Yenilik Algısı Ölçeği

Özet

Yenilik Algısı Ölçeği, Çayalan ve Sadioğlu (2021) tarafından kamu çalışanlarının, özellikle E-Devlet uygulamalarının getirdiği teknolojik ve örgütsel yeniliklere yönelik algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, çalışanların bu yeniliklerin iş süreçlerine, verimliliğe ve hizmet kalitesine olan etkilerini ne ölçüde olumlu algıladığını değerlendirir. Geliştirme çalışması, E-Devlet uygulamalarının algılanan faydalarının, çalışanlar arasında ortaya çıkabilecek sinizm davranışları üzerindeki etkilerini inceleyen daha büyük bir araştırmanın parçası olarak yürütülmüştür. Ölçek, kamu çalışanları popülasyonunda uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Yenilik Algısı, E-Devlet, Kamu Çalışanları, Sinizm, Örgütsel Değişim, Hizmet Kalitesi, Teknoloji Adaptasyonu.

Yazarlar

Hakan Çayalan, Uğur Sadioğlu.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, kamu sektöründe uygulanan yeni teknolojilerin ve sistemlerin (özellikle E-Devlet gibi dijital dönüşüm projelerinin) hedef kitlesi olan çalışanlar tarafından ne kadar olumlu, faydalı ve verimli olarak algılandığını nicel olarak belirlemektir. Bu algının ölçülmesi, örgütsel direncin veya kabulün anlaşılması açısından kritik öneme sahiptir.

Ölçek, spesifik olarak E-Devlet uygulamalarının getirdiği yeniliklerin, çalışanların günlük iş yükünü, kurum etkinliğini, insan kaynağının verimliliğini ve sunulan hizmetlerin kalitesini nasıl etkilediğine dair algı düzeylerini tespit etmek için tasarlanmıştır. Bu sayede, yeniliklerin başarı oranını etkileyen sübjektif faktörler belirlenebilir.

Yapı

Yenilik Algısı Ölçeği, bireyin yeni bir teknoloji veya sistemin faydalarına ve uygulanabilirliğine dair sahip olduğu sübjektif değerlendirmeyi ölçen psikolojik bir yapı üzerine odaklanmaktadır. Bu yapı, genellikle Rogers’ın Yeniliklerin Yayılması Teorisi (Diffusion of Innovations Theory) bağlamında ele alınan göreceli avantaj, uyumluluk ve karmaşıklık gibi unsurlarla ilişkilidir.

Ölçek maddeleri incelendiğinde, ölçülen yapının E-Devlet bağlamında şu boyutları içerdiği görülmektedir: Kullanım Kolaylığı ve Aktivite (m. 1-2), İş Yükü ve Verimlilik Etkisi (m. 3-4), ve Kurumsal Etkinlik ve Kalite Gelişimi (m. 5-6). Bu maddeler, algılanan yeniliğin genel faydasını tek bir faktör altında toplamayı hedeflemektedir.

Geçerlik

Yenilik Algısı Ölçeği’nin geliştirme çalışmasında, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü gösteren geçerlik analizlerine dair spesifik istatistiksel değerler (örneğin, faktör yükleri veya korelasyonlar) bu özet bilgi setinde sunulmamıştır. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışması olduğu için, tam makalede (Çayalan & Sadioğlu, 2021) yapı geçerliği (muhtemelen Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi aracılığıyla) ve kapsam geçerliği çalışmalarının detaylandırıldığı varsayılmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını ve güvenilirliğini gösteren istatistiksel değerler (örneğin, Cronbach’s Alfa katsayısı) bu kaynakta belirtilmemiştir. Geliştirme sürecinde, 6 maddeden oluşan bu kısa formun güvenilirliğini sağlamak amacıyla iç tutarlılık analizlerinin yapıldığı ve bulguların akademik makalede sunulduğu kabul edilmektedir. Yüksek iç tutarlılık, maddelerin aynı temel yapıyı ölçtüğünü gösterir.

Faktör Analizi

6 maddeden oluşan ölçeğin kısa yapısı, tek boyutlu (unidimensional) bir yapıyı ölçmek üzere tasarlanmış olduğunu düşündürmektedir. Makalenin bağlamı (E-Devlet yenilik algısı) göz önüne alındığında, büyük ihtimalle tek bir “Genel Yenilik Algısı” faktörü altında toplanan maddelerle Faktör Analizi gerçekleştirilmiştir. Bu analiz, ölçeğin yapısal uygunluğunu ve maddelerin beklenen faktör altında tutarlı bir şekilde yüklendiğini ortaya koymalıdır.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Likert Tipi Ölçek (Derecelendirme adımı belirtilmemiştir, tipik olarak 5 veya 7 noktalı Likert formatı kullanılır.)

Mevcut Diller: Türkçe (Turkish)

Popülasyon Grubu: Kamu Çalışanları

Yaş Grubu: Yetişkin Çalışan Popülasyonu (Genellikle 25-60 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Çalışma, Sosyal Güvenlik Kurumu çalışanları üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Anket yöntemi kullanılarak veri toplanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Algılanan Fayda, Kurumsal Etkinlik, İş Süreçleri, Dijital Dönüşüm, Cronbach Alfa, Tek Boyutluluk.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Bulunmamaktadır.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Veri Bulunmamaktadır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Yayın Yılı: 2021

İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik bir yayın içerisinde geliştirilmiş olması nedeniyle, bilimsel araştırmalarda atıf yapılmak şartıyla kullanılması beklenir. Ticari kullanım veya geniş çaplı dağıtım için sorumlu yazar (Hakan Çayalan) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Referanslar

Çayalan, H. & Sadioğlu, U. (2021). E-Devlet Uygulamalarının Getirdiği Yenilik Algısının Kamu Çalışanlarında Sinizm Davranışlarına Etkisi: Sosyal Güvenlik Kurumu Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. İzmir İktisat Dergisi, 36(2), 275-294. doi: 10.24988/ije.202136203. Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı bu bağlantıdan indirilebilir: yenilik-algisi-olcegi-toad.pdf

Yenilik Algısı Ölçeği Maddeleri

1. E-Devlet uygulamalarını aktif şekilde kullanıyorum.
2. E-Devlet Uygulamaları hayatımı çok kolaylaştırmaktadır.
3. E- Devlet uygulamaları ile hizmet alımı için kurumumuza gelenlerin sayısı azalmıştır.
4. E-Devlet uygulamalarının aktif kullanımı iş yükümüzü azaltmıştır.
5. E-Devlet uygulamaları kurum etkinliğini ve insan kaynağı verimliliğini arttırmıştır.
6. E-Devlet uygulamaları kurumdaki iş süreçlerini, insan kaynağının tutumlarını ve hizmet kalitesini olumlu yönde geliştirmiştir.