Okul Deneyimi Dersi Tutum Ölçeği

Özet

Okul Deneyimi Dersi Tutum Ölçeği (ODDTÖ), öğretmen adaylarının üniversite eğitimleri sırasında aldıkları zorunlu bir ders olan Okul Deneyimi Dersi‘ne yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla 2012 yılında Menekşe Eskici tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, aday öğretmenlerin mesleki formasyon süreçlerinde edindikleri saha deneyimlerine karşı sergiledikleri duygusal ve bilişsel eğilimleri nicel olarak değerlendirmeyi hedefler. Ölçeğin geliştirilmesi, eğitim araştırmaları kongresinde sunulan bir bildiri ile duyurulmuştur ve eğitim bilimleri alanında öğretmen yetiştirme programlarının etkinliğini değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır.

Ölçek, öğretmen adaylarının bu dersin gerekliliğine, içeriğine ve genel faydasına ilişkin algılarını detaylı bir şekilde ortaya koymaktadır. Elde edilen veriler, eğitim fakültelerinin ders içeriklerini optimize etmesi ve öğrencilerin mesleğe yönelik motivasyonlarını artırması açısından önemli geri bildirimler sağlamaktadır. Ölçek, bir geliştirme çalışması ürünü olup, psikometrik özelliklerinin (geçerlik ve güvenirlik) bilimsel yöntemlerle desteklendiği belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Okul Deneyimi Dersi, tutum ölçeği, öğretmen adayları, mesleki formasyon, eğitim araştırmaları, Menekşe Eskici.

Yazarlar

Menekşe Eskici

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının, öğretmenlik mesleğine hazırlık sürecinin önemli bir parçası olan Okul Deneyimi Dersi’ne yönelik sahip oldukları olumlu veya olumsuz tutum düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemektir. Bu belirlenen tutumlar, dersin pedagojik etkinliğinin anlaşılmasına ve ders içeriğinin gelecekteki iyileştirmelerine temel oluşturmayı hedefler.

Ölçek, aynı zamanda, öğrencilerin teorik bilgiyi pratikle birleştirme fırsatı buldukları bu derse karşı gösterdikleri motivasyon, ilgi ve algılanan fayda gibi kritik boyutları ölçerek, öğretmenlik kariyerine yönelik genel eğilimlerini de dolaylı olarak analiz etme imkanı sunar.

Yapı

Okul Deneyimi Dersi Tutum Ölçeği, psikometrik açıdan tutumun bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenlerini kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, öğretmen adaylarının Okul Deneyimi Dersi hakkındaki genel değerlendirmeleridir. Bu yapı genellikle dersin zorunluluğuna, içeriğin mesleki yeterliliğe katkısına ve dersin uygulamaya dönük yönlerinin faydasına ilişkin inançları içerir.

Ölçeğin geliştirilme sürecinde, öğretmen adaylarının bu derse olan inanç sistemlerini ve duygusal tepkilerini yansıtan maddeler kullanılarak, tek boyutlu veya çok boyutlu bir tutum yapısının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu yapı, öğretmen adaylarının mesleki gelişime ne ölçüde değer verdiğini gösteren önemli bir gösterge olarak kabul edilir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması olan Eskici (2012) araştırmasında, ölçme aracının ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini gösteren çeşitli geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında içerik geçerliği ve yapı geçerliği incelenir. İçerik geçerliği, alan uzmanlarının görüşleri alınarak sağlanmıştır.

Yapı geçerliği ise genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen alt boyutlar altında toplanıp toplanmadığını kontrol etmeyi içerir. Geçerlik çalışmalarının detayları, kaynak referansta belirtilen kongre bildirisinde bulunmaktadır.

Güvenirlik

Okul Deneyimi Dersi Tutum Ölçeği’nin güvenirlik çalışmaları, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmeyi amaçlamıştır. İç tutarlılık güvenirlik katsayısı, genellikle Cronbach Alfa (Cronbach Alpha) değeri hesaplanarak belirlenmiştir. Yüksek bir Cronbach Alfa katsayısı, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Geliştirme çalışmasında (Eskici, 2012), ölçeğin iç tutarlılık düzeyinin kabul edilebilir akademik standartların üzerinde olduğu varsayılmaktadır. Ayrıca, test-tekrar test güvenilirliği gibi kararlılık analizleri de, tutumların zaman içinde ne kadar stabil kaldığını belirlemek için uygulanmış olabilir.

Faktör Analizi

Okul Deneyimi Dersi Tutum Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçekteki maddelerin altında yatan gizil boyutları keşfetmeyi amaçlamıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile maddelerin faktör yükleri incelenmiş, düşük yük veren veya birden fazla faktöre yüklenen maddeler ölçekten çıkarılmıştır.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğunu ve bu boyutların Okul Deneyimi Dersi’ne yönelik tutumun hangi spesifik yönlerini temsil ettiğini açıklamıştır. Bu süreç, ölçeğin yapısal netliğini ve teorik temellere uygunluğunu doğrulamak için kritik öneme sahiptir.

Araç

Test Türü: Tutum Ölçeği (Geliştirme)

Format: Büyük olasılıkla 5’li Likert Tipi Derecelendirme (Örn: Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Öğretmen Adayları)

Yaş Grubu: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki lisans öğrencileri.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki Eğitim Fakültelerinde Okul Deneyimi Dersi alan veya bu dersi tamamlamış olan lisans öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan kağıt-kalem veya dijital anket formu.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen eğitimi, Likert ölçeği, psikometri, eğitim fakültesi, mesleki gelişim, tutum.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiş.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Menekşe Eskici)

İletişim Adresi: Yazarın 2012 yılındaki bağlı olduğu kurum (muhtemelen Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi veya ilgili kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir geliştirme çalışması kapsamında 2012 yılında sunulmuştur. Ölçeğin ticari kullanımına dair net bir bilgi bulunmamakla birlikte, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazar ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. İzin ve olası ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Menekşe Eskici ile iletişim kurulmalıdır.

Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: okul-deneyimi-dersi-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Eskici, M. (2012). Okul Deneyimi Dersi Tutum Ölçeği’nin geliştirilmesi. IV. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi içinde (s.1418-1426). İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.

Okul Deneyimi Dersi Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Orijinal kaynakta maddeler listelenmemiştir. Bu bölüm, ölçek maddelerinin listelenmesi için ayrılmıştır.)

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak parçacığında yer almadığından burada listelenememiştir. Detaylı maddeler için yukarıda belirtilen 2012 tarihli kongre bildirisine veya PDF dosyasına başvurulması gerekmektedir.