Pelvik Taban Distres Envanteri-20

Özet

Pelvik Taban Distres Envanteri-20 (PTDE-20), pelvik taban distresi semptomlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş, Türkçe’ye uyarlanmış bir psikolojik ölçektir. Şeyda Toprak tarafından 2010 yılında Hacettepe Üniversitesi’nde tamamlanan yüksek lisans tezi kapsamında Türkçe’ye uyarlanmış, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Envanter, 3 alt boyuttan ve toplam 20 maddeden oluşmaktadır. Bu ölçek, Türk popülasyonunda pelvik taban disfonksiyonu ile ilişkili rahatsızlıkların kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi için önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Pelvik Taban Distres Envanteri-20, PTDE-20, pelvik taban distresi, pelvik disfonksiyon, psikometrik özellikler, uyarlama, geçerlik, güvenirlik, Şeyda Toprak.

Yazarlar

Şeyda Toprak

Amaç

Pelvik Taban Distres Envanteri-20’nin (PTDE-20) temel amacı, bireylerde pelvik taban distresi semptomlarının şiddetini ve sıklığını değerlendirmektir. Bu ölçek, pelvik taban kaslarının işlev bozukluğundan kaynaklanan çeşitli rahatsızlıkları ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlanması, Türk popülasyonunda bu tür durumların taranması ve değerlendirilmesi için kültürel olarak uygun ve psikometrik olarak sağlam bir araç sağlamayı hedeflemiştir.

Şeyda Toprak tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin Türkçe konuşan bireyler üzerindeki geçerlik ve güvenirlik özelliklerini araştırmayı amaçlamıştır. Bu süreç, ölçeğin dilsel ve kültürel eşdeğerliğini sağlayarak, klinik ve araştırma ortamlarında güvenle kullanılabilecek bir araç sunmayı amaçlamıştır.

Yapı

Pelvik Taban Distres Envanteri-20 (PTDE-20), pelvik taban distresi adı verilen karmaşık bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, pelvik organ prolapsusu, idrar kaçırma, dışkı kaçırma ve cinsel işlev bozuklukları gibi çeşitli pelvik taban disfonksiyonları ile ilişkili rahatsızlıkları ve semptomları kapsar. Ölçek, bu semptomların bireyin günlük yaşam üzerindeki etkilerini ve algılanan şiddetini değerlendirir.

Ölçek, toplam 20 maddeden oluşmakta olup, bu maddeler 3 ana alt boyuta ayrılmıştır. Bu alt boyutlar, pelvik taban distresinin farklı yönlerini temsil ederek, kliniklerin ve araştırmacıların bireyin yaşadığı sorunları daha ayrıntılı bir şekilde anlamasına olanak tanır. Alt boyutların spesifik adları ve içerikleri, Toprak’ın (2010) yüksek lisans tezinde detaylı olarak açıklanmaktadır.

Geçerlik

Pelvik Taban Distres Envanteri-20’nin (PTDE-20) Türkçe’ye uyarlama çalışmasında geçerlik analizleri yapılmıştır. Geçerlik, bir ölçme aracının gerçekten ölçmek istediği özelliği ne derece doğru ölçtüğünü ifade eder. Şeyda Toprak’ın (2010) yüksek lisans tezi, ölçeğin yapı geçerliği, kapsam geçerliği ve diğer geçerlik türlerini değerlendirmek için çeşitli istatistiksel yöntemleri içermektedir.

Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları veya yöntemleri belirtilmemiş olsa da, uyarlama sürecinin bir parçası olarak bu tür çalışmaların yürütüldüğü varsayılmaktadır. Detaylı geçerlik bulguları ve uygulanan analizler için ilgili yüksek lisans tezi incelenmelidir. Bu çalışmalar, PTDE-20’nin Türk popülasyonunda pelvik taban distresini doğru bir şekilde ölçme yeteneğini doğrulamayı amaçlamıştır.

