Okul Öncesi Dönem Çocukları İçin İletişim Becerileri Ölçekleri

Özet

Okul Öncesi Dönem Çocukları İçin İletişim Becerileri Ölçekleri, 2004 yılında Hatice Ergin tarafından geliştirilmiş bir psikolojik ölçme aracıdır. Bu ölçeklerin temel amacı, okul öncesi dönemdeki çocukların sahip olduğu iletişim becerileri düzeylerini sistematik bir şekilde değerlendirmek, bu becerilerin geçerlik ve güvenirlik analizlerini yaparak norm çalışmalarını gerçekleştirmektir. Ölçek, çocukların duygusal ve sosyal iletişim yeterliliklerini ölçen çeşitli alt testlerden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Okul Öncesi Dönem, İletişim Becerileri, Psikometrik Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Duygusal İletişim, Norm Çalışması.

Yazarlar

Hatice Ergin

Amaç

Bu ölçek setinin geliştirilmesindeki temel amaç, okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların sosyal ve duygusal gelişimlerinde kritik rol oynayan iletişim yeterliliklerini standart bir araçla tespit etmektir. Çalışma, aynı zamanda geliştirilen ölçeklerin psikometrik özelliklerini, özellikle de geçerlik ve güvenirlik düzeylerini bilimsel yöntemlerle ortaya koymayı hedeflemiştir.

Ölçekler, alan uzmanlarına, araştırmacılara ve eğitimcilere, çocukların Dinleme, Duyguları Tanıma, Duyguları İfade Etme ve Göz Kontağı Kurma gibi temel iletişim alt boyutlarındaki performanslarını ölçmek için güvenilir ve geçerli bir araç sunmaktadır. Bu sayede, erken müdahale programlarının planlanması ve iletişim eksikliklerinin giderilmesi için somut veriler elde edilmesi amaçlanmıştır.

Yapı

Okul Öncesi Dönem Çocukları İçin İletişim Becerileri Ölçekleri, iletişim becerileri yapısını çok boyutlu olarak ele almaktadır. Ölçekler, sosyal iletişimin dört temel bileşenini ölçmek üzere tasarlanmış dört ayrı alt testten oluşmaktadır. Bu alt testler, çocuğun hem alıcı hem de ifade edici iletişim yeteneklerini kapsamaktadır.

Ölçülen temel psikolojik yapı, sosyal bağlamda etkili ve uygun iletişim becerileridir. Bu beceriler, okul öncesi dönemin sosyal uyumu ve akademik hazırlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Ölçek setinin ölçtüğü boyutlar şunlardır:

• Duyguları Tanıma Testi
• Dinleme Testi
• Duyguları İfade Etme Testi
• Göz Kontağı Kurma Testi

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme aşamasında kapsam geçerliliğinin sağlanmasına büyük önem verilmiştir. Madde havuzunun oluşturulmasının ardından, maddeler uzman görüşüne sunulmuştur. Uzmanların değerlendirmesi sonucunda, maddelerin en az %70’i oranında kabul gören maddeler teste dahil edilmiştir.

Uzman görüşleri doğrultusunda yapılan bu değerlendirme süreci sonunda, ölçeklerin madde sayısında herhangi bir değişiklik yapılmamış ve toplam madde sayısı 19 olarak korunmuştur. Bu titiz süreç, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı iletişim becerileri yapısını yeterli düzeyde temsil ettiğini, dolayısıyla yüksek bir kapsam geçerliliğine sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Ölçeklerin iç tutarlılık güvenirliği, üç farklı güvenirlik katsayısı hesaplama tekniği kullanılarak detaylı bir şekilde incelenmiştir: Cronbach Alfa, Spearman-Brown Tekniği ve Guttman Tekniği.

Elde edilen iç tutarlılık katsayıları, ölçeklerin alt testler bazında yüksek düzeyde tutarlı olduğunu göstermektedir. Özellikle Duyguları İfade Etme Testi, en yüksek güvenirlik değerlerine ulaşmıştır. Aşağıda, alt testlere ait güvenirlik katsayıları özetlenmiştir:

• Duyguları Tanıma Testi:
  • Cronbach Alfa Tekniği: 0.74
  • Spearman Brown Tekniği: 0.69
  • Guttman Tekniği: 0.68
• Dinleme Testi:
  • Cronbach Alfa Tekniği: 0.71
  • Spearman Brown Tekniği: 0.59
  • Guttman Tekniği: 0.58
• Duyguları İfade Etme Testi:
  • Spearman-Brown Tekniği: 0.88
  • Guttman Tekniği: 0.88
  • Cronbach Alfa Tekniği: 0.82
• Göz Kontağı Kurma Testi:
  • Cronbach Alfa Tekniği: 0.84
  • Spearman Brown Tekniği: 0.69
  • Guttman Tekniği: 0.68

Faktör Analizi

Ölçek setinin yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla gerçekleştirilen faktör analizine dair detaylar, ana kaynak metinde açıkça belirtilmemiştir. Ancak, ölçeklerin dört farklı alt test (Duyguları Tanıma, Dinleme, Duyguları İfade Etme, Göz Kontağı Kurma) şeklinde sunulması, bu becerilerin kuramsal olarak ayrı yapılar olarak ele alındığını düşündürmektedir.

Gelecekteki araştırmaların, bu dört alt boyutu destekleyen açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizlerini içermesi, ölçeklerin yapı geçerliğinin daha kapsamlı anlaşılmasına olanak tanıyacaktır. Mevcut çalışma, daha çok kapsam geçerliği ve iç tutarlılık güvenirliği üzerine odaklanmıştır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Development)

Format: Dörtlü Likert Tipi Derecelendirme (4’lü puan sistemi)

Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Okul Öncesi Dönem Çocukları

Yaş Grubu: Okul öncesi dönem (Kaynak makalede kesin yaş aralığı belirtilmemiştir, ancak tipik olarak 3-6 yaş aralığını kapsar.)

Derecelendirme Sistemi: 4’lü puan sistemi (Tamamen uygun, uygun, kısmen uygun ve uygun değil)

Test Metodolojisi: Ölçekler, çocukların iletişim becerilerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş standart testler setidir. Her bir alt test, ilgili iletişim becerisi boyutunu ölçen 19 maddeden oluşmaktadır (kaynak metinde madde sayısı 19 olarak belirtilmiştir).

Anahtar Kelimeler

Okul Öncesi Eğitim, İletişim, Sosyal Beceriler, Duygu Tanıma, Dinleme Becerisi, Psikometrik Özellikler, İç Tutarlılık, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Hatice Ergin

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2004

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı, yazardan veya yayıncı kurumdan izin alınmasını gerektirebilir. Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır.

Bu ölçek setinin geliştirildiği çalışmanın orijinal makalesine ait link aşağıdadır: journals.istanbul.edu.tr

Orijinal makalenin PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

okul-oncesi-donem-cocuklari-icin-iletisim-becerileri-olceklerinin-gecerlik-guvenirlik-ve-norm.pdf

Kaynaklar

Ergin, H. (2004). Okul Öncesi Dönem Çocukları için İletişim Becerileri Ölçeklerinin Geçerlik, Güvenirlik ve Norm Çalışması. Hasan Âli Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 181-199.

Okul Öncesi Dönem Çocukları İçin İletişim Becerileri Ölçekleri Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynağın formatında doğrudan sunulmamıştır. Kaynak makale sadece ölçeklerin geliştirme sürecini ve psikometrik özelliklerini (geçerlik ve güvenirlik katsayılarını) rapor etmektedir. Maddelerin tam listesi için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.