Fen ve Teknoloji Dersine Yönelik Kaygı Ölçeği

Özet

Fen ve Teknoloji Dersine Yönelik Kaygı Ölçeği (FTD-KÖ), B. Kağıtçı ve N. İzzet Kurbanoğlu tarafından 2013 yılında geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin Fen ve Teknoloji dersine karşı hissettikleri kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Geliştirme çalışması, ölçeğin yapı geçerliliğini ve güvenirliğini detaylı istatistiksel yöntemlerle (Açımlayıcı Faktör Analizi, iç tutarlılık ve test-tekrar test) kanıtlamıştır. Ölçek, tek boyutlu yapıda olup toplam 18 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Fen ve Teknoloji, Kaygı, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik, İlköğretim.

Yazarlar

B. Kağıtçı, N. İzzet Kurbanoğlu

Amaç

FTD-KÖ’nün temel amacı, ilköğretim düzeyindeki öğrencilerin Fen ve Teknoloji derslerine yönelik yaşadıkları spesifik kaygı seviyelerini nicel olarak belirlemektir. Bu ölçüm, eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrencilerin öğrenme süreçlerini olumsuz etkileyen duygusal engelleri tespit etmelerine ve bu engelleri gidermeye yönelik stratejiler geliştirmelerine olanak tanır.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin Fen derslerine girmeden önceki gerginliklerini, derse girme düşüncesinin yarattığı sıkıntıyı ve dersle ilgili kavramlara yönelik kaygılarını kapsayan tek bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, öğrenme ortamında akademik başarıyı doğrudan etkileyebilen durumsal kaygı olarak tanımlanmaktadır.

Geçerlik

FTD-KÖ’nün yapı geçerliliğini incelemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Analiz öncesinde veri setinin faktör analizi için uygunluğu değerlendirilmiştir.

Örneklem uygunluğunu test etmek için Kaiser-Mayer-Olkin (KMO) katsayısı 0,93 olarak bulunmuştur; bu değer, 0,70 eşiğinin üzerinde olduğu için verilerin mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir. Ayrıca, maddeler arasındaki korelasyonun anlamlılığını gösteren Barlett Sphericity testi de anlamlı bulunmuştur ($chi^2 = 3300,007; p<.001$).

Madde ayırt ediciliği, madde-toplam korelasyonları ve %27’lik alt-üst grup karşılaştırmaları ile incelenmiştir. Düzeltilmiş madde-toplam korelasyon katsayılarının 0,367 ile 0,636 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu bulgular, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı başarıyla ayırt ettiğini desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri iki temel yöntemle gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık güvenirliği için hesaplanan Cronbach Alpha katsayısı 0,895 olarak belirlenmiştir. Bu değer, ölçeğin maddeleri arasında yüksek düzeyde tutarlılık bulunduğunu göstermektedir.

Zaman içerisindeki tutarlılığı değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik çalışması yapılmıştır. Kocaeli ili Gölcük ilçesindeki ilköğretim okullarında öğrenim gören 155 öğrenciye ölçek 3 hafta arayla iki kez uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen test-tekrar test güvenirlik katsayısı 0,853 ($p<.001$) olarak bulunmuştur. Bu yüksek katsayı, ölçek puanlarının zaman içinde kararlı olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçları, Fen ve Teknoloji Dersine Yönelik Kaygı Ölçeği’nin temel yapısının tek boyutlu olduğunu ortaya koymuştur. Bu tek boyutlu yapı, öğrencilerin Fen ve Teknoloji derslerine yönelik genel kaygı eğilimlerini temsil etmektedir.

Analiz için uygunluk kriterleri olan Kaiser-Mayer-Olkin (KMO) değeri (0,93) ve Bartlett testi sonuçları (anlamlı) faktör analizinin uygulanabilirliğini güçlü bir şekilde desteklemektedir. Bu istatistiksel bulgular, 18 maddelik ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve ölçülmek istenen tek bir yapıyı temsil etme yeteneğini doğrulamaktadır.

Ölçek Yapısı

Test Tipi: Geliştirme Ölçeği

Format: 18 maddelik, Tek Boyutlu Yapı

Derecelendirme: 5’li Likert Ölçeği (1=Hiçbir zaman – 5=Her zaman)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğrencileri

Yaş Grubu: İlköğretim çağı öğrencileri

Popülasyon Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, Kocaeli ili Gölcük ilçesindeki ilköğretim okullarında öğrenim gören öğrenciler üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim (Self-Report)

Anahtar Kelimeler

FTD-KÖ, Öğrenci Kaygısı, Cronbach Alpha, Test-Tekrar Test, Madde Ayırt Ediciliği, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: N. İzzet Kurbanoğlu

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi (Sorumlu yazarın bağlı bulunduğu kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2013 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar N. İzzet Kurbanoğlu ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ticari kullanım veya değiştirme izni hakkında bilgi, yazarın e-posta adresi aracılığıyla edinilebilir.

Kaynaklar

Kağıtçı, B. ve N. İzzet Kurbanoğlu. (2013). Fen ve Teknoloji Dersine Yönelik Kaygı Ölçeğinin Geliştirilmesi: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 10(3), 98-107.

Bu çalışmanın orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: fen-ve-teknoloji-dersine-yonelik-kaygi-olcegi-toad.pdf

Ek Kaynak Linki: google.com.tr

Fen ve Teknoloji Dersine Yönelik Kaygı Ölçeği Maddeleri

Tek boyutlu ve 18 madde

1. Fen dersine girmeden önce gergin ve sıkıntılı olurum
2. Fen dersine girme düşüncesi bile beni kaygılandırır
3. Fen ile ilgili kelimeleri duymak beni kaygılandırır.
4. Fen dersinde kendimi huzursuz hissederim