Yüksek Performanslı Çalışma Uygulamaları

Özet

Yüksek Performanslı Çalışma Uygulamaları Ölçeği, organizasyonel davranış ve insan kaynakları yönetimi alanlarında kritik bir öneme sahip olan bir yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu ölçeğin Türkçe’ye adaptasyonu, 2018 yılında Hatice Özutku tarafından gerçekleştirilmiştir. Çalışma, yabancı dilde geliştirilmiş olan özgün ölçeğin Türk kültürü ve örgütsel bağlamına uygunluğunu, kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizleri aracılığıyla test etmeyi amaçlamıştır. Elde edilen psikometrik veriler, ölçeğin Türk örnekleminde yüksek düzeyde kabul edilebilir uyum istatistiklerine sahip olduğunu göstermektedir, bu da ölçeğin akademik araştırmalarda ve profesyonel uygulamalarda kullanılabileceğini işaret etmektedir.

Bu adaptasyon çalışması, özellikle insan kaynakları yönetiminin stratejik rolünü ve çalışan performansını artırmak için kullanılan sistemli uygulamaların ölçülmesini sağlamaktadır. Ölçek, yüksek performans kültürünü destekleyen altı temel uygulama alanını (Ücretlendirme, İş Tasarımı, Geliştirme, Seçme, İlişkiler ve İletişim) kapsamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yüksek Performanslı Çalışma Uygulamaları, İnsan Kaynakları Yönetimi, Örgütsel Performans, Geçerlik, Güvenirlik, Ölçek Uyarlaması, Faktör Analizi.

Yazarlar

Hatice Özutku

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, uluslararası literatürde kabul görmüş olan Yüksek Performanslı Çalışma Uygulamaları (YPÇU) yapısını Türk örneklemine uyarlamak ve bu uygulamaların örgütsel bağlamdaki varlığını ve etkinliğini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu adaptasyon, Türkiye’deki araştırmacıların ve insan kaynakları profesyonellerinin, çalışanların yeteneklerini, motivasyonlarını ve bağlılıklarını artırmaya yönelik stratejik İK uygulamalarının etkilerini bilimsel yöntemlerle değerlendirmesine olanak tanımaktadır.

Uyarlama süreci, sadece dilsel çevirinin ötesine geçerek, ölçeğin yapısal eşitliğini ve psikometrik özelliklerini Türk organizasyonel kültürüne göre incelemeyi hedeflemiştir. Bu, YPÇU’nun farklı kültürel ve ekonomik koşullarda nasıl işlediği hakkında önemli bilgiler sağlamaktadır.

Yapı (Construct)

Ölçek, literatürde Yüksek Performanslı Çalışma Uygulamaları (YPÇU) olarak bilinen, birbiriyle tutarlı ve birbirini destekleyen insan kaynakları yönetim sistemlerini ölçmektedir. Bu uygulamalar, çalışanların bilgi, beceri, yetenek ve motivasyon düzeylerini artırarak örgütsel performansı maksimize etmeyi amaçlar. Ölçek, YPÇU’nun altı temel boyutunu ele almaktadır:

• Ücretlendirme ve Ek Yararlar: Performansa dayalı ödüllendirme sistemlerinin varlığı.
• İş ve Görev Tasarımı: Çalışan katılımını ve merkezi olmayan karar alma mekanizmalarını teşvik eden iş yapısı.
• Yetiştirme ve Geliştirme: Kapsamlı eğitim programları aracılığıyla çalışanların yeteneklerinin sürekli geliştirilmesi.
• İnsan Kaynağını Bulma ve Seçme: İşe özgü ve net kriterlere dayalı, seçici aday araştırma süreçleri.
• Çalışanlarla İlişkiler: İş güvencesi ve sürekli statüde işler sağlayarak bağlılığı artırma.
• İletişim: Biçimsel bilgi paylaşım programları aracılığıyla şeffaflık ve işbirliğini sağlama.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA/CFA) kullanılarak incelenmiştir. İlk modelin test edilmesinin ardından, modelin veri setine daha iyi uyum sağlaması amacıyla revizyonlar yapılmış ve uyum istatistikleri detaylı olarak raporlanmıştır.

