Zihinsel Engelli Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Zihinsel Engelli Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği, Büşra Süngü tarafından 2012 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, zihinsel engelli çocuklara karşı beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının sahip olduğu tutumları sistematik bir şekilde belirlemektir. Ölçek, bir ölçek geliştirme çalışması olarak, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde sunulan yüksek lisans tezi kapsamında ortaya konmuştur.

Bu çalışma, öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik yaklaşımlarını anlamak ve bu alandaki hizmet öncesi eğitim ihtiyaçlarını tespit etmek açısından önemli bir role sahiptir. Ölçek, tutumun farklı boyutlarını kapsayarak, öğretmen adaylarının mesleki yeterliliklerini ve etik sorumluluklarını değerlendirmeye yardımcı olmayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Zihinsel engelli, tutum, beden eğitimi, spor öğretmen adayı, ölçek geliştirme, özel eğitim, kaynaştırma.

Yazarlar

Büşra Süngü

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, beden eğitimi ve spor öğretmenliği programlarında öğrenim gören adayların, zihinsel engelli çocuklara karşı sergiledikleri genel tutum düzeylerini ve bu tutumların altında yatan bileşenleri ölçmektir. Bu tespitler, hizmet öncesi eğitim müfredatlarının adaptasyonu ve özel eğitim konularında farkındalık yaratılması için kritik bilgiler sağlamaktadır.

İkincil olarak, ölçek, öğretmen adaylarının mesleki kariyerlerinde karşılaşacakları kaynaştırma ve kapsayıcı eğitim ortamlarına yönelik hazırlık seviyelerini belirlemeye yardımcı olur. Pozitif tutumların desteklenmesi ve olumsuz tutumların kaynaklarının anlaşılması amaçlanmıştır, böylece daha etkili eğitim stratejileri geliştirilebilir.

Yapı

Ölçek, psikometrik açıdan tutum yapısını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Tutum, genellikle bilişsel (inançlar), duygusal (hissedilenler) ve davranışsal (eylem eğilimi) bileşenlerden oluşan çok boyutlu bir yapı olarak ele alınır. Bu ölçek, özellikle öğretmen adaylarının zihinsel engelli çocuklarla spor ve fiziksel aktivite ortamlarında etkileşim kurma istekliliğini ve bu konudaki inançlarını değerlendirmektedir.

Yapısal olarak, ölçeğin faktör analizi sonucunda, öğretmen adaylarının zihinsel engelli çocuklara yönelik tutumlarını açıklayan temel boyutları ortaya koyması beklenmektedir. Bu boyutlar, genellikle kabul düzeyini, entegrasyona yönelik motivasyonu ve öğretmen adaylarının kendi yeterlilik inançlarını içerir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları hakkında özet kaynakta doğrudan bilgi yer almamaktadır. Ancak, ölçeğin bir geliştirme çalışması olması nedeniyle, yapı geçerliğinin (faktör analizi) ve içerik geçerliğinin (uzman görüşleri) gerçekleştirilmiş olması zorunludur. Bu analizler, ölçeğin gerçekten de zihinsel engelli çocuklara yönelik tutumu ölçüp ölçmediğini kanıtlar.

Detaylı geçerlik analizleri, özellikle faktör yükleri ve model uyum indeksleri gibi istatistiksel veriler için, Büşra Süngü’nün 2012 tarihli yüksek lisans tezinin tam metnine başvurulması gerekmektedir. Bu tezin YÖK Tez Merkezi’nde erişilebilir olması, detaylı metodolojik incelemeye olanak tanır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine dair özet bilgi kaynağında mevcut değildir. Tipik bir ölçek geliştirme sürecinde, ölçeğin iç tutarlılığını gösteren Cronbach Alfa katsayısının hesaplanması beklenir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla güvenilir olduğunu gösterir.

Güvenirlik değerlerinin yanı sıra, ölçeğin zaman içindeki tutarlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği çalışmalarının da yapılmış olması muhtemeldir. Kesin güvenirlik katsayıları ve kullanılan hesaplama yöntemleri hakkında bilgi edinmek için, yazarın yüksek lisans tezinin incelenmesi gerekmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin temel bir adımı olarak, tutum yapısının boyutlarını belirlemek ve ölçeğin yapısal geçerliğini kanıtlamak amacıyla faktör analizi (Büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi – AFA) kullanılmıştır. Faktör analizi, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların teorik tutum yapısını ne ölçüde temsil ettiğini ortaya koyar.

Analiz sonuçları, beden eğitimi öğretmen adaylarının tutumlarının tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu belirler. Tipik olarak, zihinsel engelli bireylere yönelik tutum ölçekleri, algılanan yeterlilik, sosyal mesafe ve duygusal tepki gibi ayrık faktörlere sahiptir. Faktör analizi sonuçları, toplam varyansın ne kadarının bu faktörler tarafından açıklandığına dair kritik bilgiler sunar.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Kaynakta kesin derecelendirme bilgisi verilmemiştir. Ancak, bir tutum ölçeği olduğu için, katılımcıların belirli ifadelere katılma düzeylerini (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a) belirten Likert tipi bir derecelendirme formatı kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri, özellikle Beden Eğitimi ve Spor Öğretmen Adayları.

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Çalışmanın yapıldığı 2012 yılında üniversite öğrencisi yaşı, yaklaşık 18-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Çalışma, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’ne bağlı beden eğitimi ve spor öğretmenliği programında öğrenim gören adaylar üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli tutum ölçeği. Katılımcılar, zihinsel engelli çocuklarla ilgili belirli ifadelere karşı kendi görüşlerini ve duygularını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Özel gereksinimli bireyler, kapsayıcı eğitim, spor pedagojisi, psikometri, yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, tutum ölçümü.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Büşra Süngü (2012 yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde görev yapmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçek, yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için öncelikle sorumlu yazar Büşra Süngü ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected]. Ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Test Yılı: 2012 (Ölçeğin geliştirildiği ve tezin yayımlandığı yıl).

Kaynaklar

Süngü, B. (2012). Beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının zihinsel engelli çocuklara yönelik tutumlarıyla ilgili bir ölçek geliştirme çalışması (Yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.

Tezin tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr.

[quads id=5]

Zihinsel Engelli Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak özetinde yer almadığından burada listelenememiştir. Maddelerin tam listesi, puanlama yönergeleri ve alt boyut bilgileri için, sorumlu yazar Büşra Süngü’nün 2012 tarihli yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.