Yetenek Yönetimi Uygulamaları Ölçeği

Özet

Yetenek Yönetimi Uygulamaları Ölçeği, Duran, Boz, Behdioğlu ve Kutlu (2019) tarafından geliştirilen, kurumlardaki yetenek yönetimi süreçlerinin etkinliğini ve kapsamını ölçmek amacıyla tasarlanmış özgün bir ölçektir. Toplam 49 maddeden oluşan bu ölçek, yetenek yönetiminin kritik aşamalarını temsil eden yedi temel boyutu değerlendirmektedir: Cezbetme, Seçme-Yerleştirme, Bağlılık, Elde Tutma, Eğitim, Ödüllendirme ve Yetenek Havuzu. Ölçeğin güvenilirlik ve geçerlilik analizleri, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiş olup, Cronbach’s Alpha katsayısı 0,958 olarak raporlanmıştır. Ölçek, Likert tipi 5’li derecelendirme formatını kullanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yetenek Yönetimi, İnsan Kaynakları Yönetimi, Örgütsel Gelişim, Ölçme Aracı Geliştirme, İş Tatmini.

Yazarlar

Duran, C., Boz, D., Behdioğlu, S., Kutlu, S.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, organizasyonların stratejik hedefleri doğrultusunda uyguladıkları yetenek yönetimi uygulamalarının mevcut durumunu ve çalışanlar üzerindeki algılanan etkisini belirlemektir. Bu ölçüm aracı, İnsan Kaynakları (İK) profesyonellerine ve üst düzey yöneticilere, yetenek çekme, geliştirme ve elde tutma süreçlerindeki mevcut boşlukları ve iyileştirme alanlarını tespit etmeleri için sistematik ve güvenilir veriler sunmayı hedefler.

Ölçek, kurumsal başarı için hayati önem taşıyan yetenek yönetimi fonksiyonlarının her bir alt boyutunu ayrı ayrı analiz etme imkanı tanıyarak, kurumsal kültürün yetenek yönetimine ne ölçüde destek verdiğini ortaya koyar.

Yapısal Kapsam

Yetenek Yönetimi Uygulamaları Ölçeği, yetenek yönetiminin döngüsel doğasını temel alarak yedi ayrı faktör altında toplanan 49 maddeden oluşmaktadır. Bu faktörler, bir çalışanın kuruma girişinden (Cezbetme, Seçme) kariyer gelişimi boyunca (Eğitim, Bağlılık, Ödüllendirme) ve kurumda kalıcılığını (Elde Tutma, Yetenek Havuzu) sürdürmesine kadar olan tüm aşamaları kapsamaktadır. Ölçek, çalışanların algılarını ölçerek, teorik yetenek yönetimi modellerinin pratikteki yansımalarını değerlendirir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlilik çalışmaları, kapsamlı bir geliştirme süreci dahilinde gerçekleştirilmiştir. Geliştirme sürecinde, maddelerin ölçmek istenilen yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğini doğrulamak amacıyla üç ayrı pilot çalışma yürütülmüştür. Bu pilot çalışmalar, ölçeğin yapısal geçerliliğini desteklemek ve nihai 49 maddelik yapıyı oluşturmak için kritik rol oynamıştır.

Güvenirlik

Yetenek Yönetimi Uygulamaları Ölçeği, yüksek düzeyde iç tutarlılık güvenirlik değerleri sergilemektedir. Tüm 49 ifade üzerinden hesaplanan Cronbach’s Alpha katsayısı 0,958 olarak tespit edilmiştir. Bu yüksek katsayı, ölçeğin farklı maddelerinin aynı temel yapıyı (yetenek yönetimi uygulamaları) ölçmede birbirleriyle tutarlı olduğunu ve güvenilir sonuçlar ürettiğini kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme çalışması, yetenek yönetimi uygulamalarını yansıtan yedi temel alt boyutu ortaya çıkarmıştır. Bu yedi faktörlü yapı, teorik literatürle uyumlu olup, yetenek yönetimi stratejilerinin çok boyutlu doğasını başarılı bir şekilde temsil etmektedir. Faktör analizi sonuçları, her bir boyutun (Cezbetme, Seçme-Yerleştirme, Bağlılık, Elde Tutma, Eğitim, Ödüllendirme, Yetenek Havuzu) bağımsız ancak birbiriyle ilişkili yapılar olduğunu ve ölçeğin toplam varyansın büyük bir kısmını açıkladığını göstermektedir.

Ölçme Aracı Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: Likert tipinde 5’li derecelendirme. (1.Hiç Katılmıyorum – 5.Tamamen Katılıyorum)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Kurumsal Çalışanlar ve Yöneticiler

Yaş Grubu: Yetişkin (Profesyonel İş Yaşamı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli sektörlerde çalışan profesyoneller üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği.

Anahtar Kelimeler

İnsan Kaynakları, Yetenek Çekme, Çalışan Bağlılığı, Performans Yönetimi, Ödüllendirme Sistemleri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu yazar Dr. Dursun BOZ için [email protected]

Yazışma Adresi: Sorumlu yazar Dr. Dursun BOZ.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayınlanan akademik bir makale kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri hakkında doğrudan sorumlu yazar Dr. Dursun BOZ ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Orijinal makaleye ait dijital bağlantı: sbd.ogu.edu.tr.

