Gençlere Yönelik Tutum Ölçeği (GYTÖ)

Özet

Gençlere Yönelik Tutum Ölçeği (GYTÖ), yetişkinlerin veya ilgili profesyonellerin genç bireylere karşı sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikolojik bir değerlendirme aracıdır. Ölçek geliştirme çalışması 2013 yılında Suna, Atik, Karaman ve Çok tarafından gerçekleştirilmiştir. GYTÖ, toplam 52 madde ve iki ana alt boyuttan oluşmaktadır. Maddelerin derecelendirilmesi 5’li Likert tipi formatında yapılmaktadır. Bu ölçek, gençlik alanındaki araştırmalarda ve gençlerle çalışan kurumların personel eğitimlerinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Genç, tutum, tutum ölçeği, ölçek geliştirme, Likert, gençlik, psikometri, sosyal psikoloji.

Yazarlar

Hayri Eren SUNA, Zeynep E. ATİK, Nevin G. KARAMAN, Figen ÇOK.

Amaç

Gençlere Yönelik Tutum Ölçeği’nin (GYTÖ) temel amacı, yetişkinlerin ve gençlerle çalışan profesyonellerin (eğitimciler, danışmanlar, sosyal hizmet uzmanları vb.) genç bireylere karşı sergilediği olumlu veya olumsuz tutumları sistematik ve bilimsel bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle gençlik hizmetlerinin kalitesini artırmak, eğitim politikalarını şekillendirmek ve yetişkin-genç ilişkilerindeki algı farklılıklarını tespit etmek amacıyla güvenilir ve geçerli bir araç sunmayı hedeflemektedir.

Ölçek, Türkiye bağlamında gençlere yönelik tutumları ölçmek üzere özgün olarak geliştirilmiş olup, ulusal düzeyde gerçekleştirilecek sosyal ve psikolojik araştırmalar için bir standart sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, sosyal psikolojinin temel kavramlarından biri olan tutum yapısını, spesifik olarak gençlere yönelik bağlamda ele almaktadır. GYTÖ, bu tutumların bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenlerini kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Ölçek, 52 maddeden oluşmaktadır ve yapılan faktör analizleri sonucunda iki ana alt boyuta ayrılmıştır. Bu alt boyutlar, yetişkinlerin gençlere yaklaşımındaki farklı yönleri temsil etmektedir.

Ölçek maddeleri, katılımcının gençlere dair belirli ifadelere ne ölçüde katıldığını veya katılmadığını belirlemesini gerektirir. Yüksek puanlar genellikle gençlere yönelik daha olumlu tutumlara işaret ederken, düşük puanlar daha olumsuz veya yargılayıcı tutumları yansıtabilir.

Geçerlik

Gençlere Yönelik Tutum Ölçeği’nin geliştirme çalışmasında geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten gençlere yönelik tutumları ölçtüğünden emin olmak için yürütülmüştür. Bu süreçte öncelikle kapsam geçerliği için uzman görüşleri alınmış, daha sonra yapı geçerliği için faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları (örneğin, Korelasyon veya Faktör Yükleri) detaylandırılmamış olsa da, 52 maddelik yapının iki alt boyutta toplanması, ölçeğin yapısal olarak tutum kavramını temsil etmede yeterli olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, çoğunlukla iç tutarlılık yöntemi (Cronbach Alfa katsayısı) kullanılarak değerlendirilmiştir. Geliştirme türündeki ölçeklerin yayımlanabilmesi için genellikle kabul edilebilir düzeyde yüksek iç tutarlılık değerleri (tipik olarak 0.70 ve üzeri) göstermesi beklenir. Bu yüksek değerler, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçüm hatasının düşük olduğunu işaret eder.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla uygulanan faktör analizi, toplam 52 maddenin iki temel boyutta toplandığını ortaya koymuştur. Bu iki faktör, gençlere yönelik tutumların farklı yönlerini temsil eden bağımsız bileşenlerdir. Faktör analizi sonuçları, GYTÖ’nün teorik olarak belirlenen tutum yapısını ampirik olarak desteklediğini kanıtlamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme türünde, kendini değerlendirmeye dayalı bir tutum ölçeğidir.

Format: 52 maddelik envanter formatındadır.

Mevcut Dil: Türkçe.

Hedef Kitle: Yetişkinler ve gençlerle profesyonel olarak çalışan kişiler.

Yaş Grubu: Ölçeğin uygulandığı yetişkinler için geçerlidir (Gençlere yönelik tutumu ölçer).

Ölçekleme Yöntemi: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1=Hiç Katılmıyorum, 5=Tamamen Katılıyorum).

Test Metodolojisi: Uygulama genellikle kağıt-kalem yöntemiyle bireysel veya grup halinde yapılır. Puanlama sırasında ters maddeler dikkate alınır ve toplam puan veya alt boyut puanları hesaplanır.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik ölçme, gençlik araştırmaları, tutum ölçümü, psikometri, sosyal tutum, Türkiye, yetişkin-genç ilişkisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Hayri Eren SUNA

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir (Başkent Üniversitesi, Eğitim Fakültesi ile ilişkilidir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Geliştirme Yılı: 2013

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmış olup, akademik ve kar amacı gütmeyen araştırmalarda kullanımı için genellikle sorumlu yazardan izin alınması tavsiye edilir. Ticari kullanım için ek izinler ve telif ücretleri gerekebilir. Kullanım ücreti bilgisi orijinal makalede belirtilmemiştir.

Ölçeğin orijinal makalesine şu bağlantıdan erişilebilir: egitimvebilim.ted.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: genclere-yonelik-tutum-olcegi-gyto-toad.pdf

Kaynaklar

• Suna, E. H., Atik, Z. E., Karaman, N. G., ve Çok, F. (2013). Gençlere Yönelik Tutum Ölçeği’nin Geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 38(170), 347-360.

Gençlere Yönelik Tutum Ölçeği (GYTÖ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin 52 maddesinin tam listesi kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamı ve alt boyut isimleri için orijinal araştırma makalesine başvurulmalıdır.

Ölçek, 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır:

1. Hiç Katılmıyorum
2. Az Katılıyorum
3. Kararsızım
4. Çok Katılıyorum
5. Tamamen Katılıyorum