Politik Beceri Envanteri

Özet

Politik Beceri Envanteri (PBE), bireylerin örgütsel ortamlarda etkili bir şekilde siyasi becerilerini kullanma kapasitelerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş, çok boyutlu bir psikolojik ölçektir. Bu envanterin Türkçe adaptasyonu, Özdemir ve Gören (2015) tarafından eğitim örgütlerinde gerçekleştirilmiştir. PBE, dört ana alt boyutu ve toplam 18 maddesi ile bireylerin politik beceri düzeylerini derinlemesine değerlendirmeyi hedefler. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, envanterin eğitim ortamlarında kullanım için psikometrik olarak sağlam olduğunu göstermektedir.

Envanter, 7’li Likert ölçeği formatında derecelendirilir ve katılımcılardan maddelere “hiç katılmıyorum” (1) ile “tamamen katılıyorum” (7) arasında değişen seçeneklerle yanıt vermeleri istenir. Bu adaptasyon çalışması, özellikle eğitim yöneticileri ve çalışanları gibi profesyonellerin örgütsel etkileşimlerdeki politik becerilerini anlamak ve geliştirmek için değerli bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Politik beceri, politik beceri envanteri, geçerlik, güvenirlik, Cronbach’s Alpha, Likert ölçeği, eğitim örgütleri, uyarlama.

Yazarlar

Murat Özdemir, S. Çiğdem Gören

Amaç

Politik Beceri Envanteri’nin temel amacı, bireylerin örgütsel bağlamda sergiledikleri politik beceri düzeylerini, çok boyutlu bir yaklaşımla değerlendirmektir. Bu beceriler, bireylerin iş yerindeki sosyal dinamikleri anlama, etkileşimleri yönetme ve kişisel ve örgütsel hedeflere ulaşmak için başkalarını etkileme yeteneklerini kapsar.

Özdemir ve Gören (2015) tarafından yapılan Türkçe uyarlama çalışması, özellikle eğitim örgütlerinde çalışanların ve yöneticilerin politik becerilerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç sağlamayı hedeflemiştir. Bu, örgütsel etkililik, liderlik gelişimi ve çalışan performansı gibi alanlarda daha derinlemesine araştırmalar yapılmasına olanak tanır.

Yapı

Politik beceri, bireylerin örgütsel ortamlarda sosyal olarak etkili bir şekilde hareket etme yeteneğini ifade eden karmaşık bir yapıdır. Bu envanter, politik beceriyi dört temel alt boyut üzerinden kavramsallaştırmaktadır: İlişki Ağı Kurma Becerisi, Kişilerarası Etki, Sosyal Zeka ve Samimi Görünme. Her bir alt boyut, politik becerinin farklı bir yönünü temsil ederek, bireyin sosyal etkileşimlerdeki ustalığını bütüncül bir şekilde değerlendirmeye olanak tanır.

Bu dört boyut, bireylerin başkalarıyla güçlü bağlar kurma, başkalarını etkileme kapasitesi, sosyal durumları ve insanları anlama yeteneği ve güvenilir ve samimi bir izlenim bırakma becerisini ölçer. Envanter, bu boyutlar aracılığıyla, bireylerin örgütsel hedeflere ulaşmada ve kariyer gelişimlerinde kritik rol oynayan sosyal ve politik yeterliliklerini ortaya koyar.

Geçerlik

Politik Beceri Envanteri’nin Türkçe versiyonunun yapısal geçerlik çalışmaları, uyum iyiliği indeksleri incelenerek değerlendirilmiştir. Bu çalışmalar sonucunda, RMSEA değerinin eşik değer olarak kabul edilen .08 düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Bu değer, modelin verilere kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını göstermektedir.