Kaynakça

Duran, C., Boz, D., Behdioğlu, S. ve Kutlu, S. (2019). Yetenek Yönetimi Uygulamaları Ölçeği geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 158-189. doi:10.17494/ogusbd.672762

Ölçeğin orijinal PDF dosyası şu bağlantıdan indirilebilir: yetenek-yonetimi-uygulamalari-olcegi-toad.pdf

Yetenek Yönetimi Uygulamaları Ölçeği Maddeleri

CEZBETME

1. Çalışanların her gün heyecan ve hevesle gelecekleri bir iş ortamı oluşturur
2. Örgüte katılımı sağlayacak bir kültür oluşturur
3. Örgütümde yöneticiler çalışanların iş veya görevleri ile ilgili düşüncelerine önem verirler
4. Örgütümde iş görenler yöneticilerini iş veya görevleri ile ilgili rahatça eleştirebilirler
5. Yetenekli çalışanları istihdam etmek için yatırım yapar
6. Yetenekli çalışanları keşfetmek için lisans öğrencilerine yönelik çalışmalar yapar
7. Yetenekli çalışanları bulmak için interneti kullanır

SEÇME- YERLEŞTİRME

8. Örgütümüzdeki işe alım süreci objektiftir ve alımlar adayların başarısına göre yapılır
9. Örgütüm ihtiyaç duyulan nitelikli çalışanların işe alımını sağlar
10. Örgütüm işe alım sürecinde öncelikli olarak aday becerilerini değerlendirir
11. Mevcut çalışan ve işe başvuran adayların yetkinlik seviyelerindeki farkları belirler

BAĞLILIK

12. Görevimi yerine getirmek için gerekli kaynak ve araçlara sahibim
13. İşimle ilgili fikir alınması motivasyonumu olumlu yönde etkiler
14. İş yerimde verilen prim ve ikramiyeler motivasyonumu arttırır
15. İşimle ilgili övgü dolu sözler duymak motivasyonumu arttırır
16. Yaptığım işlerden memnun olunması iş tatminimi olumlu yönde etkiler
17. Fiziksel çalışma koşulları motivasyonumu etkiler
18. Terfi olanakları mesleğimde motivasyonum için oldukça önemlidir

ELDE TUTMA

19. Örgütümde çalışanların her gün işe gelmek için heyecan duydukları bir ortam vardır
20. Örgütüm örgüt misyonu ve vizyonu ile çalışanları arasındaki uyumluluğu sağlar
21. Örgütüm etkili kararlar vererek çalışanların güçlendiklerini hissetmelerini sağlar
22. Bulunduğum örgüt çalışanlarına örgütte kalmak isteyecekleri bir kültür oluşturur
23. Çalışanların niçin bu örgütü seçtiklerini belirleyici yaklaşımları vardır
24. Çalışanların niçin bu örgütten ayrıldıklarını belirleyici yaklaşımları vardır
25. Çalışanların niçin bu örgütte kalmaya devam ettiklerini belirleyen yaklaşımları vardır
26. Çalışanların örgütte kalmalarını sağlayacak bir kültür oluşturur

EĞİTİM

27. Örgütüm mevcut çalışanlara işlerini iyi yapmalarını sağlayacak yeterli eğitimleri sağlar
28. Örgütüm kişisel gelişim hedefli eğitim (dil, liderlik, etkin iletişim, ekip çalışması, proje yönetimi, vs.) uygulamaları yapar
29. Teknik alanlarda ve uzmanlık konularında gelişimi hedefleyen eğitim uygulamaları yapılır
30. Yeni işe alınanlar için yetenek yönetimi girişimleri ile oryantasyon sürecini birlikte uygular
31. Çalışanları işletmenin vizyonu ve misyonu ile uyumlu hale getirir
32. Lider geliştirme programlarını uygulamaktadır
33. Kariyer gelişim fırsatlarını destekleyen politikalar yaratır

ÖDÜLLENDİRME

34. İşimi en iyi şekilde yapmam yöneticilerimden takdir almamı sağlar
35. İşimi en iyi şekilde yapmam maaşıma zam almamı sağlar
36. İşimi en iyi şekilde yapmam terfi etmeme yol açar
37. Genel olarak bu işletmenin ekstra çaba harcayan çalışanlarını ödüllendirdiğine inanıyorum
38. Çalıştığım yerde ödüller çalışana adil olarak verilmektedir
39. Yaptığım iş benim açımdan tatmin kaynağı olduğu için ödül beklentisi içinde olmamaktayım
40. Çalıştığım yerde ödüllendirme kriterleri iş görenlere açıkça aktarılmaktadır
41. İş yerimde genellikle maddi nitelikte ödüller verilmektedir
42. İş yerimde genellikle manevi nitelikte ödüller verilmektedir
43. İş yerinde aldığımız ödüllere ilişkin fikirlerimizi yöneticilerimizle rahatlıkla paylaşabiliriz
44. Mevcut çalışanlara iş için gerekli becerilerinden dolayı ücret ayarlamaları sağlar

YETENEK HAVUZU

45. Her düzeyde çalışan için daha geniş havuzlar oluşturur
46. Örgütün büyüyüp genişlemesini sağlayacak elemanların alımı için zemin oluşturur
47. Her seviyedeki çalışanlar için yedek havuzunu oluşturur
48. İşletme büyüyüp geliştikçe yaratılacak boş pozisyonları belirler
49. Mevcut olan çalışan ve aday yetenek düzeylerindeki boşlukları tanımlar