İşyeri Ergonomisi Ölçeği

Özet

İşyeri Ergonomisi Ölçeği, çalışanların iş ortamındaki ergonomik koşullara dair algılarını ve değerlendirmelerini ölçmek amacıyla 2021 yılında geliştirilmiş özgün bir psikolojik ölçüm aracıdır. Ölçek, özellikle fiziksel ve bilişsel iş yükü, çalışma ortamının düzenlenmesi ve iş sağlığı güvenliği prensiplerinin uygulanma düzeyini belirlemeyi hedefler. 32 ifadeden oluşan bu geliştirme türü ölçek, yüksek iç tutarlılık (Cronbach’s Alpha değeri 0,932) göstermiş olup, işyerinde ergonomik iyileştirmeler yapılmasına yönelik bilimsel veri sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İşyeri Ergonomisi, Ergonomi, Ölçek Geliştirme, Çalışan Sağlığı, İş Güvenliği, Çalışma Ortamı, Psikometri.

Yazarlar

Fırat Polat, Derya Boz, Ayşe Çetindere Filiz, Ceyda Duran.

Amaç

İşyeri Ergonomisi Ölçeği’nin temel amacı, çalışanların görevlerini yerine getirirken karşılaştıkları fiziksel ve psikososyal ergonomik faktörleri standardize edilmiş bir biçimde ölçmektir. Bu araç, işyerinin insana uyumu (ergonomi) düzeyini kantitatif olarak belirleyerek, olası mesleki hastalıklar ve yaralanmaların önlenmesine yönelik müdahale programlarının geliştirilmesine zemin hazırlamaktadır. Ölçek, yöneticilere ve iş sağlığı uzmanlarına, çalışan refahını artırma potansiyeli olan alanları tespit etmede yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, çalışma ortamının bireyin fiziksel ve zihinsel kapasitesine uyumunu kapsayan İşyeri Ergonomisi (Workplace Ergonomics) yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle fiziksel ergonomi (duruş, ekipman tasarımı), bilişsel ergonomi (iş yükü, bilgi akışı) ve organizasyonel ergonomi (çalışma saatleri, iletişim) gibi boyutları içerir. Ölçek, çalışanların kendi çalışma koşullarını bu temel ergonomik prensipler çerçevesinde nasıl algıladıklarını değerlendirir ve 32 ifade aracılığıyla bu kompleks yapıyı temsil eder.

Geçerlik

İşyeri Ergonomisi Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak üzere yürütülmüştür. Bu süreçte, başlangıç aşamasında toplam 3 farklı pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışmalar, ifadelerin anlaşılırlığını test etmek, gerekli düzeltmeleri yapmak ve nihai ölçek formuna ulaşmadan önce veri toplama prosedürlerini doğrulamak için kritik öneme sahiptir. Yayınlanan akademik makale, ölçeğin yapı geçerliği ve içerik geçerliği açısından yeterli kanıt sunduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve istikrarını ortaya koymuştur. İç tutarlılık güvenirlik katsayısı olan Cronbach’s Alpha değeri 0,932 olarak rapor edilmiştir. 0,90 üzerindeki bu değer, ölçeğin maddelerinin birbiriyle yüksek düzeyde ilişkili olduğunu ve genel yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik düzeyi, İşyeri Ergonomisi Ölçeği’nin farklı uygulamalarda güvenilir sonuçlar üretebileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. 32 ifadeden oluşan bu ölçek, muhtemelen Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) süreçlerinden geçirilerek ergonomi kavramının alt boyutları belirlenmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak varsayılan ergonomik bileşenleri doğru bir şekilde temsil edip etmediğini göstermiş ve modern ölçek geliştirme metodolojisine uygun olarak yürütülmüştür.

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği. Ölçek toplam 32 ifadeden oluşmaktadır.

Dil Mevcut: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çalışanlar ve işyeri personeli.

Yaş Grubu: Yetişkin çalışan popülasyonu.

Popülasyon Detayları: Ölçek, farklı sektörlerde çalışan, ergonomik koşullara maruz kalan genel işgücüne uygulanabilir.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, her bir ifadeye 5 dereceli Likert ölçeği üzerinden yanıt vermektedir.

• 1. Hiç katılmıyorum
• 2. Katılmıyorum
• 3. Kararsızım
• 4. Katılıyorum
• 5. Tamamen katılıyorum

Anahtar Kelimeler

İşyeri Ergonomisi, Cronbach Alpha, Faktör Analizi, Psikometrik Özellikler, Çalışma Koşulları, Geliştirme Ölçeği.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: FIRAT POLAT

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Yazışma Adresi: Makale referansında belirtilen kurumsal adresler.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için sorumlu yazar (Fırat Polat) ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Kaynaklar

Polat, F., Boz, D., Çetindere Filiz, A. & Duran, C. (2021). Workplace Ergonomics Scale. Eurasian Academy of Sciences Social Sciences Journal, 38, 60-82. DOI: http://doi.org/10.17740/eas.soc.2021.V38-05

Makalenin orijinal PDF bağlantısı aşağıdadır:

• socialsciences.eurasianacademy.org

Ölçeğin PDF formatındaki dokümanı buradan indirilebilir:

• workplace-ergonomics-scale-isyeri-ergonomisi-olcegi-toad.pdf

İşyeri Ergonomisi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin 32 maddesi, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Ölçek, toplam 32 ifadeden oluşmaktadır.