Genital Hijyen Davranışları Envanteri (GHDE)

Özet

Genital Hijyen Davranışları Envanteri (GHDE), bireylerin genital hijyen uygulamalarına yönelik davranışlarını sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. 2005 yılında Eryılmaz ve Ege tarafından geliştirilen bu ölçek, özellikle hemşirelik ve halk sağlığı araştırmalarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır. GHDE, 27 maddeden oluşmakta olup, yüksek düzeyde iç tutarlılık ve güvenilirlik değerlerine sahiptir.

Envanter, bireylerin sağlıklı genital bölge bakımını ne sıklıkla ve hangi yöntemlerle gerçekleştirdiklerini değerlendirerek, hijyen bilinci ve uygulamaları arasındaki ilişkiyi incelemek için güçlü bir temel sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Genital hijyen, hijyen davranışları, ölçek geliştirme, psikometrik özellikler, hemşirelik, envanter, GHDE.

Yazarlar

G. Eryılmaz, Emel Ege.

Amaç

Genital Hijyen Davranışları Envanteri’nin temel amacı, bireylerin genital bölgeye yönelik hijyen davranışlarını objektif ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, alandaki bilimsel çalışmalara katkı sağlamak, riskli davranışları belirlemek ve sağlık eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek için bir araç olarak tasarlanmıştır.

Ölçek, sağlık profesyonellerine, özellikle hemşirelere, bireylerin hijyen uygulamalarındaki eksiklikleri tespit etme ve kişiselleştirilmiş müdahale stratejileri geliştirme konusunda önemli veriler sunar.

Yapı

GHDE, bireylerin kişisel bakım ve hijyen alışkanlıkları bağlamında, genital sağlıkla ilgili tutum ve davranışlarını değerlendiren bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, hijyenin sürdürülmesine yönelik pratik adımları, kullanılan malzemeleri ve sıklığı kapsayan çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir.

Ölçeğin geliştirme aşamasında yapılan çalışmalar, ölçülen yapının tutarlı ve anlamlı olduğunu göstermiş, böylece genital hijyen davranışlarının standardize edilmiş bir biçimde incelenmesine olanak tanımıştır.

Geçerlik

Envanterin geçerlilik çalışmaları, öncelikle yapı geçerliliği üzerine odaklanmıştır. Yapılan analizler, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamıştır.

Yapı geçerliliğini incelemek amacıyla gerçekleştirilen analizlerde elde edilen sonuçlar şunlardır:

• Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği katsayısı: 0.787. Bu değer, faktör analizinin uygulanması için verilerin uygun olduğunu göstermektedir.
• Bartlett’s Küresellik Testi sonucu: 2096.44.
• Her iki analiz sonucu da p=0.000 önem düzeyinde anlamlı bulunmuştur, bu da ölçeğin yapısal olarak geçerli olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

GHDE, yüksek düzeyde güvenilirlik gösteren bir envanterdir. Güvenilirlik analizleri hem iç tutarlılık hem de zamana bağlı kararlılık açısından incelenmiştir.

Elde edilen güvenilirlik katsayıları aşağıdaki gibidir:

• İç Tutarlılık (Internal Consistency): Cronbach Alfa katsayısı (α) 0.86 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği (Temporal Stability): Test tekrar test korelasyon katsayısı (r) 0.83 olarak bulunmuştur. Bu yüksek korelasyon, envanterin zaman içinde kararlı sonuçlar verdiğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Genital Hijyen Davranışları Envanteri’nin faktör yapısını belirlemek amacıyla yapılan analizler, ölçeğin yapısal bütünlüğünü ortaya koymuştur.

Faktör analizi öncesinde gerçekleştirilen KMO analizi (0.787) ve Bartlett’s testi (anlamlılık düzeyi p=0.000), verilerin faktör çıkarma işlemi için uygun olduğunu doğrulamıştır. Bu bulgular, ölçeğin altında yatan teorik boyutların ampirik olarak da desteklendiğini göstermektedir.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: Öz Bildirim Envanteri (Self-Report Inventory)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Sağlık davranışları alanında çalışma yapılan genel popülasyon (Orijinal çalışma hemşirelik öğrencileri veya kadın popülasyonu üzerinde yoğunlaşmış olabilir, ancak genel kullanım potansiyeli mevcuttur).

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışma, genital hijyen davranışlarını değerlendirmek üzere bir örneklem üzerinde yürütülmüştür (Kaynak makale Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi’nde yayınlanmıştır).

Test Metodolojisi: Envanter 27 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir, ancak genellikle Likert tipi bir derecelendirme kullanıldığı varsayılabilir.

Anahtar Kelimeler

Sağlık eğitimi, hijyen, psikometri, davranışsal sağlık, ölçek, yapı geçerliliği, iç tutarlılık.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Emel Ege

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2005 (Makalenin yayınlanma yılı).

İzinler ve Ücret: Envanterin kullanımı için resmi izinler ve olası ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar (Emel Ege) veya ilgili yayıncı (Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi) ile iletişime geçilerek doğrulanmalıdır.

Bu ölçek ile ilgili orijinal makale ve ek bilgilere ULAKBİM üzerinden erişim sağlanabilmektedir: uvt.ulakbim.gov.tr

Kaynaklar

Eryılmaz, G. ve Ege, E. (2005). Genital hijyen davranışları envanterinin (GHDE) geliştirilmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 8(3), 67-75.

Envanterin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: genital-hijyen-davranislari-envanteri-ghde-toad.pdf

Genital Hijyen Davranışları Envanteri (GHDE) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte envanterin maddeleri (soruları) sağlanmamıştır. Ancak envanterin toplam 27 maddeden oluştuğu teyit edilmiştir. Maddelerin tam listesi için lütfen referans makaleye (Eryılmaz ve Ege, 2005) başvurunuz.