Elde edilen revize edilmiş modelin uyum istatistikleri tatmin edicidir: χ²=5674.66, p<0,001, df:2199, χ²/df: 5674.66/2199=2.58. Temel uyum indeksleri ise şöyledir: NNFI=.91; CFI=.91; IFI=.91 ve RMSEA=.08. Bu değerler, özellikle CFI ve NNFI değerlerinin .90 eşiğini aşması ve RMSEA değerinin .08’in altında kalması sebebiyle, modelin veri setine kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiğini kanıtlamaktadır. Ayrıca, modeldeki yeni bir bağlantının anlamlı bir geliştirme sağlayıp sağlamadığı χ² fark istatistiği ile test edilmiştir (Δχ²= 234.26, Δdf= 3). Bu farkın kritik değerden (7.814) büyük olması, modelin uyumunun istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde geliştirildiğini göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçek adaptasyon çalışmasında, güvenirlik analizlerine dair spesifik katsayılar (örn., Cronbach Alfa) bu kaynakta doğrudan sağlanmamıştır. Ancak, yüksek düzeyde kabul edilebilir yapısal geçerlik sonuçları (CFA uyum indeksleri) göz önüne alındığında, ölçeğin iç tutarlılığının yeterli düzeyde olduğu varsayılmaktadır. Tipik bir ölçek uyarlama çalışmasında, her bir faktörün iç tutarlılığının da test edilmesi standart bir prosedürdür.

Faktör Analizi

Ölçeğin Türkçeye uyarlanan yapısı, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. Analiz, ölçeğin orijinal yapısını destekleyip desteklemediğini kontrol etmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk verisi üzerinde de geçerli olduğunu göstermiştir.

Modelin geliştirilmesi sırasında, bazı değişkenlerin hataları arasındaki bağlantının modele eklenmesiyle uyum istatistiklerinde önemli bir iyileşme sağlanmıştır. Bu iyileşme, χ² fark istatistiği (Δχ²=234.26) kullanılarak kanıtlanmıştır. Bu güçlü Faktör Analizi bulguları, YPÇU yapısının altı boyutlu ayrımının Türk organizasyonel bağlamında tutarlı olduğunu doğrulamaktadır.

Ölçek Araçları

Test Tipi: Uyarlama (Adaptation)

Format: Çok Maddeli Ölçek (Çalışanların öz bildirimine dayalı Likert tipi veya benzeri derecelendirme formatı olduğu varsayılmaktadır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çalışanlar ve İnsan Kaynakları Alanında Çalışan Profesyoneller

Yaş Grubu: Yetişkin Çalışan Popülasyonu

Popülasyon Detayları: Türkiye’de çeşitli sektörlerdeki organizasyonlarda çalışan bireyler.

Test Metodolojisi: Psikometrik özelliklerin incelenmesi için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Performans Yönetimi, İK Uygulamaları, Örgütsel Davranış, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Güvenirlik, Faktör Analizi, İK Stratejisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Afyon Kocatepe Üniversitesi (Bağlılık bilgisine göre varsayılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Adaptasyon): 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Bu ölçeğin orijinal PDF dökümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: yuksek-performansli-calisma-uygulamalari-toad.pdf

Referanslar

Özutku,H.(2018). Yüksek Performanslı Çalışma Uygulamaları Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlaması, geçerlik ve güvenirlik analizi. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 36(3), 141-164.

[quads id=5]

Yüksek Performanslı Çalışma Uygulamaları Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ücretlendirme ve Ek Yararlar

• Biçimsel performans değerleme ve performans göre ücretlendirme

İş ve Görev Tasarımı

• Merkezi olmayan katılımcı karar verme

Yetiştirme ve Geliştirme

• Tüm çalışanları kapsayan eğitim programları

İnsan Kaynağını Bulma ve Seçme

• Seçici aday araştırma
• İşe özgü ve net kriterler

Çalışanlarla İlişkiler

• İş Güvencesi/ Sürekli statüde işler

İletişim

• Biçimsel bilgi paylaşım programları