Pelvik Organ Prolapsusu / Üriner İnkontinans Cinsel Organ Anketi

Özet

Pelvik Organ Prolapsusu / Üriner İnkontinans Cinsel Organ Anketi (PISQ-12), pelvik organ prolapsusu (POP) ve/veya üriner inkontinans (Üİ) olan kadınlarda cinsel işlevi değerlendirmek için kullanılan, 12 maddelik kısa bir öz bildirim anketidir. Bu ölçek, bu durumların kadınların cinsel sağlığı üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde ölçmeyi amaçlamaktadır. Orijinal PISQ’in kısaltılmış bir versiyonu olan PISQ-12, daha hızlı uygulanabilirlik ve daha yüksek hasta uyumu sağlamak üzere geliştirilmiştir. Ölçeğin Türkçe popülasyonda geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, Cam ve arkadaşları tarafından 2009 yılında yapılmış olup, Türk kadınlarında cinsel işlev bozukluğunun değerlendirilmesinde güvenilir ve geçerli bir araç olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Pelvik organ prolapsusu, üriner inkontinans, cinsel işlev, PISQ-12, anket, kadın sağlığı, Türkçe uyarlama, yaşam kalitesi.

Yazarlar

Cam, C., Sancak, P., Karahan, N., Sancak, A., Celik, C., Karateke, A.

Amaç

Pelvik Organ Prolapsusu / Üriner İnkontinans Cinsel Organ Anketi (PISQ-12), pelvik organ prolapsusu (POP) ve/veya üriner inkontinans (Üİ) ile yaşayan kadınların cinsel işlevlerini ve cinsel yaşam kalitelerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, bu sağlık sorunlarının cinsel aktivite, tatmin, ağrı ve diğer ilgili alanlar üzerindeki etkilerini nicel olarak ölçmeye odaklanmaktadır.

Bu ölçeğin birincil amacı, klinik çalışmalarda ve tedavi sonuçlarının değerlendirilmesinde standart bir araç sağlamaktır. Ayrıca, hastaların cinsel sağlık ihtiyaçlarını daha iyi anlamak ve kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımları geliştirmek için sağlık profesyonellerine değerli bilgiler sunar.

Yapı

PISQ-12, kadınların cinsel işlev bozukluklarını ve cinsel yaşam kalitelerini etkileyen çeşitli boyutları ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, orijinal Pelvik Organ Prolapsusu / Üriner İnkontinans Cinsel Organ Anketi’nin (PISQ) 12 maddelik kısaltılmış bir versiyonudur ve genellikle cinsel aktivite sıklığı, cinsel tatmin, cinsel isteksizlik, ağrı, eşle ilişkili sorunlar ve vücut imajı gibi alt boyutları kapsar.

Bu psikometrik araç, pelvik taban disfonksiyonunun cinsel sağlık üzerindeki karmaşık etkileşimini değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Maddeler, kadınların pelvik organ prolapsusu ve üriner inkontinans semptomlarının cinsel deneyimlerini nasıl etkilediğine dair öznel algılarını yakalamayı hedefler.

Geçerlik

PISQ-12’nin Türkçe versiyonunun geçerlik çalışmaları, Cam ve arkadaşları (2009) tarafından yapılmıştır. Bu çalışma, ölçeğin Türk popülasyonunda pelvik organ prolapsusu ve üriner inkontinansı olan kadınların cinsel işlevlerini doğru bir şekilde ölçebildiğini göstermiştir. Yapı geçerliği açısından, ölçeğin beklenen teorik yapıyı yansıttığı ve ilgili diğer ölçütlerle tutarlı olduğu bulunmuştur.

Çalışmada, ölçeğin içeriğinin ilgili uzmanlar tarafından değerlendirilerek kapsam geçerliğinin sağlandığı ve benzer yapıları ölçen diğer ölçeklerle korelasyonunun incelenerek ölçüt bağıntılı geçerliğinin desteklendiği belirtilmiştir. Bu bulgular, PISQ-12’nin Türk kadınlarında cinsel işlev bozukluğunun değerlendirilmesinde geçerli bir araç olarak kullanılabileceğini ortaya koymaktadır.