Bununla birlikte, RMR (Root Mean Square Residual) değerinin kabul sınırının görece üzerinde bir değer aldığı rapor edilmiştir. Ancak, genel olarak değerlendirildiğinde, uyum değerlerinin büyük oranda kabul edilebilir düzeyde olduğu ve envanterin teorik yapıyı yeterince temsil ettiği sonucuna varılmıştır. Bu bulgular, PBE’nin ölçmek istediği yapıyı geçerli bir şekilde ölçtüğünü desteklemektedir.

Güvenirlik

Politik Beceri Envanteri’nin (PBE) Türkçe versiyonunun güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları aracılığıyla yapılmıştır. Yapılan hesaplamalar sonrasında, PBE’nin genel Cronbach’s Alpha değerinin oldukça yüksek bir değer olan .94 olduğu görülmüştür. Bu yüksek katsayı, envanterin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü güçlü bir şekilde işaret etmektedir.

Alt boyutlara ilişkin Cronbach’s Alpha iç tutarlılık katsayıları ise şöyledir: İlişki Ağı Kurma Becerisi boyutu için .86, Kişilerarası Etki boyutu için .92, Sosyal Zeka boyutu için .87 ve Samimi Görünme boyutu için .88 olarak hesaplanmıştır. Tüm alt boyutların da kabul edilebilir düzeyin üzerinde güvenirlik katsayılarına sahip olması, PBE’nin dört boyutlu Türkçe versiyonunun son derece güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Politik Beceri Envanteri’nin (PBE) yapısal geçerliğini incelemek amacıyla yapılan çalışmalar, envanterin dört alt boyuttan oluştuğunu doğrulamıştır. Bu dört boyutlu yapı, orijinal teorik çerçeveyle uyumlu olup, envanterin faktör analizi sonuçları, her bir alt boyutun kendi maddelerini tutarlı bir şekilde yüklediğini göstermektedir.

Envanterin 18 maddesi, belirtilen dört alt boyut altında toplanmıştır: İlişki Ağı Kurma Becerisi (6 madde), Kişilerarası Etki (4 madde), Sosyal Zeka (5 madde) ve Samimi Görünme (3 madde). Bu faktör yapısı, bireylerin politik becerilerini farklı ancak birbiriyle ilişkili yönleriyle değerlendirmeye imkan tanıyarak, envanterin kapsamlı bir ölçüm aracı olduğunu pekiştirmektedir.

Envanter

Test Türü: Uyarlama

Format: 7’li Likert ölçeği (1= hiç katılmıyorum – 7= tamamen katılıyorum), 4 alt boyut, 18 madde

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim örgütlerinde çalışan yetişkinler

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Eğitim sektöründeki çeşitli kademelerden (yönetici, öğretmen, idari personel vb.) bireyler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim anketi (self-report questionnaire)

Anahtar Kelimeler

Politik beceri, örgütsel psikoloji, liderlik, sosyal etki, eğitim yönetimi, psikometrik özellikler.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Murat Özdemir)

Yazışma Adresi: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Envanterin kullanımına ilişkin izinler ve olası ücretlendirme bilgileri kaynakta açıkça belirtilmemiştir. İlgili araştırmacılar, sorumlu yazar Murat Özdemir ile [email protected] e-posta adresi üzerinden iletişime geçebilirler. Envanterin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları 2015 yılında yayınlanmıştır.

Orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: politik-beceri-envanteri-toad.pdf

Referanslar

Özdemir, M. ve Gören, S. Ç. (2015). Politik Beceri Envanterinin eğitim örgütlerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 21(4), 521-536. 10.14527/kuey.2015.020

Politik Beceri Envanteri Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• İlişki ağı kurma (6 m): İş yerinde, başkalarıyla iletişime geçmek için çaba ve zaman harcarım.
• Kişilerarası etki (4 m): Çoğu insanın benim yanımdayken rahat ve huzurlu olmalarını sağlayabilirim.
• Sosyal zeka (5 m): Kendimi başkalarına nasıl sunacağıma dair iyi bir önsezim ya da bilgim var.
• Samimi görünme (3 m): Diğer insanlara içten bir ilgi göstermeye çalışırım.