4-5-6- 7. ve 8. Sınıf Öğrencileri İçin Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği

Özet

4-5-6- 7. ve 8. Sınıf Öğrencileri İçin Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği, ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin mühendislik kavramlarına ve süreçlerine ilişkin bilgi seviyelerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu araç, Aydın, Saka ve Guzey (2018) tarafından Türkçe konuşan öğrenci popülasyonuna yönelik olarak uyarlanmıştır. Ölçek, öğrencilerin mühendislik tasarım döngüsü, mühendislik alanları ve günlük yaşamdaki teknolojik uygulamalar hakkındaki temel anlayışlarını değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu tür araçlar, STEM eğitimi entegrasyonunun okullardaki etkinliğini değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mühendislik bilgi düzeyi, ilköğretim öğrencileri, STEM, ölçek uyarlama, mühendislik farkındalığı, fen eğitimi.

Yazarlar

Ganime Aydın, Mehmet Saka, S. Guzey

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki 4. sınıftan 8. sınıfa kadar olan öğrencilerin mühendislik alanına dair sahip oldukları bilgi düzeyini ve kavramsal anlamayı nicel olarak belirlemektir. Bu ölçüm, eğitim programlarının mühendislik okuryazarlığını ne ölçüde geliştirdiğini ortaya koymak ve gelecekteki eğitimsel müdahaleler için temel veriler sağlamak için önemlidir. Ölçek, özellikle mühendislik eğitiminin erken yaşlarda başlaması gerektiği yönündeki uluslararası eğilimlere yanıt vermektedir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, öğrencilerin sahip olduğu mühendislik bilgi düzeyini ölçmektedir. Bu yapı genellikle aşağıdaki temel bileşenleri içerecek şekilde tasarlanmıştır:

• Mühendisliğin tanımı ve toplumdaki rolü.
• Temel mühendislik alanlarına (inşaat, makine, elektrik vb.) ilişkin farkındalık.
• Mühendislik tasarım sürecinin adımları (problem tanımlama, çözüm geliştirme, prototipleme, test etme).
• Bilim ve teknoloji arasındaki ayrım ve mühendisliğin bu ilişki içindeki konumu.

Bu ölçek, öğrencilerin sadece teknik terimleri bilip bilmediğini değil, aynı zamanda mühendislik düşünme biçimini ne ölçüde benimsediklerini de dolaylı yoldan değerlendirmeyi amaçlar.

Geçerlik

Ölçek, yurt dışındaki orijinal bir aracın Türkçe popülasyonuna uyarlanması süreciyle geliştirilmiştir. Uyarlama çalışmalarında geçerlik, iki ana yöntemle incelenmiştir:

1. Kapsam Geçerliği: Maddelerin, ölçülmek istenen mühendislik bilgi düzeyini yeterince temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.
2. Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik yapısını doğrulamak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Orijinal çalışmada (Aydın, Saka ve Guzey, 2018), ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu gösteren istatistiksel bulgular raporlanmıştır; ancak bu meta veri kaynağında spesifik istatistikler (örneğin, faktör yükleri) belirtilmemiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları genellikle iç tutarlılık katsayısı (Internal Consistency) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Bu, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar tutarlı olduğunu gösterir.

Yayınlanan çalışmada, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçeğin güvenilir olduğunu ve tekrarlı uygulamalarda benzer sonuçlar vereceğini işaret eder. Spesifik güvenirlik katsayısı bu özet metinde bulunmamakla birlikte, akademik yayın standardına uygun olarak gerekli güvenirlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

4-5-6- 7. ve 8. Sınıf Öğrencileri İçin Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Uyarlama çalışmalarında genellikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri uygulanır.

KFA, ölçeğin Türk örnekleminde kaç faktör altında toplandığını belirlemek için kullanılırken; DFA, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk verilerine ne kadar uyum sağladığını test etmek için kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda ölçeğin mühendislik bilgi düzeyini ölçen teorik yapısının korunduğu veya kültürel farklılıklara göre revize edildiği bildirilmiştir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi (-) olarak belirtilmiştir. Genellikle çoktan seçmeli veya Likert tipi formatta olduğu varsayılmaktadır, ancak kesin format bilgisi için orijinal makaleye başvurulmalıdır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlköğretim İkinci Kademe Öğrencileri (Türkiye bağlamında ortaokul öğrencileri).

Yaş Grubu: Yaklaşık 9-14 yaş arası (4. Sınıftan 8. Sınıfa kadar).

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ilköğretim okullarında öğrenim gören 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öz bildirim veya bilgi testi formatında uygulanmıştır. Uygulama, sınıf ortamında kağıt-kalem testi şeklinde gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Mühendislik okuryazarlığı, ilköğretim fen eğitimi, psikometrik özellikler, mühendislik tasarım döngüsü, ölçek geliştirme, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ganime Aydın

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir. Ancak yazarların 2018 yılındaki akademik kurumları referans alınmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle yazardan izin alınması tavsiye edilir. Ücret bilgisi belirtilmemiştir.

Test Yılı: Ölçeğin uyarlama ve geçerlik/güvenirlik çalışmaları 2018 yılında yayımlanmıştır.

Kaynaklar

Aydın, G., Saka, M. ve Guzey, S. (2018). 4-5-6-7. ve 8. sınıf öğrencileri için mühendislik bilgi düzeyi ölçeği. İlköğretim Online, 17(2), 750-768. doi 10.17051/ilkonline.2018.419071

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

4-5-6-7-ve-8-sinif-ogrencileri-icin-muhendislik-bilgi-duzeyi-olcegi-toad.pdf

Ölçeğin Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak meta verisinde sağlanmamıştır. Maddeler için yazarla iletişime geçilmesi veya yukarıda belirtilen akademik makalenin tam metnine başvurulması gerekmektedir.