Philadelphia Farkındalık Ölçeği (PFÖ)

Özet

Philadelphia Farkındalık Ölçeği (PFÖ), bireylerin farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçektir. Çelik ve Onat-Kocabıyık (2018) tarafından yapılan çalışma, bu ölçeğin Türkçe formunun psikometrik özelliklerini incelemiştir. Ölçek geliştirme sürecinde, Türkçe konuşan popülasyonda farkındalığın farklı boyutlarını değerlendirebilecek, kültürel olarak uygun ve bilimsel açıdan sağlam bir ölçüm aracı sunmak hedeflenmiştir. PFÖ, farkındalık temelli araştırmalar ve uygulamalar için bir araç olarak konumlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Philadelphia Farkındalık Ölçeği, PFÖ, farkındalık, psikometrik özellikler, ölçek geliştirme, geçerlik, güvenirlik, Türkçe form.

Yazarlar

Hilal Çelik, Oya Onat Kocabıyık

Amaç

Philadelphia Farkındalık Ölçeği (PFÖ)’nin temel amacı, bireylerin farkındalık düzeylerini doğru ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, farkındalığın çeşitli bileşenlerini değerlendirerek, bu psikolojik yapının hem akademik araştırmalarda hem de klinik uygulamalarda daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Ölçeğin Türkçe formunun geliştirilmesiyle, Türk kültürüne özgü bağlamda farkındalık çalışmalarının önü açılmıştır.

Ölçek, araştırmacılara farkındalık temelli müdahalelerin etkinliğini değerlendirme, farklı popülasyonlar arasında farkındalık düzeylerini karşılaştırma ve farkındalığın diğer psikolojik yapılarla ilişkisini inceleme imkanı sunar. Ayrıca klinisyenler için de bireylerin mevcut farkındalık seviyelerini belirlemede ve terapi süreçlerini yönlendirmede değerli bir araç olabilir.

Yapı

PFÖ’nün ölçtüğü temel psikolojik yapı, “farkındalık”tır. Farkındalık, genellikle şimdiki ana dikkat etme, yargılamadan deneyimlere açıklık ve içsel ve dışsal uyaranları fark etme olarak tanımlanır. Bu yapı, bilişsel esneklik, duygusal düzenleme ve dikkat kontrolü gibi bir dizi alt bileşeni içerebilir.

Orijinal kaynakta ölçeğin spesifik alt boyutları veya faktör yapısı hakkında detaylı bilgi bulunmamaktadır. Ancak genel olarak, farkındalık ölçekleri, gözlemleme, tanımlama, yargılamadan hareket etme ve deneyimlere yargılamadan kabul etme gibi boyutları kapsayarak bireyin farkındalık pratiklerinin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmayı hedefler.

Geçerlik

Orijinal kaynakta PFÖ’nün geçerliğine dair spesifik istatistiksel değerler veya detaylı yöntemler belirtilmemiştir. Ancak, Çelik ve Onat-Kocabıyık (2018) tarafından yapılan “Philadelphia Farkındalık Ölçeği (PFÖ)’nin Türkçe formunun psikometrik özellikleri” başlıklı çalışma, bir ölçeğin geçerlik kanıtlarını sunmayı amaçlar. Bu tür çalışmalar genellikle yapı geçerliği (faktör analizi ile), eş zamanlı geçerlik (benzer yapılarla korelasyon) ve ayırt edici geçerlik (farklı yapılarla düşük korelasyon) gibi yöntemleri içerir.

Bir ölçeğin geçerliği, onun gerçekten ölçmeyi amaçladığı şeyi ne kadar iyi ölçtüğünü gösterir. PFÖ’nün geçerlik çalışmalarının, farkındalık yapısını kültürel olarak hassas ve doğru bir şekilde yansıttığını ortaya koyması beklenir. Detaylı bulgular için ilgili referans makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

PFÖ’nün güvenirliğine ilişkin spesifik istatistiksel veriler orijinal kaynakta yer almamaktadır. Ancak, ölçek geliştirme çalışmalarında, bir aracın tutarlılık ve kararlılığını değerlendirmek için güvenirlik analizleri kritik bir rol oynar. Bu analizler genellikle iç tutarlılık (örneğin Cronbach alfa katsayısı) ve test-tekrar test güvenirliği gibi yöntemleri kapsar.

İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterirken, test-tekrar test güvenirliği, ölçeğin zaman içinde ne kadar kararlı sonuçlar verdiğini değerlendirir. Çelik ve Onat-Kocabıyık (2018) makalesinin psikometrik özelliklere odaklanması, bu tür güvenirlik verilerinin çalışmada sunulduğunu düşündürmektedir. Kesin güvenirlik katsayıları için belirtilen referansın detaylı incelemesi önemlidir.

Faktör Analizi

Orijinal kaynakta PFÖ’nün faktör analizi sonuçlarına dair spesifik bilgiler (örneğin faktör sayısı, açıklanan varyans yüzdesi, madde yükleri) bulunmamaktadır. Ancak, ölçek geliştirme ve psikometrik özelliklerin incelenmesi süreçlerinde faktör analizi, ölçülen yapının boyutluluğunu belirlemek ve yapı geçerliğini desteklemek için vazgeçilmez bir yöntemdir.

Genellikle keşfedici faktör analizi (EFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (CFA) kullanılarak, ölçek maddelerinin teorik olarak beklenen alt boyutlara ne kadar iyi yüklendiği ve ölçeğin yapısal modelinin veriyle ne kadar uyumlu olduğu değerlendirilir. Çelik ve Onat-Kocabıyık (2018) makalesinin psikometrik özelliklere odaklanması, bu tür bir analizin çalışmada gerçekleştirildiğini ve ölçeğin altında yatan faktör yapısının incelendiğini düşündürmektedir.

Enstrüman

Test Türü: Kendi bildirim ölçeği (Self-report scale)

Format: Orijinal kaynakta spesifik bir format belirtilmemiştir. Ancak psikolojik ölçekler genellikle belirli bir derecelendirme sistemine, sıklıkla Likert tipi (örneğin, 5’li veya 7’li) bir yanıt formatına sahiptir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel popülasyon

Yaş Grubu: Yetişkinler (Çalışmanın doğası ve psikolojik ölçeklerin genel kullanım alanları göz önüne alındığında)

Popülasyon Detayları: Orijinal kaynakta ölçeğin uygulandığı örneklem hakkında spesifik detaylar (örn. üniversite öğrencileri, belirli bir klinik popülasyon) belirtilmemiştir. Türkçe adaptasyon ve psikometrik özellik çalışmaları genellikle geniş ve temsili bir örneklem üzerinde yapılır.

Test Metodolojisi: Orijinal kaynakta derecelendirme formatı veya uygulama metodolojisi hakkında detaylı bilgi verilmemiştir. Kendi bildirim ölçekleri genellikle yazılı olarak veya dijital platformlar aracılığıyla bireysel olarak uygulanır.

Anahtar Kelimeler

Farkındalık, psikoloji, psikometrik, ölçek geliştirme, Türk kültürü, geçerlik, güvenirlik, faktör analizi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta spesifik bir yazışma adresi belirtilmemiştir. Genellikle sorumlu yazarın bağlı olduğu üniversite veya araştırma kurumunun adresi kullanılır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımına ilişkin spesifik izinler, telif hakları veya ücret bilgileri orijinal kaynakta belirtilmemiştir. Akademik veya ticari olmayan araştırmalar için ölçeği kullanmayı düşünenlerin, sorumlu yazar(lar) ile doğrudan iletişime geçerek kullanım koşulları hakkında bilgi almaları tavsiye edilir.

Philadelphia Farkındalık Ölçeği (PFÖ)’nin Türkçe formunun psikometrik özelliklerini inceleyen referans çalışma 2018 yılında yayımlanmıştır.

Referanslar

Çelik, H. ve Onat-Kocabıyık, O. (2018). Philadelphia Farkındalık Ölçeği (PFÖ)’nin Türkçe formunun psikometrik özellikleri. Uluslararası Eğitim Araştırmaları, 48(48), 128-144. doi: 10.15285/maruaebd.345925

The original PDF can be downloaded here: philadelphia-farkindalik-olcegi-pfo-toad.pdf

Philadelphia Farkındalık Ölçeği (PFÖ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Orijinal kaynakta Philadelphia Farkındalık Ölçeği (PFÖ)’nin maddeleri sağlanmamıştır. Ölçek maddelerinin tam listesi için lütfen yukarıda belirtilen referans makaleye başvurunuz veya sorumlu yazar(lar) ile iletişime geçiniz.