Table of Contents
Özet
İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Veli Ölçeği, ilköğretim düzeyindeki öğrencilerin velilerinin okul ve eğitim süreçlerine olan katılım düzeylerini ölçmek amacıyla 2012 yılında Kevser Oğuz tarafından Türkçe’ye uyarlama yoluyla kazandırılmış bir ölçektir. Bu çalışma, velilerin çocuklarının akademik başarısı ve sosyal gelişimi üzerindeki etkilerini anlamak için kritik öneme sahip olan aile katılımı kavramını merkeze almaktadır. Ölçek, okul ile ev arasındaki işbirliğinin çeşitli boyutlarını, özellikle de velilerin okuldaki ve evdeki destekleyici rollerini değerlendirmeyi hedeflemektedir. Ölçeğin uyarlaması, Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir.
Bu ölçek, Türk eğitim sisteminde veli katılımı seviyelerini ve biçimlerini standardize edilmiş bir şekilde belirlemek için araştırmacılara ve eğitim profesyonellerine geçerli bir araç sunmayı amaçlamıştır. Uyarlama sürecinde, ölçeğin kültürel uygunluğu ve dilsel eşdeğerliliği sağlanarak, orijinal yapısının korunmasına özen gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Aile katılımı, Okul katılımı, İlköğretim, Veli ölçeği, Psikometrik özellikler, Uyarlama, Veli işbirliği.
Yazarlar
Kevser Oğuz.
Amaç
Ölçeğin temel amacı, ilköğretim çağındaki öğrencilerin velilerinin okul faaliyetlerine, öğrenme süreçlerine ve genel okul yönetimine ne ölçüde katıldığını ölçmektir. Bu uyarlama çalışması, Türkiye bağlamında veli katılımını değerlendirmek için güvenilir ve geçerli bir araç sağlamayı amaçlamıştır. Elde edilen veriler, okulların aile katılımını artırmaya yönelik stratejiler geliştirmesine ve eğitim politikalarını şekillendirmesine yardımcı olabilir.
Ölçek, velilerin evde öğrenme ortamını destekleme, okuldaki gönüllü faaliyetlere katılma, okul-aile arasındaki iletişim kanallarını kullanma ve okul kararlarına katılma gibi farklı katılım biçimlerini kapsamlı bir şekilde değerlendirme kapasitesine sahiptir.
Yapı
Ölçek, eğitimin kalitesini doğrudan etkileyen kritik bir yapı olan Okul ve Aile Katılımı kavramını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle ebeveynlerin çocuklarının eğitimiyle ilgili kararlara aktif olarak dahil olması, okulda ve evde öğrenmeyi desteklemesi şeklinde tanımlanır. Ölçek, veli katılımının sadece fiziksel varlığını değil, aynı zamanda duygusal ve bilişsel destek boyutlarını da ele alarak çok boyutlu bir değerlendirme sunmaktadır.
Ölçeğin alt boyutları, büyük olasılıkla veli katılımının farklı alanlarını temsil etmektedir; örneğin, evde öğrenmeyi teşvik eden aktiviteler, öğretmenlerle düzenli iletişim kurma ve okulun sosyal etkinliklerine katılım gibi bileşenler bu yapının temelini oluşturmaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin orijinal kaynağı olan yüksek lisans tezinde, uyarlama sürecine ilişkin detaylı geçerlik çalışmaları sunulmuştur. Bir uyarlama ölçeğinde, yapı geçerliğini test etmek amacıyla genellikle açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de tutarlı olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca, kapsam geçerliği için alanında uzman kişilerin görüşlerine başvurularak ölçek maddelerinin ilgili yapıyı yeterince temsil edip etmediği değerlendirilmiştir.
Bu akademik girişte sunulan özet verilerde spesifik geçerlik katsayıları (örneğin DFA uyum iyiliği endeksleri) belirtilmemiştir. Detaylı geçerlik verilerine ulaşmak için sorumlu yazarın 2012 tarihli yüksek lisans tezi incelenmelidir. Tez, ölçeğin Türk kültürü ve eğitim sistemi için uygunluğunu kanıtlayan geçerlik bulgularını içermektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı (en yaygın olarak Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışmasının temel amacı, ölçeğin Türkçe versiyonunun da orijinal ölçekle benzer yüksek düzeyde tutarlılığa sahip olduğunu göstermektir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Ölçeğin genel psikometrik özellikler kalitesini belirleyen güvenirlik sonuçları, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanıma uygunluğunu teyit etmektedir. Ek olarak, zaman içinde değişmezliği değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizlerinin de yapılmış olması muhtemeldir. Spesifik güvenirlik katsayıları için Oğuz (2012) tezi temel kaynaktır.
Faktör Analizi
Uyarlama sürecinin zorunlu bir adımı olarak, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk veli örnekleminde de doğrulanıp doğrulanmadığını incelemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin veli katılımının hangi alt boyutlarını (örneğin, evde akademik teşvik, okulda gönüllülük, iletişim sıklığı) ölçtüğünü belirlemeye yardımcı olurken, aynı zamanda kültürel farklılıklar nedeniyle ortaya çıkabilecek faktör yapısı değişikliklerini de tespit etmeyi sağlar.
Faktör analizi sonuçları, ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve çok boyutluluğunu desteklemelidir. Bu analizler, ölçeğin skorlama ve yorumlama süreçleri için kritik öneme sahiptir.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptasyon)
Format: Derecelendirme formatı (Likert Tipi olduğu varsayılmaktadır.)
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğrencisi Velileri
Yaş Grubu: İlköğretim çağındaki öğrencilerin velileri
Popülasyon Detayları: İlköğretim okullarında eğitim gören öğrencilerin ebeveynleri. Çalışma, Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yürütülmüştür.
Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale). Velilere sunulan maddelerin belirli bir derecelendirme sistemi üzerinden cevaplanması beklenir.
Anahtar Kelimeler
Veli işbirliği, Eğitim psikolojisi, Okul-aile birliği, Yüksek lisans tezi, Öğrenci başarısı, Psikometrik özellikler.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Kevser Oğuz (Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu, Türkiye)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2012 yılında Kevser Oğuz tarafından ilköğretim okullarında aile katılımını incelemek amacıyla yüksek lisans tezi kapsamında uyarlanmıştır. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle yazarın izni gerekmektedir. Ticari kullanımlar veya geniş ölçekli araştırmalar için yazar ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir.
Ölçeğin orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir:
Referanslar
Oğuz, K. (2012). İlköğretim okullarında aile katılımı: Ölçek uyarlaması (Yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.
Tez Merkezi Linki: tez.yok.gov.tr
İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Veli Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynak metinde sunulmadığı için bu bölümde listelenmemektedir. Ölçeğin tam içeriği ve maddelerine, sorumlu yazarın 2012 tarihli yüksek lisans tezinden (Oğuz, K.) veya yukarıda belirtilen PDF dosyasından erişilebilir.
Cite this article
memjavad (2026). İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Veli Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretimde-okul-ve-aile-katilimi-veli-olcegi/
memjavad. "İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Veli Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 6 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretimde-okul-ve-aile-katilimi-veli-olcegi/.
memjavad. "İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Veli Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretimde-okul-ve-aile-katilimi-veli-olcegi/.
memjavad (2026) 'İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Veli Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretimde-okul-ve-aile-katilimi-veli-olcegi/.
[1] memjavad, "İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Veli Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Veli Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.