Güvenirlik

PISQ-12’nin Türkçe versiyonunun güvenirlik analizleri, Cam ve arkadaşları (2009) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verdiğini ve iç tutarlılığının yüksek olduğunu göstermiştir. İç tutarlılık genellikle Cronbach alfa katsayısı ile değerlendirilir ve yüksek alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçtüğünü işaret eder.

Yeniden test güvenirliği (test-tekrar test güvenirliği) çalışmaları da ölçeğin kararlı olduğunu göstermiş olabilir, bu da aynı bireylere farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar elde edildiği anlamına gelir. Bu güvenirlik bulguları, PISQ-12’nin Türk kadınlarının cinsel işlevlerini değerlendirmede istikrarlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

PISQ-12’nin orijinal geliştirme sürecinde ve Türkçe uyarlama çalışmasında faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin altında yatan yapıları ve boyutları keşfetmek veya doğrulamak için kritik öneme sahiptir. PISQ-12’nin genellikle cinsel aktivite, cinsel isteksizlik, ağrı ve eşle ilişkili sorunlar gibi faktörleri ortaya koyduğu bilinmektedir.

Cam ve arkadaşları (2009) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında da, ölçeğin Türk popülasyonundaki faktör yapısının orijinal ölçeğin yapısıyla ne ölçüde örtüştüğü incelenmiş ve ölçeğin çok boyutlu yapısının doğrulandığı varsayılmaktadır. Bu, ölçeğin teorik temellerini ve klinik uygulamadaki yorumlanabilirliğini güçlendirir.

Enstrüman

Test Tipi: Uyarlama

Biçim: Öz bildirim anketi, 12 maddeden oluşmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Pelvik organ prolapsusu ve/veya üriner inkontinans tanısı almış kadınlar.

Yaş Grubu: Yetişkin kadınlar.

Popülasyon Detayları: Jinekolojik sorunlar nedeniyle cinsel işlev bozukluğu yaşayan veya risk altında olan kadınlar. Özellikle ürojinekoloji kliniklerinde değerlendirme amacıyla kullanılır.

Test Metodolojisi: Hastaların kendi kendilerine doldurdukları bir anket formudur. Maddeler genellikle Likert tipi bir derecelendirme ölçeği kullanılarak puanlanır.

Anahtar Kelimeler

Cinsel işlev, pelvik taban disfonksiyonu, ürojinekoloji, kadın sağlığı, öz bildirim ölçeği, psikometrik özellikler, cinsel yaşam kalitesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Mevcut Değil

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Cem Çelik)

Yazışma Adresi: Mevcut Değil

İzinler & Ücret ve Test Yılı

PISQ-12’nin Türkçe adaptasyonunun kullanımı için resmi izinler ve telif hakları ile ilgili bilgiler için, sorumlu yazar Cem Çelik ile iletişime geçilmesi önerilir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yayıncıdan veya yazarlardan izin alınması gerekebilir. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir ücret belirtilmemiştir, bu nedenle genellikle ücretsiz olduğu varsayılabilir ancak doğrulanması tavsiye edilir.

Ölçeğin Türkçe popülasyonda geçerlik ve güvenirlik çalışması 2009 yılında yayınlanmıştır. Orijinal PISQ-12’nin geliştirme yılı ise bu tarihten öncedir.

Referanslar

Cam, C., Sancak, P., Karahan, N., Sancak, A., Celik, C., & Karateke, A. (2009). Validation of the short form of the Pelvic Organ Prolapse/Urinary Incontinence Sexual Questionnaire (PISQ-12) in a Turkish population. European Journal of Obstetrics and Gynecology and Reproductive Biology, 146(1), 104-107.

Pelvik Organ Prolapsusu / Üriner İnkontinans Cinsel Organ Anketi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak içeriğinde ölçek maddeleri bulunmamaktadır. Bu nedenle, ölçek maddeleri bu girişe dahil edilememiştir.

Orijinal PDF buradan indirilebilir: the-pelvic-organ-prolapseurinary-incontinence-sexual-questionnaire-pisq-12-toad.pdf