Okul Müdürü Öz Yeterlik Algısı Ölçeği

Özet

Okul Müdürü Öz yeterlik Algısı Ölçeği, okul müdürlerinin mesleki görevlerini yerine getirme becerilerine dair sahip oldukları inanç düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Bu ölçek, Ali Baltacı tarafından 2020 yılında Türk kültürüne ve diline uyarlama çalışması ile kazandırılmıştır. Çalışma, özgün ölçeğin yapısal geçerliğini ve güvenilirliğini Türk eğitim sistemi bağlamında test etmeyi amaçlamıştır. Okul yöneticilerinin görev alanlarına ilişkin algılanan yeterliklerini belirlemek, eğitim yönetimi araştırmaları ve mesleki gelişim programları için kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Okul Müdürü, öz yeterlik, Algı Ölçeği, Eğitim Yönetimi, Liderlik, uyarlama, psikometrik.

Yazarlar

Ali Baltacı (Uyarlayan).

Amaç

Ölçeğin temel amacı, okul müdürlerinin çeşitli yönetsel ve pedagojik görevleri başarıyla tamamlama kapasitelerine yönelik kişisel inançlarını nicel olarak değerlendirmektir. Bu inançlar, müdürlerin okul performansını, yenilikçilik düzeyini ve genel liderlik etkililiğini doğrudan etkileyebilir. Öz yeterlik algısının ölçülmesi, müdürlerin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerinin belirlenmesine olanak tanır.

Uyarlama çalışması, özgün ölçeğin Türk okul müdürleri popülasyonunda da geçerli ve güvenilir ölçümler yapabildiğini göstermeyi hedeflemiştir. Bu, Türkiye’deki eğitim yönetimi alanında yapılacak araştırmalar için standart bir ölçme aracının sağlanması anlamına gelmektedir.

Yapı

Ölçek, öz yeterlik psikolojik yapısını ölçmektedir. Öz yeterlik, bireyin belirli bir eylemi başarılı bir şekilde gerçekleştirebileceğine dair sahip olduğu yargıdır ve Albert Bandura’nın Sosyal Bilişsel Kuramı’nın merkezi bir bileşenidir. Okul müdürleri bağlamında bu yapı; örgütsel yönetim, personel yönetimi, öğrenci gelişimi ve topluluk ilişkileri gibi temel görev alanlarında müdürlerin kendilerini ne kadar yetkin gördüklerini kapsar.

Ölçek muhtemelen, okul müdürlerinin görev alanlarına paralel olarak alt boyutlara ayrılmıştır. Bu alt boyutlar genellikle; öğretim liderliği, kaynak yönetimi, dış paydaşlarla ilişkiler ve kriz yönetimi gibi spesifik yeterlik alanlarını temsil eder.

Geçerlik

Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, Baltacı’nın (2020) uyarlama çalışması kapsamında kapsamlı geçerlik analizleri yapılmıştır. Bu analizler tipik olarak dilsel eşdeğerlik, içerik geçerliği ve yapı geçerliğini içerir.

Yapı geçerlik analizlerinde genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığı incelenmiştir. Bu tür analizler, ölçeğin teorik yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamak için zorunludur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik bilgileri kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Ancak, bir psikometrik uyarlama çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılık düzeyinin rapor edilmesi standart bir uygulamadır. Bu nedenle, Ali Baltacı’nın çalışmasında Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının hesaplanarak ölçeğin ne ölçüde kararlı ve tutarlı ölçüm yaptığının belirlendiği varsayılmaktadır.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı (Okul Müdürü Öz yeterlik Algısı) ölçmede birbirleriyle uyumlu olduğunu gösterir. Ayrıca, test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemler de ölçeğin zamana karşı kararlılığını değerlendirmek için kullanılabilir.

Faktör Analizi

Ölçeğin Türkçeye uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin boyut yapısının Türk kültürü içinde korunup korunmadığını kontrol etmek amacıyla faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Okul Müdürü Öz Yeterlik Algısı Ölçeği’nin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğü varsayılırsa, faktör analizinin bu boyutları (örneğin, yönetimsel, pedagojik, sosyal yeterlikler) başarılı bir şekilde ayırt etmesi beklenir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), genellikle uyarlama çalışmalarında tercih edilen yöntemdir. Bu analiz, uyarlama yapılan ölçeğin faktör yüklerinin ve uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstererek yapısal geçerliğe önemli bir kanıt sunar.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Tipik olarak Likert tipi derecelendirme ölçeği (Örneğin, 5’li veya 6’lı derecelendirme) kullanılmıştır. Kaynakta spesifik bilgi olmamasına rağmen, öz yeterlik ölçekleri genellikle “Hiç Yetersiz Değilim”den “Tamamen Yeterliyim”e kadar değişen bir derecelendirme formatına sahiptir.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama sonrası).

Popülasyon Grubu: Eğitim Yöneticileri (Okul Müdürleri).

Yaş Grubu: Yetişkinler (Çalışan Okul Müdürleri).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki resmi ve özel okullarda görev yapan okul müdürleri.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-Report) ölçeği. Katılımcıların, belirtilen yönetsel görevleri yerine getirme yeteneklerine ilişkin algılarını rapor etmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik özellikler, geçerlik, güvenirlik, Okul Yöneticisi, Eğitim Bilimleri, uyarlama, Yönetimsel öz yeterlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor (Kaynakta belirtilmemiştir).

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı tarihte yazarın akademik kurumu (Detaylar için referans makaleye bakılmalıdır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için yazar Ali Baltacı ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Ticari kullanım dışındaki akademik araştırmalar için genellikle ücret talep edilmez, ancak yazarın izni gereklidir.

Test Yılı: Ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması 2020 yılında yayınlanmıştır.

Orijinal PDF dosyası bu bağlantıdan indirilebilir: okul-muduru-oz-yeterlik-algisi-olceginin-turkceye-uyarlanmasi-toad.pdf

Referanslar

• Baltacı, A. (2020). Okul müdürü öz yeterlik algısı ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Journal of Humanities and Tourism Research, 10 (1): 27-40.

• Makalenin orijinal linki: johut.karabuk.edu.tr

Okul Müdürü Öz Yeterlik Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almadığından, maddelerin tam listesi için okuyucunun Ali Baltacı (2020) tarafından yayınlanan orijinal bilimsel makaleye başvurması gerekmektedir.