Table of Contents
Özet
Yaratıcılık Özyeterliliği Ölçeği, bireylerin kendi yaratıcı yeteneklerine duydukları inancı, yani yaratıcılık bağlamındaki özyeterlilik düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Oğuzhan Atabek tarafından 2020 yılında Türk kültürüne uyarlama çalışması yapılarak kullanıma sunulmuştur. Ölçek, eğitim ve psikoloji alanlarında, bireylerin yaratıcı problem çözme ve yenilikçi düşünme kapasitelerine dair algılarını değerlendirmek için kritik bir araç sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Yaratıcılık, Özyeterlilik, Yaratıcılık Özyeterliliği Ölçeği, Psikometri, Uyarlama, Eğitim Teknolojisi, Özgüven.
Yazarlar
Oğuzhan Atabek
Amaç
Ölçeğin temel amacı, orijinal Creative Self-efficacy Scale’in Türk kültürüne geçerli ve güvenilir bir şekilde adapte edilmesini sağlayarak, Türkiye’deki araştırmacıların bireylerin yaratıcı görevleri başarıyla tamamlama becerilerine olan inançlarını ölçmelerine olanak tanımaktır. Bu uyarlama çalışması, özellikle eğitim ortamlarında yaratıcılığın teşvik edilmesine yönelik müdahalelerin etkinliğinin değerlendirilmesi açısından önemlidir.
Yapı
Ölçek, Yaratıcılık Özyeterliliği yapısını ölçmektedir. Bu yapı, Albert Bandura’nın Sosyal Bilişsel Kuramı’nda tanımlanan özyeterlilik kavramının özel bir alanıdır. Yaratıcı özyeterlilik, bireyin yeni, faydalı ve orijinal fikirler veya ürünler üretme yeteneğine dair kişisel yargısını temsil eder. Ölçek, bireyin yaratıcı potansiyelini değil, bu potansiyeli kullanabileceğine dair inancını değerlendirir.
Geçerlik
Atabek (2020) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türkçeye çevirisinin ardından dilsel eşdeğerlik ve kapsam geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Yapı geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Çalışmada, ölçeğin orijinal yapısına uygun faktör yapısını koruduğu ve maddelerin ilgili faktörlere yüksek yükler verdiği raporlanmıştır. Detaylı geçerlik analizleri için orijinal makaleye başvurulmalıdır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri, genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) yöntemleriyle saptanmıştır. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türk kültüründe tutarlı sonuçlar ürettiği gösterilmiştir. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda homojen olduğunu işaret etmektedir.
Faktör Analizi
Uyarlama sürecinde, ölçeğin çok boyutlu veya tek boyutlu yapısını doğrulamak amacıyla doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Atabek (2020) çalışması, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu ve faktör yüklerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu belirtmektedir. Bu analizler, ölçeğin ölçtüğü yaratıcılık özyeterliliği yapısının teorik çerçeveye uygunluğunu kanıtlamıştır.
Enstrüman
Test Türü: Uyarlama
Format: Ölçek derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik olarak 5’li veya 7’li Likert tipi bir derecelendirme kullanır.
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Eğitim alanındaki bireyler veya genel yetişkin popülasyon (Uyarlama çalışmasında kullanılan örneklem detayları için makaleye bakılmalıdır).
Yaş Grubu: Yetişkinler, Üniversite Öğrencileri
Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmanın detayları için Atabek (2020) makalesine başvurulmalıdır.
Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği.
Anahtar Kelimeler
Yaratıcılık, Özyeterlilik, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi, Psikometrik Özellikler.
İzinler & Ücret ve Test Yılı
Test Yılı (Uyarlama): 2020
İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Oğuzhan Atabek ile iletişime geçilmesi önerilir.
Referanslar
-
Atabek, O. (2020). Adaptation of creative Self-efficacy Scale into Turkish language. World Journal on Educational Technology: Current Issues , 12(2). 84-97. https://doi.org/10.18844/wjet.v12i2.4639
-
Makalenin orijinal bağlantısı: un-pub.eu
-
Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: yaratici-oz-yeterlik-olcegi-toad.pdf
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.
Yaratıcılık Özyeterliliği Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddeler için lütfen Atabek (2020) referansına başvurunuz.
Cite this article
memjavad (2025). Yaratıcılık Özyeterliliği Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yaraticilik-ozyeterliligi-olcegi/
memjavad. "Yaratıcılık Özyeterliliği Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 12 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yaraticilik-ozyeterliligi-olcegi/.
memjavad. "Yaratıcılık Özyeterliliği Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yaraticilik-ozyeterliligi-olcegi/.
memjavad (2025) 'Yaratıcılık Özyeterliliği Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yaraticilik-ozyeterliligi-olcegi/.
[1] memjavad, "Yaratıcılık Özyeterliliği Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Yaratıcılık Özyeterliliği Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.