Table of Contents
Özet
Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri (ÖAABE), orijinal adı Parents as Teachers Inventory (PATI) olan ölçeğin Türk kültürüne uyarlanmış halidir. Bu envanter, anne babaların kendi çocuklarının gelişim ve öğrenme süreçlerinde üstlendikleri eğitimci rolünü değerlendirmeyi amaçlayan psikometrik bir araçtır. Ölçek, ebeveynlerin çocuklarıyla olan etkileşimlerinde kullandıkları öğretim stratejilerini, akademik desteği ve genel olarak ev ortamındaki öğrenme teşvikini ölçer. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonda geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini göstermek amacıyla yürütülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri, ebeveynlik, geçerlik, güvenirlik, uyarlama, psikometrik araç, ebeveyn eğitimi.
Yazarlar
Emine Yılmaz Bolat, Figen Gürsoy, Robert Strom
Amaç
Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri’nin temel amacı, ebeveynlerin çocuklarının gelişimine ve akademik başarısına yönelik olarak kendilerini birer öğretmen/eğitimci olarak nasıl gördüklerini ve bu rolü ne ölçüde yerine getirdiklerini belirlemektir. Bu envanter, ebeveynlerin eğitimsel yeterliliklerini ve çocuklarına sundukları öğrenme ortamının kalitesini ölçerek, ebeveyn eğitim programlarının geliştirilmesine bilimsel zemin sağlamayı hedefler.
Yapı
Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri, ebeveynlerin çocuklarının öğrenme ve gelişim süreçlerine aktif katılımını temsil eden çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, ebeveynlerin çocuklarına sağladığı bilişsel, duygusal ve sosyal desteği içeren farklı alt boyutlardan oluşur. Orijinal ölçek, ebeveynlerin çocuklarına öğrenme materyalleri sağlama, etkinlikleri teşvik etme ve öğrenme hedeflerini belirleme gibi çeşitli eğitimci davranışlarını kapsar. Türkiye uyarlaması, bu yapıların Türk kültüründeki karşılığını belirlemek üzere faktör analizi ile incelenmiştir.
Geçerlik
Ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması kapsamında geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Geçerlik, bir ölçme aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü ifade eder. Uyarlama çalışmasında spesifik geçerlik katsayıları veya türleri (örneğin, yapı geçerliği, ölçüt bağımlı geçerlik) özetlenmemiş olsa da, yayınlanan makale (dergipark.ulakbim.gov.tr) detaylı geçerlik analizlerini içermektedir. Kullanıcıların, ölçeğin yapısal uygunluğunu değerlendirmek için orijinal makaleye başvurmaları önerilir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin alt boyutlarına ilişkin iç tutarlılık katsayılarının .31 ile .62 arasında değiştiğini göstermiştir. Bu aralık, bazı alt boyutların tutarlılık düzeyinin orta veya düşük olabileceğine işaret etmektedir. Ancak, ölçeğin toplam puanına ilişkin korelasyon katsayısı daha yüksek bir tutarlılık göstermektedir.
Ölçeğin genel güvenilirliğini temsil eden toplam puan korelasyon katsayısı .83 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, ölçeğin bütün olarak kabul edilebilir düzeyde bir güvenirliğe sahip olduğunu göstermektedir.
Faktör Analizi
Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri, uyarlama çalışmasında yapılan faktör analizi sonucunda 32 madde ve 5 faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bu faktör yapısı, ölçeğin orijinal yapısına ne ölçüde uyduğunu veya Türk kültürüne özgü yeni boyutlar içerip içermediğini anlamak için kritik öneme sahiptir. Beş faktörlü yapı, ebeveynlerin eğitimci rollerini farklı boyutlarda (örneğin, disiplin, motivasyon, materyal sağlama) ölçmeyi sağlamaktadır.
Envanter Bilgileri
Test Type: Uyarlama (Adaptation)
Format: 32 madde, 5 faktörlü yapı.
Language Available: Türkçe
Population Group: Ebeveynler (Anne ve Babalar)
Age Group: Ebeveyn yaşına bakılmaksızın, belirli bir yaş aralığındaki çocuklara sahip ebeveynler.
Population Details: Türkiye’deki çeşitli sosyo-ekonomik ve kültürel gruplardan ebeveynler üzerinde denenmiştir.
Test Methodology: Kendi kendine raporlama envanteri.
Anahtar Kelimeler
Ebeveynlik becerileri, öğrenme ortamı, psikometri, iç tutarlılık katsayısı, eğitimci rolü, ölçek adaptasyonu.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.
Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Emine Yılmaz Bolat)
Correspondence Address: Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Mersin, Türkiye.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin uyarlama çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretler konusunda sorumlu yazar Emine Yılmaz Bolat ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçeğin akademik ve ticari kullanım koşulları yazar tarafından belirlenmektedir.
Kaynaklar
Bolat, E. Y., Gürsoy, F. ve Strom, R. (2016). Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 961-970.
Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.ulakbim.gov.tr.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ogretmen-olarak-anne-baba-envanteri-toad.pdf
Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin orijinal dilinde korunması ve kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-olarak-anne-baba-envanteri/
memjavad. "Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri." Turkish Psychological Scales, 24 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-olarak-anne-baba-envanteri/.
memjavad. "Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-olarak-anne-baba-envanteri/.
memjavad (2026) 'Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-olarak-anne-baba-envanteri/.
[1] memjavad, "Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.
memjavad. Öğretmen Olarak Anne Baba Envanteri. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.