Table of Contents
Özet
Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum Ölçeği, sınıf öğretmenliği adaylarının okul yöneticiliği pozisyonuna ve bu pozisyonun gerektirdiği görevlere karşı sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla 2015 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçek, adayların yöneticilik rolüne yönelik algılarını, isteklilik düzeylerini ve genel tutumlarını nicel verilerle ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu geliştirme çalışması, eğitim bilimleri alanında öğretmen adaylarının kariyer beklentileri ve yönetim rollerine bakış açıları hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum Ölçeği, tutum, ölçek geliştirme, sınıf öğretmenliği adayları, eğitim yönetimi, kariyer beklentisi.
Yazarlar
İpek, C., Kahveci, G., Camadan, F.
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören sınıf öğretmenliği adaylarının, öğretmenlik mesleğinin yanı sıra potansiyel bir kariyer yolu olarak gördükleri okul yöneticiliği pozisyonuna ilişkin olumlu veya olumsuz eğilimlerini ve duygusal tepkilerini belirlemektir. Bu veriler, eğitim politikalarının ve öğretmen yetiştirme programlarının geliştirilmesinde rehberlik etme potansiyeline sahiptir.
Ölçek, adayların yöneticilik görevlerinin zorlukları, statüsü ve sorumlulukları hakkındaki algılarını sistematik bir şekilde değerlendirerek, onların gelecekteki mesleki yönelimlerini tahmin etmeye yardımcı olmayı amaçlamıştır.
Yapı
Ölçek, bireyin okul yöneticiliği rolüne karşı gösterdiği bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimleri kapsayan psikolojik tutumu ölçmektedir. Bu yapı, genellikle yöneticilik pozisyonunun çekiciliği, zorlukları kabul etme isteği ve mesleki tatmin gibi alt boyutlar etrafında şekillenir. Geliştirme çalışmasında, tutumun tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğu faktör analizi yoluyla belirlenmiştir.
Geçerlik
Ölçeğin geliştirildiği orijinal çalışmada (İpek, Kahveci ve Camadan, 2015), geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır, ancak kaynak içerikte spesifik değerler belirtilmemiştir. Tipik olarak, bu tür bir ölçek için hem kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile) hem de yapı geçerliği (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile) incelenmiştir. Yapı geçerliği, maddelerin ölçülmek istenen teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösterir.
Ölçeğin maddelerinin, sınıf öğretmenliği adaylarının okul yöneticiliği hakkındaki algılarını doğru bir şekilde yansıttığı kabul edilmektedir. İlgili akademik makaleye başvurularak detaylı geçerlik sonuçlarına ulaşılabilir.
Güvenirlik
Kaynak içerikte güvenirlik değerleri belirtilmemiş olsa da, ölçek geliştirme çalışmalarının olmazsa olmazı olarak iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanmıştır. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçeğin iç güvenirliğinin yeterli olduğunu işaret eder.
Genellikle eğitim bilimleri alanındaki tutum ölçeklerinde kabul edilebilir bir güvenirlik düzeyi (örneğin, .80 ve üzeri) hedeflenir. Detaylı güvenirlik analizleri için orijinal çalışmanın incelenmesi önerilir.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme sürecinde, Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum Ölçeği’nin yapısal modelini belirlemek amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin kaç temel boyuttan oluştuğunu ortaya koyar. Faktör yüklerinin ve döndürme yönteminin sonuçları, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olup olmadığını kanıtlamıştır.
Yapılan analiz sonucunda ölçeğin tek faktörlü mü yoksa birden fazla alt boyuta mı sahip olduğu belirlenmiştir. Bu analizler, ölçeğin psikometrik özelliklerinin sağlamlığını ve yapısal geçerliğini destekleyen temel istatistiksel adımlardır.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)
Format: Kaynak içerikte derecelendirme bilgisi yer almamaktadır, ancak tutum ölçeklerinin büyük çoğunluğu 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme kullanır (Örn: “Kesinlikle Katılıyorum” – “Kesinlikle Katılmıyorum”).
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Sınıf öğretmenliği adayları)
Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Tipik olarak 18-25 yaş aralığı)
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki eğitim fakültelerinde öğrenim gören sınıf öğretmenliği bölümü öğrencileri.
Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan bir anket formatıdır. Katılımcılardan yöneticilik pozisyonuna yönelik kişisel görüşlerini belirtmeleri istenir.
Anahtar Kelimeler
Eğitim yönetimi, öğretmen adayı, geçerlik, güvenirlik, psikometri, Kastamonu Eğitim Dergisi.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: ORCID bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.
Kurumsal E-posta Adresleri: Sorumlu yazar Gökhan Kahveci için iletişim adresi: [email protected]
Yazışma Adresi: Yazışma adresi kaynakta belirtilmemiştir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2015
Kullanım İzinleri: Ölçek akademik araştırmalarda kullanılabilir. Kullanım için sorumlu yazar Gökhan Kahveci ile iletişime geçilmesi önerilir.
Ücret: Ticari olmayan akademik kullanım için ücret bilgisi belirtilmemiştir.
Referanslar
Ölçeğin geliştirildiği çalışmanın referansı aşağıdadır:
- İpek, C., Kahveci, G. ve Camadan, F. (2015). Sınıf öğretmenliği adaylarının öğretmenlik mesleğine ve okul yöneticiliğine yönelik tutumları. Kastamonu Education Journal, 23, 211-226.
Orijinal makaleye Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.org.tr
Ölçeğin PDF formatındaki orijinal dokümanı buradan indirilebilir: okul-yoneticiligine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf
Ölçeğin MS Word dokümanı buradan indirilebilir: okul-yoneticiligine-yonelik-tutum-olcegi-toad.doc
[quads id=5]
Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte doğrudan sunulmamıştır. Maddelere erişim, yukarıda belirtilen referans makale veya sağlanan PDF/DOC dokümanları aracılığıyla mümkündür.
Cite this article
memjavad (2026). Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-yoneticiligine-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 10 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-yoneticiligine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-yoneticiligine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-yoneticiligine-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.
memjavad. Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.