Table of Contents
Özet
Bu akademik ölçek girişi, İlköğretim Seviyesinde Geometrik Ölçüm Öğretmek için Öğretmenlerin Matematiksel İçerik Bilgisini Değerlendirme Testi başlıklı aracın kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktadır. Test, ilköğretim öğretmenlerinin, özellikle geometrik ölçüm konularını etkin bir şekilde öğretmek için sahip olmaları gereken kritik matematiksel içerik bilgisini ölçmek amacıyla 2013 yılında geliştirilmiştir. Bu testin geliştirilmesi, öğretmen yeterliliğini nicel olarak belirlemek ve bu alandaki eğitim ihtiyaçlarını tespit etmek için önemli bir adımdır. Ölçek, Yasemin Eren tarafından Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) tamamlanan bir doktora tezi kapsamında ortaya konulmuştur.
Ölçek, öğretmenlerin sadece prosedürel bilgiyi değil, aynı zamanda temel kavramların derinlemesine anlaşılmasını, yaygın öğrenci yanlış anlamalarını öngörme yeteneğini ve ölçme prensiplerini içeren öğretmeye yönelik matematik bilgisi bileşenlerini hedeflemektedir. Testin geliştirme aşamasında, ilköğretim müfredatının geometrik ölçme konularına odaklanılmış ve bu konulardaki bilgi düzeyini standardize edilmiş bir formatta değerlendirme imkanı sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Matematiksel İçerik Bilgisi, Geometrik Ölçüm, İlköğretim Öğretmenleri, Öğretmen Yeterliliği, Ölçek Geliştirme, Eğitim Bilimleri, ODTÜ.
Yazarlar
Yasemin Eren
Amaç
Bu testin temel amacı, ilköğretim seviyesinde görev yapan öğretmenlerin geometrik ölçüm konularını (uzunluk, alan, hacim gibi) öğretirken ihtiyaç duydukları matematiksel içerik bilgisini (MCK) belirlemek ve değerlendirmektir. Araştırmanın çıkış noktası, öğretmenlerin sahip olduğu bilgi düzeyinin öğrenci başarısı üzerindeki doğrudan etkisidir. Bu nedenle, test, öğretmenlerin müfredatta yer alan ölçme kavramlarını ne kadar derinlemesine anladıklarını ve bu bilgiyi öğretim süreçlerine nasıl uygulayabildiklerini ortaya çıkarmayı hedeflemiştir.
Geliştirilen araç, eğitim araştırmacılarına ve politika yapıcılara, öğretmen eğitim programlarının etkinliğini ölçmek ve mesleki gelişim ihtiyaçlarını spesifik alanlarda (bu durumda geometrik ölçme) tespit etmek için güvenilir bir yöntem sunmayı amaçlamıştır. Bu tür bir değerlendirme testi, öğretmenlerin güçlü ve zayıf yönlerini belirleyerek hedefe yönelik eğitim müdahalelerinin planlanmasına olanak tanır.
Yapı
Ölçek, Lee Shulman’ın ve ardından Ball ve meslektaşlarının geliştirdiği Öğretmeye Yönelik Matematik Bilgisi (MKT) çerçevesine dayanarak, özellikle Matematiksel İçerik Bilgisi (MCK) alt boyutuna odaklanmaktadır. MCK, öğretmenlerin sahip olması gereken konuya özgü saf matematik bilgisini ifade eder. Geometrik ölçüm bağlamında, bu yapı şu temel bileşenleri içerebilir:
- Temel Ölçüm Kavramları: Uzunluk, alan ve hacmin anlamı, ölçme birimleri ve dönüşümleri.
- Ölçüm Süreçleri: Standart ve standart olmayan birimlerle ölçüm yapma, ölçme araçlarını doğru kullanma.
- Geometrik Formüllerin Temeli: Alan ve hacim formüllerinin mantıksal gerekçesi ve türetilmesi.
- Ölçmede Korunum İlkesi: Bir nesnenin şekli değişse bile ölçüsünün (hacim, alan) korunumu ilkesinin anlaşılması.