Güvenirlik

PTDE-20’nin Türkçe uyarlama çalışmasında güvenirlik analizleri de gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik, bir ölçme aracının tutarlı ve kararlı sonuçlar verme derecesini gösterir. Şeyda Toprak’ın (2010) tezinde, iç tutarlılık (Cronbach alfa katsayısı gibi) ve muhtemel test-tekrar test güvenirliği gibi yöntemlerle ölçeğin güvenirliği değerlendirilmiştir.

Kaynak içerikte spesifik güvenirlik katsayıları sunulmamıştır. Ancak, bir psikometrik aracın uyarlanması sürecinde güvenirliğin kritik bir bileşen olduğu göz önüne alındığında, bu tür analizlerin tezin önemli bir bölümünü oluşturduğu açıktır. Ölçeğin güvenirlik özelliklerine ilişkin ayrıntılı bilgilere ve elde edilen katsayılara, Toprak’ın (2010) yüksek lisans tezi aracılığıyla ulaşılabilir.

Faktör Analizi

Pelvik Taban Distres Envanteri-20’nin (PTDE-20) 3 alt boyuttan oluştuğu bilgisi, ölçeğin yapısal geçerliğinin belirlenmesinde faktör analizi yönteminin kullanıldığını düşündürmektedir. Faktör analizi, çok sayıda değişken arasındaki ilişkileri inceleyerek, bu değişkenlerin altında yatan daha az sayıda faktörü veya boyutu ortaya çıkarmak için kullanılan istatistiksel bir tekniktir.

Türkçe’ye uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk popülasyonunda da korunup korunmadığını veya yeni bir faktör yapısının ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemek amacıyla keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizi yapılmış olması muhtemeldir. Bu analizler, ölçeğin 20 maddesinin hangi alt boyutlara ayrıldığını ve bu alt boyutların pelvik taban distresi kavramının farklı yönlerini ne ölçüde temsil ettiğini ortaya koymuştur. Detaylı faktör analizi bulguları Şeyda Toprak’ın (2010) tezinde mevcuttur.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama

Biçim: 20 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir, ancak psikolojik ölçeklerde yaygın olarak Likert tipi bir derecelendirme kullanıldığı varsayılabilir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Kaynakta belirtilmemiştir, ancak pelvik taban distresi genellikle kadın sağlığı ile ilişkili olduğundan, kadın popülasyonunda kullanıldığı tahmin edilmektedir.

Yaş Grubu: Kaynakta belirtilmemiştir.

Popülasyon Detayları: Kaynakta belirtilmemiştir. Detaylı bilgi için Toprak’ın (2010) tezi incelenmelidir.

Test Metodolojisi: Kendi kendine raporlama (self-report) ölçeği formatında olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Pelvik Taban Distres Envanteri, PTDE-20, psikometrik değerlendirme, pelvik sağlık, kadın sağlığı, adaptasyon, Türkiye, Hacettepe Üniversitesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirildiği veya uyarlandığı yıl 2010‘dur, bu bilgi Şeyda Toprak’ın yüksek lisans tezinin tamamlandığı yıla dayanmaktadır. Kullanım izinleri ve ücretlendirme hakkında kaynakta herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Ölçeği kullanmayı düşünen araştırmacıların ve klinisyenlerin, ölçeğin sorumlu yazarı Şeyda Toprak ile doğrudan iletişime geçmeleri ([email protected]) tavsiye edilir.

Referanslar

• Toprak, Ş. (2010). Pelvik Taban Distres Envanteri-20’nin Türkçe’ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliği (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Tez YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Pelvik Taban Distres Envanteri-20 Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak içerikte Pelvik Taban Distres Envanteri-20’nin maddeleri yer almamaktadır. Ölçek maddelerine ulaşmak için Şeyda Toprak’ın (2010) yüksek lisans tezinin incelenmesi gerekmektedir.