E-Derslere Yönelik Memnuniyet Ölçeği

Özet

E-Derslere Yönelik Memnuniyet Ölçeği, Kolburan-Geçer ve Deveci-Topal (2015) tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin çevrimiçi veya uzaktan eğitim ortamlarında sunulan e-derslere karşı duydukları genel memnuniyet düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, e-öğrenme deneyiminin çeşitli kritik yönlerini kapsayan 35 maddeden ve beş farklı alt boyuttan oluşmaktadır. Geliştirme çalışması, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa ve yapısal geçerlik özelliklerine sahip olduğunu göstermiştir.

Ölçek, özellikle yükseköğretim kurumlarında yaygınlaşan e-öğrenme sistemlerinin verimliliğini ve öğrenci kabul düzeyini değerlendirmede araştırmacılara ve eğitim yöneticilerine önemli bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

E-Derslere Yönelik Memnuniyet Ölçeği, e-öğrenme, uzaktan eğitim, öğrenci memnuniyeti, psikometrik özellikler, Likert Ölçeği, güvenirlik.

Yazarlar

Aynur Kolburan Geçer, A. Deveci-Topal

Amaç

E-Derslere Yönelik Memnuniyet Ölçeği’nin temel amacı, üniversite öğrencilerinin elektronik ortamda sunulan derslere (e-derslere) ilişkin genel memnuniyet düzeylerini ve bu memnuniyeti etkileyen spesifik faktörleri güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu amaç doğrultusunda, ölçek, e-öğrenme ortamının farklı bileşenlerinin (içerik, tasarım, etkileşim) öğrenci algısı üzerindeki etkisini belirlemeye odaklanmıştır.

Ölçek, eğitim teknolojileri alanında çalışan araştırmacılara, e-derslerin kalitesini değerlendirme ve iyileştirme süreçlerinde kullanılabilecek detaylı ve yapılandırılmış bir veri toplama imkanı sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin e-derslere yönelik memnuniyetini çok boyutlu olarak ele alan bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, bilişsel ve duygusal tepkilerin yanı sıra, teknik ve pedagojik unsurlara verilen tepkileri de içermektedir. Ölçek, beş ana alt boyutta toplanmış toplam 35 maddeden oluşmaktadır.

Bu beş alt boyut, e-öğrenme deneyiminin bütüncül bir değerlendirmesini yapmak üzere tasarlanmıştır. Bu boyutlar arasında ders içeriğinin kalitesinden, kullanılan teknolojilerin etkinliğine ve öğretim elemanıyla kurulan iletişimin niteliğine kadar geniş bir yelpaze bulunmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik çalışmaları, geliştirme makalesinde detaylı olarak sunulmuştur. Yapılan analizler sonucunda, ölçekte yer alan maddelerin faktör yük değerlerinin .478 ile .833 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu değerler, maddelerin ilgili oldukları faktörleri yüksek düzeyde temsil ettiğini göstermektedir.

Ayrıca, ölçek maddelerinin madde toplam korelasyonları incelenmiş olup, bu değerlerin .526 ile .872 arasında dağıldığı rapor edilmiştir. Yüksek madde toplam korelasyonları, her bir maddenin ölçeğin ölçtüğü genel yapıyla güçlü bir ilişki içinde olduğunu ve ölçeğin iç tutarlılığını desteklediğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

E-Derslere Yönelik Memnuniyet Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirlik çalışması, yüksek düzeyde tatmin edici sonuçlar vermiştir. Ölçeğin bütünü için hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı 0.966 olarak belirlenmiştir.

0.966 gibi oldukça yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçekteki maddelerin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu, ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar vereceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde yapılan Faktör Analizi, e-derslere yönelik memnuniyet yapısının beş alt boyuttan oluştuğunu ortaya koymuştur. Bu beş faktör, toplam 35 maddeyi kapsamaktadır. Alt boyutlar ve madde dağılımları aşağıdaki gibidir:

• Kullanılan Materyaller ve İletişim Araçları (8 madde): Ders içeriğinin sunumu, materyal kalitesi ve kullanılan iletişim araçlarının etkinliğine odaklanır.
• Öğretmen-Öğrenci Etkileşimi (4 madde): Öğretim elemanıyla öğrenci arasındaki erişilebilirlik, geri bildirim ve yardım alma süreçlerini değerlendirir.
• Ortam Tasarımı (8 madde): E-öğrenme platformunun görsel uyumluluğu, teknik altyapısı ve kullanıcı arayüzü kalitesini ölçer.
• E-Derse Yönelik Tutum (6 madde): Öğrencinin teknoloji kullanımına yönelik genel ilgisini ve e-derse karşı geliştirdiği motivasyonu değerlendirir.
• Dersin İçeriği ve Öğretim Süreci (9 madde): Ders içeriğinin açıklığı, anlaşılırlığı ve öğretim yöntemlerinin uygunluğunu inceler.

Araç

Test Tipi: Geliştirme

Format: 5’li Likert Ölçeği (1=Hiç katılmıyorum – 5=Tamamen katılıyorum).

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Uzaktan eğitim alan öğrenciler).

Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle 18+).

Popülasyon Detayları: Uzaktan eğitim programlarına kayıtlı olan ve e-ders deneyimi yaşamış yükseköğretim öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama. Katılımcılar, e-ders deneyimlerine ilişkin memnuniyet düzeylerini belirtilen beşli Likert ölçeği üzerinde işaretler.

Anahtar Kelimeler

Uzaktan eğitim memnuniyeti, elektronik öğrenme, pedagojik tasarım, öğrenci algısı, psikometrik ölçek, Kolburan-Geçer, Deveci-Topal.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2015 yılında Kolburan-Geçer ve Deveci-Topal tarafından geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle sorumlu yazarın iznine tabidir. Ticari kullanım ve ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Kaynaklar

• Kolburan-Geçer, A. ve Deveci-Topal, A. (2015). E-Derslere Yönelik Memnuniyet Ölçeğinin geliştirilmesi:geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 11(4), 1272-1287.
• Makalenin çevrimiçi bağlantısı: eku.comu.edu.tr
• Ölçeğin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: e-derslere-yonelik-memnuniyet-olcegi-toad.pdf

E-Derslere Yönelik Memnuniyet Ölçeği Maddeleri

Ölçek, toplam 35 madde ve 5 alt boyuttan oluşmaktadır. Aşağıda alt boyutlar ve bu boyutlara ait örnek maddeler listelenmiştir:

• Kullanılan Materyaller ve İletişim Araçları (8 madde): Ders içeriğinin etkileşimli sunulması derse olan ilgimi arttırdı.
• Öğretmen-Öğrenci Etkileşimi (4 madde): Öğretim elemanından istediğim zaman yardım alabildim.
• Ortam Tasarımı (8 madde): Web sayfalarında yer alan görseller (zemin, şekil, resim, grafik ve animasyonlarda) birbiriyle uyumluydu.
• E-Derse Yönelik Tutum (6 madde): Teknolojiyi kullanmak benim derse karşı olan ilgimi arttırdı.
• Dersin İçeriği ve Öğretim Süreci (9 madde): Ders içeriği açık ve anlaşılır.