Test, bu bileşenlerin her birini kapsayacak şekilde çoktan seçmeli veya açık uçlu sorular içerecek şekilde tasarlanmıştır. Ölçeğin, öğretmenlerin pedagojik bilgi yerine, bizzat konunun özüne dair sahip oldukları saf matematik bilgisini ayırt etmesi beklenmektedir.
Geçerlik
Orijinal kaynakta testin geçerlik bilgileri açıkça belirtilmemiştir. Ancak, bir doktora tezi kapsamında geliştirilen bir test olduğu göz önüne alındığında, geçerlik çalışmalarının titizlikle yürütülmüş olması muhtemeldir. Genellikle bu tür araçların geliştirilmesinde aşağıdaki geçerlik türlerine odaklanılır:
- Kapsam Geçerliği (Content Validity): Test maddelerinin, ilköğretim seviyesindeki geometrik ölçüm müfredatını ve öğretmenlerin ihtiyaç duyduğu MCK kapsamını ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için uzman görüşleri (matematik eğitimcileri) alınmıştır.
- Yapı Geçerliği (Construct Validity): Testin, gerçekten de teorik olarak tanımlanan matematiksel içerik bilgisini ölçüp ölçmediğini belirlemek için istatistiksel yöntemler (örneğin, doğrulayıcı faktör analizi) kullanılmış olabilir.
Kesin geçerlik katsayıları ve yöntemleri (örneğin, madde-toplam korelasyonları veya ayırt edicilik indeksleri) tezin tam metninde yer almaktadır.
Güvenirlik
Orijinal kaynakta testin güvenirlik bilgileri açıkça belirtilmemiştir. Ancak, akademik bir test geliştirme sürecinde, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını sağlamak amacıyla güvenirlik çalışmalarının yapılması zorunludur. Tipik olarak bu test için aşağıdaki güvenirlik yöntemleri uygulanmış olabilir:
- İç Tutarlılık (Internal Consistency): Test maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu ölçmek için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.
- Test-Tekrar Test Güvenirliği (Test-Retest Reliability): Öğretmenlerin zaman içinde benzer skorlar alıp almadığını kontrol etmek amacıyla, belirli bir aralıkla aynı gruba testin tekrar uygulanması.
Bu tür bir başarı testinde, genellikle yüksek bir iç tutarlılık katsayısı (genellikle 0.70 ve üzeri) beklenir, bu da maddelerin aynı temel yapıyı, yani geometrik ölçme MCK’sını ölçtüğünü gösterir.
Faktör Analizi
Testin adından ve amacından yola çıkarak, ölçeğin tek boyutlu bir başarı testi olmaktan ziyade, MCK’nın farklı alt boyutlarını (örneğin, uzunluk ölçümü, alan ölçümü, hacim ölçümü, ölçme birimleri) temsil eden çok boyutlu bir yapıya sahip olması muhtemeldir. Bu nedenle, testin yapı geçerliğini sağlamak için faktör analizinin kullanıldığı varsayılabilir.
Geliştirme sürecinde, test maddelerinin hangi teorik alt yapılara yüklendiğini belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya belirlenen yapıyı doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmış olabilir. Bu analizler, testin teorik çerçevesiyle (Öğretmeye Yönelik Matematik Bilgisi) uyumlu bir faktör yapısı sergileyip sergilemediğini göstermektedir.
Ölçek
Bu bölüm, geliştirilen testin pratik özelliklerini özetlemektedir.
Test Türü: Geliştirme amaçlı, başarı temelli, matematiksel içerik bilgisi testi.
Format: Çoktan seçmeli ve/veya kısa cevaplı maddeler içermesi beklenen, kağıt tabanlı test formatı.
Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal geliştirme dili).
Hedef Kitle: İlköğretim Öğretmenleri (Sınıf Öğretmenleri) ve öğretmen adayları.
Yaş Grubu: Yetişkinler (Öğretmenlik mesleğini icra eden veya etmeye hazırlananlar).
