Table of Contents
Özet
Öğrenci Ölçeği, İsa Deveci tarafından 2011 yılında Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, Fen ve Teknoloji Dersi kapsamında ilköğretim yedinci ve sekizinci sınıflarda öğrencilere verilen ödevler hakkındaki öğrenci görüşlerini sistematik bir şekilde belirlemektir. Ölçek, öğrencilerin ödevlere yönelik tutumlarını, ödevlerin faydasını, zorluğunu ve derse katkısını değerlendirmeyi hedefleyen maddeler içermektedir. Ölçek bir geliştirme çalışması ürünü olup, psikometrik özelliklerinin (geçerlik ve güvenirlik) detayları tezin tam metninde yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler
Öğrenci Ölçeği, Ödev Görüşleri, Fen ve Teknoloji Dersi, İlköğretim, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Yüksek Lisans Tezi.
Yazarlar
İsa Deveci
Amaç
Öğrenci Ölçeği’nin geliştirilmesindeki birincil amaç, ilköğretim kurumlarında öğrenim gören 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin, müfredat kapsamında yer alan Fen ve Teknoloji Dersi‘nde verilen ödevlere ilişkin kişisel görüş ve tutumlarını ölçmektir. Bu ölçek, ödevlerin öğrencilerin öğrenme süreçlerine katkısını, öğrencilerin ödevlere ayırdığı süreyi ve ödevlerin algılanan zorluk düzeyini nicel verilerle ortaya koymak için tasarlanmıştır.
Ölçek, eğitimcilerin ve politika yapıcıların ödev uygulamalarının etkinliğini değerlendirmelerine yardımcı olacak veriler sağlamayı amaçlamaktadır. Elde edilen veriler, ödevlerin pedagojik amaçlara uygunluğunu analiz etmek ve dersin içeriği ile öğrenci algıları arasındaki uyumu tespit etmek için kritik öneme sahiptir.
Yapı
Ölçek, öğrencilerin ödevlere yönelik çeşitli boyutlardaki algılarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı hedeflemektedir. Bu yapı, genellikle ödevlerin öğrenmeye katkısı, motivasyon üzerindeki etkisi, aile katılımı ve ödevlerin zorluk/sıkıcılık düzeyi gibi faktörleri kapsamaktadır. Ölçek, öğrencilerin ödevlere karşı geliştirdiği olumlu veya olumsuz tutumları derinlemesine inceleme fırsatı sunar.
Ölçek geliştirme çalışması, 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin akademik yükümlülüklerine ve ders materyallerine ilişkin spesifik görüşlerini yakalamak üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin alt boyutları ve faktör yapısı, tezin metodoloji bölümünde detaylandırılmış olup, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilen tam metinde incelenebilir.
Geçerlik
Ölçeğin Geçerlik çalışmaları, tezin metodoloji bölümünde sunulmaktadır. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü gösteren önemli bir psikometrik özelliktir. Genellikle kapsam geçerliği, yapı geçerliği (faktör analizi ile) ve ölçüt bağımlı geçerlik gibi yöntemlerle incelenir.
Kaynak bilgide geçerlik (-) olarak belirtilmiş olsa da, bir geliştirme çalışması olan bu Yüksek Lisans Tezi kapsamında geçerlik analizlerinin yapılmış olması beklenmektedir. İsa Deveci’nin 2011 tarihli tezinde, ölçek maddelerinin ilgili yapıyı temsil edip etmediğini gösteren uzmân görüşleri ve istatistiksel geçerlik testlerinin sonuçları yer almaktadır.
Güvenirlik
Güvenirlik, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Bu ölçek için güvenirlik çalışmalarında genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı gibi istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Yüksek bir Cronbach Alfa katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde tutarlı olduğunu gösterir.
Orijinal kaynakta güvenirlik bilgisi sunulmamış olsa da, ölçek geliştirme sürecinin bir parçası olarak bu verilerin tezin ilgili bölümlerinde mevcut olduğu varsayılmaktadır. Kullanılan örneklem grubu ve uygulama koşulları, elde edilen güvenirlik katsayısının yorumlanmasında kritik rol oynamaktadır.
Faktör Analizi
Öğrenci Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak ve hangi maddelerin hangi alt boyutu temsil ettiğini belirlemek için elzemdir.
Tez çalışmasında kullanılan faktör analizi türü (örneğin, Açımlayıcı Faktör Analizi veya Doğrulayıcı Faktör Analizi), ölçeğin nihai yapısını ve alt faktörlerini tanımlamıştır. Bu faktörler, öğrencilerin ödevlere yönelik tutumlarının farklı yönlerini (örn. öğrenmeye yönelik fayda algısı, zaman yönetimi zorluğu) temsil etmektedir. Detaylı faktör yükleri ve varyans açıklama oranları için tezin tam metnine başvurulmalıdır.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçek geliştirme çalışması)
Format: Derecelendirme (Derecelendirme türü orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak tutum ölçeklerinde genellikle Likert tipi kullanılır.)
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğrencileri
Yaş Grubu: İlköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencileri (Yaklaşık 12-14 yaş)
Popülasyon Detayları: Fen ve Teknoloji Dersi kapsamında ödev alan ilköğretim öğrencileri.
Test Metodolojisi: Anket ve Görüşme (Ölçek, tez çalışmasının nicel boyutunu oluşturmaktadır.)
Anahtar Kelimeler
Ödev Tutumu, Eğitim Psikolojisi, Sakarya Üniversitesi, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor
Kurum E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez dönemi itibarıyla)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiştir (2011). Ölçeğin ticari kullanımı veya yeniden kullanımı için, sorumlu yazar İsa Deveci’den ([email protected]) izin alınması tavsiye edilir. Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıda belirtilen bağlantıdan indirilebilir.
Testin geliştirme yılı 2011’dir.
Referanslar
- Deveci, İ. (2011). Fen ve Teknoloji dersi kapsamında ilköğretim yedinci ve sekizinci sınıflarda verilen ödevler hakkında öğrenci, öğretmen ve veli görüşleri (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
- Tez tam metnine erişim linki: tez.yok.gov.tr
- Ölçeğin orijinal PDF dosyası şu adresten indirilebilir: ogrenci-olcegi-toad.pdf
Öğrenci Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde (Source Content) doğrudan listelenmemiştir. Maddelerin tamamına ulaşmak için, Deveci (2011) tarafından hazırlanan Yüksek Lisans Tezi‘nin ekler bölümüne başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Öğrenci Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenci-olcegi/
memjavad. "Öğrenci Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 4 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenci-olcegi/.
memjavad. "Öğrenci Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenci-olcegi/.
memjavad (2026) 'Öğrenci Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenci-olcegi/.
[1] memjavad, "Öğrenci Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Öğrenci Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.