Ebeveyn Katılımı Tutum Ölçeği

Özet

Ebeveyn Katılımı Tutum Ölçeği (EKÖT), bireylerin (genellikle eğitimcilerin) çocukların eğitim süreçlerine yönelik ebeveyn katılımının önemine ve potansiyel etkinliğine dair sahip oldukları tutumları değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçeğin Türkiye uyarlaması, S. Özbodur-Yıldırım tarafından 2008 yılında hazırlanan yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, ölçeğin orijinal yapısının Türk kültürüne uygunluğunu, psikometrik özelliklerini ve ölçme geçerliğini araştırmayı amaçlamıştır. Bu uyarlama çalışması, ebeveyn katılımı kavramına yönelik tutumların ölçülmesinde kültürel bağlama özgü güvenilir bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ebeveyn katılımı, tutum ölçeği, eğitim psikolojisi, uyarlama, psikometrik özellikler, okul-aile işbirliği, çocuk gelişimi.

Yazarlar

Özbodur-Yıldırım, S. (Uyarlama Çalışması).

Amaç

Ebeveyn Katılımı Tutum Ölçeği’nin temel amacı, eğitim paydaşlarının ebeveynlerin çocuklarının akademik ve sosyal gelişimine yönelik katılım düzeylerine ilişkin algılarını, inançlarını ve duygusal tepkilerini sistematik olarak ölçmektir. Türkiye’deki uyarlama çalışması özelinde amaç, ölçeğin Türk eğitim sistemindeki öğretmenler, yöneticiler veya ilgili personel üzerindeki geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını ortaya koyarak, kültürel olarak uygun bir ölçüm aracı sağlamaktır. Bu sayede, ebeveyn katılımını destekleyen veya engelleyen tutumlar tespit edilebilir ve buna yönelik müdahale programları geliştirilebilir.

Yapı

Ölçek, psikolojik olarak bireyin belirli bir nesneye (bu durumda ebeveyn katılımı) karşı gösterdiği duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri kapsayan tutum yapısını ölçmektedir. Ebeveyn Katılımı Tutum Ölçeği’nin, ebeveyn katılımının farklı boyutlarını (örneğin, evde öğrenmeyi destekleme, okul faaliyetlerine katılma, karar alma süreçlerine dahil olma) yansıtan çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu varsayılmaktadır. Ölçek maddeleri, genellikle ebeveyn katılımının faydaları, zorlukları ve gerekliliği hakkındaki inançları sorgular.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik bilgisi bulunmamakla birlikte, 2008 tarihli yüksek lisans tezi, ölçeğin Türk popülasyonunda yapısal geçerliğini incelemiş olmalıdır. Tipik olarak, yapı geçerliği kanıtları, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak elde edilir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısının (alt boyutlarının) Türk örnekleminde de korunduğunu göstermeyi amaçlar. Ayrıca, ölçeğin ebeveyn katılımı ile ilişkili diğer yapılarla (örneğin, öğretmen öz yeterliği veya okul iklimi) olan korelasyonları incelenerek ölçüt geçerliği kanıtları da sunulmuş olabilir.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik bilgisi bulunmamakla birlikte, uyarlama çalışmasında ölçeğin iç tutarlılığının (Internal Consistency) yüksek olduğu varsayılmaktadır. Ölçeğin güvenilirliği, genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ile rapor edilir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri (genellikle .70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, ölçeğin zaman içindeki stabilitesini belirlemek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizlerinin de yapılmış olması muhtemeldir. Bu, aynı bireylerin farklı zamanlarda benzer puanlar alıp almadığını kontrol etmeyi içerir.

Faktör Analizi

Ebeveyn Katılımı Tutum Ölçeği’nin faktör yapısı, uyarlama çalışmasında incelenen en kritik psikometrik özelliklerdendir. Ölçek, muhtemelen ebeveyn katılımına yönelik farklı tutum bileşenlerini ölçen birden fazla alt boyuta sahiptir (örneğin, Olumlu Tutumlar, Algılanan Engeller, İşbirliği İnancı). Özbodur-Yıldırım (2008) çalışmasında, orijinal ölçeğin faktör yapısını doğrulamak veya Türk kültürü bağlamında yeni bir faktör yapısı belirlemek için faktör analizleri kullanılmıştır. Bu analizler, maddelerin hangi faktörlere yüklendiğini ve faktörler arasındaki ilişkileri netleştirerek ölçeğin yapısal sağlamlığını ortaya koyar.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptasyon)

Format: Büyük olasılıkla Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örneğin, 5’li veya 7’li Likert formatı)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Orijinal dili (muhtemelen İngilizce)

Popülasyon Grubu: Öğretmenler, okul yöneticileri ve eğitim alanında çalışan diğer profesyoneller.

Yaş Grubu: Yetişkinler (Eğitimciler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli eğitim kademelerinde (Okul Öncesi, İlkokul, Ortaokul) görev yapan eğitimciler.

Test Metodolojisi: Özbildirimli anket formatında, bireylerin ebeveyn katılımına yönelik tutumlarını belirten maddelere ne ölçüde katıldıklarını işaretlemeleri esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Özbodur-Yıldırım, Dokuz Eylül Üniversitesi, tutum, psikometri, yapısal eşitlik modellemesi, yüksek lisans tezi, eğitim araştırmaları.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü (2008 tezinin bağlı olduğu kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştiricisine ait izin ve ücret bilgileri uyarlama çalışmasında belirtilmemiştir. Ancak, Türkiye uyarlaması çalışması 2008 yılında tamamlanmıştır. Özbodur-Yıldırım’ın (2008) yüksek lisans tezi, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır, bu da akademik kullanım için genel bir erişilebilirlik sağladığı anlamına gelir.

Referanslar

Özbodur-Yıldırım, S. (2008). Ebeveyn Katılımı Tutum Ölçeği’nin Türkiye’deki geçerlik güvenirlik çalışması (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Tezin orijinal bağlantısına YÖK Ulusal Tez Merkezi aracılığıyla ulaşılabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: ebeveyn-katilimi-tutum-olcegiparent-participation-attitude-scale-ppas-toad.pdf

Ebeveyn Katılımı Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına ulaşmak için Özbodur-Yıldırım (2008) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.