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilköğretim kademesinde (genellikle 1. sınıftan 4. sınıfa kadar) görev yapan sınıf öğretmenleri.
Test Metodolojisi: Test, öğretmenlerin geometrik ölçme konularındaki bilgi eksiklerini ve güçlü yönlerini tespit etmeye yönelik objektif puanlama yöntemine uygun maddelerden oluşur. Puanlama, doğru cevap sayısına göre yapılır ve yüksek puan, ilgili alanda daha yüksek bir matematiksel içerik bilgisine sahip olunduğunu gösterir.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen Eğitimi, Matematik Eğitimi, Matematiksel İçerik Bilgisi (MCK), Ölçme ve Değerlendirme, Yeterlilik Testi, Eğitim Psikolojisi.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor (Orijinal kaynakta belirtilmemiştir).
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilinmiyor (Orijinal kaynakta belirtilmemiştir).
Yazışma Adresi: Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye (Tez yazıldığı tarihteki kurum).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Testin Geliştirme Yılı: 2013.
İzinler ve Kullanım Ücreti: Test, yayımlanmamış bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanımı için sorumlu yazar Yasemin Eren’den izin alınması gerekmektedir. Akademik veya araştırma amaçlı kullanımlar genellikle yazarın iznine tabidir ve ticari kullanım için ek koşullar gerekebilir.
PDF Erişimi: Testin tam metnine ve detaylı metodolojisine, tezin orijinal PDF dosyası üzerinden ulaşılabilir. Orijinal PDF dosyası şu adresten indirilebilir: a-test-for-assessing-teachers-mathematical-content-knowledge-for-teaching-geometric-measurement-at.pdf.
Referanslar
Testin geliştirilmesine esas teşkil eden temel referans aşağıdadır:
- Eren, Y. (2013). Development a test for assessing teachers’ mathematical content knowledge for teaching geometric measurement at elementary grade level. (Yayınlanmamış doktora tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
İlköğretim Seviyesinde Geometrik Ölçüm Öğretmek için Öğretmenlerin Matematiksel İçerik Bilgisini Değerlendirme Testi Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde (sağlanan HTML snippet’inde) yer almamaktadır. Maddelere tezin tam metninden (Eren, 2013) ulaşılması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). İlköğretim Seviyesinde Geometrik Ölçüm Öğretmek için Öğretmenlerin Matematiksel İçerik Bilgisini Değerlendirme Testi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretim-seviyesinde-geometrik-olcum-ogretmek-icin-ogretmenlerin-matematiksel-icerik-bilgisini-degerlendirme-testi/
memjavad. "İlköğretim Seviyesinde Geometrik Ölçüm Öğretmek için Öğretmenlerin Matematiksel İçerik Bilgisini Değerlendirme Testi." Turkish Psychological Scales, 7 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretim-seviyesinde-geometrik-olcum-ogretmek-icin-ogretmenlerin-matematiksel-icerik-bilgisini-degerlendirme-testi/.
memjavad. "İlköğretim Seviyesinde Geometrik Ölçüm Öğretmek için Öğretmenlerin Matematiksel İçerik Bilgisini Değerlendirme Testi." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretim-seviyesinde-geometrik-olcum-ogretmek-icin-ogretmenlerin-matematiksel-icerik-bilgisini-degerlendirme-testi/.
memjavad (2026) 'İlköğretim Seviyesinde Geometrik Ölçüm Öğretmek için Öğretmenlerin Matematiksel İçerik Bilgisini Değerlendirme Testi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretim-seviyesinde-geometrik-olcum-ogretmek-icin-ogretmenlerin-matematiksel-icerik-bilgisini-degerlendirme-testi/.
[1] memjavad, "İlköğretim Seviyesinde Geometrik Ölçüm Öğretmek için Öğretmenlerin Matematiksel İçerik Bilgisini Değerlendirme Testi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İlköğretim Seviyesinde Geometrik Ölçüm Öğretmek için Öğretmenlerin Matematiksel İçerik Bilgisini Değerlendirme Testi. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.