Sonuç Kriterlerini Değerlendirme Ölçeği

Özet

Sonuç Kriterlerini Değerlendirme Ölçeği, hemşirelik bakımı kalitesini ve belirlenen bakım standartlarının hasta çıktıları üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, Candan Öztürk tarafından 1997 yılında tamamlanan doktora tezi kapsamında oluşturulmuştur. Temel amacı, özellikle pnömonisi olan çocukların bakımı konusunda geliştirilen spesifik bir bakım standardının uygulanmasının ardından elde edilen sonuçların ne ölçüde başarılı olduğunu değerlendirmektir. Bu ölçek, bakım sürecinin etkinliğini sonuç odaklı kriterler üzerinden nicel olarak belirlemeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sonuç Kriterleri, Bakım Standardı, Bakım Kalitesi, Pnömoni, Pediatrik Hemşirelik, Hemşirelik Çıktıları, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Candan Öztürk

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, hemşirelik uygulamalarında belirlenen bakım standartlarının uygulanmasının ardından hastanın fizyolojik, psikolojik ve gelişimsel durumunda beklenen olumlu değişikliklerin (sonuç kriterlerinin) ne düzeyde karşılandığını belirlemektir. Ölçek, özellikle pnömoni tanısı almış çocukların bakımı bağlamında geliştirilen spesifik standartların, bakım kalitesini iyileştirme ve hasta sonuçlarını optimize etme üzerindeki etkisini değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Ölçek, profesyonel hemşirelik uygulamalarının etkinliğini ölçmekte ve uygulama ile sonuç arasındaki nedensel ilişkiyi incelemeye olanak tanımaktadır. Bu sayede, uygulanan bakım protokollerinin revize edilmesi veya güçlendirilmesi için somut verilere ulaşılması hedeflenmiştir.

Yapı

Sonuç Kriterlerini Değerlendirme Ölçeği, psikolojik bir yapıdan ziyade, klinik ve hemşirelik yönetimsel bir yapı olan Bakım Çıktılarının Değerlendirilmesi üzerine kurulmuştur. Bu yapı, hemşirelik sürecinin son aşaması olan değerlendirme fazında, önceden belirlenmiş hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını ölçer.

Ölçek, Loepold ve Donabedian’ın çalışmalarından ilham alan yapı-süreç-sonuç modelinin “sonuç” boyutuna odaklanmaktadır. Hemşirelik uygulamalarının etkisini belirlemek için kullanılan bu kriterler, genellikle hastanın klinik durumu, komplikasyonların önlenmesi ve iyileşme durumu gibi somut, gözlemlenebilir parametrelerden oluşur.

Geçerlik

Kaynak verilerde spesifik geçerlik (validity) değerleri belirtilmemiştir. Ancak, ölçeğin bir doktora tezi (Öztürk, 1997) çalışması kapsamında geliştirilmiş olması nedeniyle, içeriğin geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşüne başvurulması (kapsam geçerliği) ve yapı geçerliğini incelemek için uygun istatistiksel yöntemlerin kullanılması beklenmektedir. Ölçeğin, pnömonili çocukların bakımı için belirlenen klinik sonuç kriterlerini ne ölçüde doğru ölçtüğü, tezin metodolojik bölümünde detaylandırılmıştır.

Güvenirlik

Kaynak verilerde spesifik güvenirlik (reliability) katsayıları yer almamaktadır. Geliştirme çalışmalarında, ölçüm aracının tutarlılığını test etmek amacıyla iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenirlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Bu tür bir sonuç değerlendirme ölçeğinde, gözlemciler arası tutarlılığın (inter-rater reliability) da yüksek olması kritik öneme sahiptir, zira ölçek muhtemelen klinisyenler tarafından sonuçların gözlemlenmesi yoluyla uygulanmaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını belirlemek amacıyla uygulanan faktör analizi sonuçlarına dair detaylı bilgi, sağlanan kısa özette bulunmamaktadır. Eğer ölçek çok boyutlu ise (örneğin, fizyolojik sonuçlar, psikososyal sonuçlar, komplikasyon sonuçları gibi), keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizlerinin, ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemek üzere tez çalışmasında yer aldığı düşünülmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme ve Sonuç Değerlendirme Ölçeği (Outcome Evaluation Scale)

Format: Kaynakta belirtilmemiştir. Genellikle Likert tipi derecelendirme veya kontrol listesi formatında olması muhtemeldir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Hemşireler ve Sağlık Profesyonelleri (Uygulayıcı), Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü kapsamında geliştirilmiştir.

Yaş Grubu: Çocuklar (Ölçüm yapılan hasta grubu: Pnömonisi olan çocuklar).

Popülasyon Detayları: Ölçek, pnömoni teşhisi konmuş çocuklara verilen hemşirelik bakımının sonuçlarını değerlendiren klinik ortamdaki profesyoneller için tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Klinik bakım sonrası, belirlenen sonuç kriterlerinin (örneğin, solunum fonksiyonlarının iyileşmesi, ateşin düşmesi, komplikasyonların olmaması) ne ölçüde başarıldığının gözlemsel veya kayıt bazlı değerlendirilmesi esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Candan Öztürk, 1997, Bakım Kalitesi, Sonuç Ölçümü, Pediatri, Tez Çalışması, Hemşirelik Standardı.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Sağlanan kaynakta mevcut değildir. (Tez döneminde: Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 1997 yılında bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve telif hakları, tezin sorumlu yazarı Candan Öztürk ve tezin sunulduğu kurum olan Ege Üniversitesi’ne aittir. Ölçeğin ticari kullanımı veya güncel lisans ücretleri hakkında bilgi sağlanan kaynakta mevcut değildir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanım için yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Öztürk, C. (1997). Pnömonisi olan çocuğun bakımı konusunda geliştirilen bakım standardının bakım kalitesine etkisi (Doktora tezi). Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Sonuç Kriterlerini Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal kaynakta belirtilmediği için bu bölümde listelenmemektedir. Ölçeğin tam maddelerine ulaşmak için Candan Öztürk’ün 1997 tarihli doktora tezine başvurulması gerekmektedir.

Sağlanan kaynakta ölçek maddeleri veya derecelendirme bilgisi yer almamaktadır.