Üniversite Yabancılaşma Ölçeği

Özet

Üniversite Yabancılaşma Ölçeği, yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin yaşadıkları yabancılaşma düzeylerini ve boyutlarını ölçmek amacıyla 2016 yılında geliştirilmiş özgün bir psikometrik araçtır. Ölçek, 11 maddeden oluşmakta olup, 5 dereceli Likert tipinde bir yanıt formatına sahiptir. Yapılan güvenirlik analizleri, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir.

Ölçek geliştirme çalışması Mehmet Kurtulmuş ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilmiş ve elde edilen istatistiksel veriler, aracın üniversite öğrencilerinin akademik ve sosyal çevreye karşı hissettikleri soyutlanma, anlamsızlık ve güçsüzlük gibi duygusal durumları geçerli ve güvenilir bir biçimde değerlendirebildiğini ortaya koymaktadır. Ölçek, psikoloji, eğitim bilimleri ve sosyoloji alanlarında üniversite öğrencisi popülasyonuna yönelik araştırmalarda kullanıma uygundur.

Anahtar Kelimeler

Üniversite Yabancılaşma Ölçeği, ölçek geliştirme, psikometri, öğrenci psikolojisi, geçerlik, güvenirlik, yükseköğretim.

Yazarlar

Mehmet Kurtulmuş, İrem Kaçire, Hakan Karabıyık, Büşra Yiğit.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, üniversite öğrencilerinin eğitim ortamına, akademik sürece ve genel olarak üniversite kültürüne karşı geliştirdikleri yabancılaşma hissinin şiddetini ve niteliğini ölçmektir. Üniversite yaşamının getirdiği zorluklar, sosyal entegrasyon eksiklikleri ve akademik beklentiler karşısında öğrencilerin kendilerini ne ölçüde dışlanmış veya sistemden kopuk hissettiklerini belirlemek hedeflenmiştir.

Ölçek, eğitim kurumlarına ve araştırmacılara, öğrencilerin psikososyal ihtiyaçlarını daha iyi anlamaları ve yabancılaşma duygularını azaltmaya yönelik müdahale programları geliştirmeleri için veri sağlamaktadır.

Yapı

Üniversite Yabancılaşma Ölçeği, genellikle sosyal psikoloji ve sosyolojideki yabancılaşma kuramına dayanmaktadır. Bu yapı, bireyin kendini çevresinden kopuk hissetmesi, amaçsızlık, güçsüzlük, normsuzluk ve sosyal izolasyon gibi çok boyutlu bileşenleri içerir. Ölçek, özellikle bu genel yabancılaşma kavramını üniversite bağlamına uyarlayarak, öğrencilerin akademik süreçlere, öğretim üyelerine ve akran ilişkilerine yönelik yaşadıkları olumsuz algıları ölçmeye odaklanır.

Ölçek, tek boyutlu bir yapıya sahip 11 maddeden oluşmaktadır. Bu maddeler, öğrencinin üniversite ortamında kendini ne kadar yetersiz, dışlanmış veya anlamsız hissettiğini değerlendiren ifadelerden oluşur.

Geçerlik

Sunulan kaynak bilgisi, ölçeğin kapsamlı geçerlik çalışmalarına dair ayrıntılı bilgi içermemektedir. Ancak, ölçek geliştirme çalışmasının bir parçası olarak madde-toplam puan korelasyonlarının incelenmesi, yapı geçerliğine yönelik önemli kanıtlar sunmaktadır.

Madde-toplam korelasyon değerleri, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösterir. Bu çalışmada madde toplam korelasyon değerlerinin .45 ile .70 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu yüksek korelasyon değerleri, her bir maddenin ölçeğin genel yapısına anlamlı katkı sağladığını ve iyi bir ayırt ediciliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Üniversite Yabancılaşma Ölçeği, yüksek düzeyde iç tutarlılık ve güvenilirliğe sahiptir. Güvenirlik analizleri sonucunda elde edilen katsayılar, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini kanıtlamaktadır.

• Cronbach Alpha İç Tutarlılık Katsayısı: .85
• Spearman-Brown İki Yarı Güvenirlik Katsayısı: .86
• Guttman Split-Half Katsayısı: .86

Genel olarak, psikometrik çalışmalarda kabul edilebilir güvenirlik düzeyi .70 ve üzeri olarak kabul edilirken, bu ölçek için elde edilen .85 ve .86 değerleri, aracın mükemmel düzeyde güvenirlik sunduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Üniversite Yabancılaşma Ölçeği, geliştirme çalışmasının doğası gereği faktör analizi süreçlerinden geçirilmiştir. Ancak, sunulan kaynakta spesifik faktör yükleri veya kaç faktörlü bir yapının doğrulandığına dair detaylar yer almamaktadır.

Ölçek geliştirme makalesinde (Kurtulmuş et al., 2016), muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin madde yapısının tek boyutlu olup olmadığı test edilmiştir. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçeğin muhtemelen güçlü bir tek faktör tarafından domine edildiğini veya iyi bir şekilde tanımlanmış bir yapıya sahip olduğunu işaret etmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün bir ölçek geliştirme çalışmasıdır.)

Format: 11 maddelik Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Mevcut Dil: Türkçe (tr)

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri

Yaş Grubu: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki yükseköğretim öğrencileri.

Popülasyon Detayları: Yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören lisans ve ön lisans öğrencileri.

Test Metodolojisi: Maddeler 5 dereceli Likert ölçeği üzerinden yanıtlanmaktadır:

• Kesinlikle Katılıyorum = 5
• Katılıyorum = 4
• Kararsızım = 3
• Katılmıyorum = 2
• Kesinlikle Katılmıyorum = 1

Puanlama, elde edilen toplam puanın yüksekliğinin, öğrencilerin yaşadığı yabancılaşma düzeyinin yüksekliğini işaret ettiği şekilde yapılır.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik özellikler, madde analizi, iç tutarlılık, Cronbach Alpha, madde-toplam korelasyonu, yükseköğretim yabancılaşması.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Mehmet Kurtulmuş

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Mevcut Değil (Kaynakta belirtilmemiştir)

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Mevcut Değil (Kaynakta belirtilmemiştir)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2016

İzinler ve Kullanım Hakkı: Ölçek, akademik bir dergide yayınlanmıştır ve genellikle bilimsel araştırmalarda yazarlara atıfta bulunularak kullanılabilir. Ticari kullanım için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Ölçeğin standart akademik kullanımı için bir ücret belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Kurtulmuş, M , Kaçire, İ , Karabıyık, H. ve Yiğit, B . (2016). Üniversite Yabancılaşma Ölçeği geçerlik güvenirlik çalışması. Electronic Journal Of Education Sciences, 4 (7), 100- 110.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası, geçerlik ve güvenirlik çalışması makalesiyle birlikte buradan indirilebilir: universite-yabancilasma-olcegi-toad.pdf

Üniversite Yabancılaşma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynakta ölçek maddeleri listelenmemiştir. Maddelere ulaşmak için yukarıdaki referans makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Ölçek toplam 11 maddeden oluşmaktadır.