Aile Öğretmen İletişim ve İşbirliği Ölçeği

Özet

Aile Öğretmen İletişim ve İşbirliği Ölçeği (ATİİÖ), Derya Atabey ve Figen Tezel-Şahin tarafından 2011 yılında geliştirilmiş bir psikometrik ölçektir. Bu ölçek, aileler ile öğretmenler arasındaki iletişim düzeyini ve işbirliği kalitesini sistematik olarak ölçmeyi amaçlamaktadır. Toplamda 62 maddeden oluşan ATİİÖ, dört ana alt boyutta yapılandırılmıştır: İletişim, Beklenti, İşbirliği ve Aile Katılımı. Ölçeğin yüksek güvenirlik katsayısı (0.982), bu alanda yapılacak araştırmalar için güçlü bir araç olduğunu göstermektedir.

Ölçek, özellikle erken çocukluk eğitimi ve okul öncesi dönemlerde, çocuğun gelişimini desteklemek amacıyla aile ve okul arasındaki ilişkinin niteliğini değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır. Kullanılan 5’li Likert derecelendirme sistemi, katılımcıların algılarını “hiçbir zaman”dan “her zaman”a kadar detaylı bir şekilde ifade etmelerine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Aile Öğretmen İletişimi, İşbirliği, Aile Katılımı, Öğretmen, Erken Çocukluk Eğitimi, Psikometrik Ölçek, Güvenirlik.

Yazarlar

Derya Atabey, Figen Tezel-Şahin

Amaç

Aile Öğretmen İletişim ve İşbirliği Ölçeği’nin temel amacı, okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler ile öğrencilerin velileri arasındaki etkileşim süreçlerini ve işbirliği düzeylerini objektif bir şekilde belirlemektir. Bu ölçüm sayesinde, ilişkinin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönleri tespit edilebilir, böylece çocukların eğitim ve gelişim süreçlerine katkı sağlayacak etkili müdahale programları tasarlanabilir.

Ölçek, öğretmenlerin ailelere yönelik tutumlarını, ailelerin okula katılım beklentilerini ve işbirliği pratiklerini kapsayan geniş bir yelpazede bilgi toplamayı hedefler. Bu araç, eğitim bilimleri alanında çalışan araştırmacılara, aile katılımı modellerinin etkinliğini değerlendirmede standartlaştırılmış ve güvenilir veriler sunar.

Yapı

ATİİÖ, aile ve öğretmen arasındaki ilişkinin çok boyutlu doğasını yansıtacak şekilde dört temel alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, ilişkinin farklı yönlerini ölçmek üzere toplam 62 madde içermektedir:

• İletişim (12 madde): Öğretmen ve aile arasındaki bilgi alışverişinin sıklığı, açıklığı ve kalitesini değerlendirir (Örnek: Güler yüzlüdür).
• Beklenti (7 madde): Ailelerin öğretmenden ve okuldan genel beklentilerini, öğretmenin işine olan bağlılığını ve yetkinliğini algılama biçimlerini ölçer (Örnek: İşini sever ve işini en iyi şekilde yapmaya çalışır).
• İşbirliği (21 madde): Öğretmen ve ailenin ortak hedefler doğrultusunda birlikte çalışma çabalarını ve bu çabaların etkinliğini inceler (Örnek: Çocuk gelişimi ve eğitimi konusunda beni bilgilendirir).
• Aile Katılımı (22 madde): Ailelerin okul etkinliklerine, toplantılara ve çocuğun eğitim sürecine aktif olarak dahil olma düzeylerini ölçer (Örnek: Haber mektupları gönderir).

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla gerçekleştirilen istatistiksel analizlerde, Kaiser-Mayer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği değerinin 0,907 olduğu bulunmuştur. KMO değerinin 0.90’ın üzerinde olması, verilerin Faktör Analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, maddeler arası korelasyonun varlığını test eden Bartlett Testi sonuçları (Değer: 5102,8) istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,000 < 0,05). Bu sonuçlar, maddelerin ortak faktörler etrafında gruplanmaya elverişli olduğunu ve faktör analizinin uygulanabilirliğini güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Güvenirlik

Aile Öğretmen İletişim ve İşbirliği Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. 62 maddeden oluşan bu ölçeğin güvenirlik katsayısı 0,982 gibi oldukça yüksek bir değer olarak hesaplanmıştır.

Bu yüksek alfa katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı (aile-öğretmen etkileşimi ve işbirliği) ölçmede tutarlı olduğunu ve ölçeğin içindeki maddelerin homojenliğini göstermektedir. 0.982 değeri, ölçeğin akademik çalışmalarda ve saha araştırmalarında güvenle kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme sürecinde uygulanan Faktör Analizi, ölçeğin teorik olarak beklenen dört alt boyutlu yapısını desteklemiştir. Analiz öncesinde yapılan KMO ve Bartlett testleri, veri setinin faktörleştirme için uygunluğunu kanıtlamıştır.

Özellikle KMO değerinin 0,907 çıkması, faktör yapısının oldukça güçlü olduğunu ve örneklem büyüklüğünün (kaynakta belirtilmese de) faktörleştirmeyi desteklediğini göstermektedir. Bu analizler sonucunda ölçek, İletişim, Beklenti, İşbirliği ve Aile Katılımı olmak üzere dört temel faktör altında toplanmıştır.

Araç Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: 62 maddelik öz bildirim ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler ve Veliler (Muhtemelen okul öncesi veya erken çocukluk dönemi)

Age Group: Yetişkinler (Öğretmenler ve ebeveynler)

Population Details: Ölçek, okul öncesi eğitim ortamlarındaki etkileşimi değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme (1= hiçbir zaman – 5= her zaman)

Anahtar Kelimeler

Erken Çocukluk, Öğretmen-Veli İlişkisi, Psikometrik Özellikler, KMO, Bartlett Testi, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar Derya Atabey)

Correspondence Address: Belirtilmemiş

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

Aile Öğretmen İletişim ve İşbirliği Ölçeği, 2011 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanım izinleri ve ticari olmayan akademik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Derya Atabey ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim adresi: [email protected].

Kaynaklar

Atabey, D. ve Tezel-Şahin, F. (2011). Aile Öğretmen İletişim ve İşbirliği Ölçeği. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(3), 793-804.

Makalenin orijinal bağlantısı: kefdergi.com

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: aile-ogretmen-iletisim-ve-isbirligi-olcegi-toad.pdf

Aile Öğretmen İletişim ve İşbirliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Ölçek, toplamda 4 Alt boyut ve 62 Madde içermektedir. Alt boyutlardan örnek maddeler aşağıdadır:

• İletişim (12 m): Güler yüzlüdür.
• Beklenti (7 m): İşini sever ve işini en iyi şekilde yapmaya çalışır.
• İşbirliği (21 m): Çocuk gelişimi ve eğitimi konusunda beni bilgilendirir.
• Aile katılımı (22 m): Haber mektupları gönderir.