tezi kapsamında Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü öğrencileri tarafından incelenen 3-11 yaş aralığındaki çocuklar.

Test Metodolojisi: Ahlaki ikilemlere dayalı senaryolar üzerinden çocukların yargılarını ölçen, derecelendirmeye dayalı bir metodoloji kullanılmıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2005 yılında akademik bir tez çalışması ile geliştirilmiştir. İletişim kurmak için yazarın e-posta adresi mevcuttur.

Affiliation E-posta Adresi: [email protected]

Kaynaklar

Sözer-Çapan, A. (2005). 3-11 yaş çocuklarının ahlak gelişimlerinin Piaget`in ahlaki gelişim kuramına göre incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Tez çalışmasına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ahlaki-yargi-olcegi-toad.pdf

Ahlâki Yargı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için doğrudan tez çalışmasına başvurulması gerekmektedir.