Duygusal Zekâ Öğrenci Liderliği Ölçeği

Özet

Duygusal Zekâ Öğrenci Liderliği Ölçeği, Koçyiğit ve Karadağ (2017) tarafından, öğrencilerin duygusal zekâ becerilerini liderlik bağlamında ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek geliştirme çalışması, bu iki kritik yapının eğitim ortamlarında nasıl kesiştiğini ortaya koymayı hedeflemiştir. Çalışma, ölçeğin kapsamlı bir yapı geçerliği ve güvenirliğe sahip olduğunu göstermeyi amaçlamış, böylece eğitim bilimleri ve psikoloji alanlarında öğrenci liderliği gelişimini değerlendirmek için standart bir araç sağlamıştır. Ölçek, özellikle eğitim fakültesi öğrencileri gibi yükseköğrenim grupları üzerinde uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Zekâ, Öğrenci Liderliği, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Eğitim Yönetimi, Liderlik Eğitimi.

Yazarlar

Mehmet Koçyiğit, Erdinç Karadağ

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin duygusal zekâ yeteneklerinin, akademik ve sosyal çevrelerde sergiledikleri liderlik davranışları üzerindeki etkisini bilimsel yöntemlerle ölçmektir. Bu araç, öğrencilerin duygusal yeterliliklerini (öz farkındalık, öz yönetim, sosyal farkındalık ve ilişki yönetimi) liderlik rollerini üstlenme ve bu rolleri etkin bir şekilde sürdürme kapasiteleriyle ilişkilendirmeyi amaçlamaktadır.

Geliştirme çalışması, mevcut literatürdeki öğrenci liderliği araçlarının genellikle sadece davranışsal yönlere odaklandığını tespit ederek, bu alandaki duygusal bileşeni ölçen güvenilir bir araç eksikliğini gidermeyi hedeflemiştir. Bu sayede, eğitim kurumlarının liderlik geliştirme programlarının etkinliğini değerlendirmesine olanak tanınmıştır.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Duygusal Zekâ Öğrenci Liderliği Ölçeği, iki temel psikolojik yapının entegrasyonuna odaklanır: Duygusal Zekâ ve Öğrenci Liderliği. Ölçek, öğrencilerin liderlik bağlamında duygusal yetkinliklerini ne ölçüde kullandığını değerlendirir.

Bu yapılar genellikle aşağıdaki boyutları içerir (orijinal makaleden detaylar teyit edilmelidir):

• Duyguları Algılama ve İfade Etme: Liderlik durumlarında hem kendi hem de grubun duygularını doğru okuma yeteneği.
• Duyguları Yönetme: Zorlu liderlik senaryolarında duygusal tepkileri kontrol etme ve yapıcı çözümlere yönlendirme becerisi.
• Sosyal İlişki Yönetimi: Grup üyeleriyle empati kurma, motivasyon sağlama ve çatışmaları çözme becerisi.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmaları, aracın amaçlanan psikolojik yapıyı ne kadar doğru ve anlamlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak için kritik öneme sahiptir. Koçyiğit ve Karadağ (2017), ölçeğin kapsam ve yapı geçerliğini sağlamak için uzman görüşlerine başvurmuş ve istatistiksel analizler gerçekleştirmiştir.

Yapı geçerliği, genellikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenir. Bu analizler, ölçek maddelerinin, teorik olarak belirlenen alt boyutlara uygun şekilde kümelendiğini ve yeterli faktör yüklerine sahip olduğunu göstermiştir. Orijinal makale, bu istatistiksel değerleri (RMSEA, CFI, TLI vb.) detaylandırmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, ölçümlerin zaman içinde ve farklı madde setlerinde tutarlılığını ifade eder. Koçyiğit ve Karadağ (2017) çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değerleri hesaplanmıştır.

Genellikle, sosyal bilimlerde kabul edilebilir güvenirlik düzeyleri 0.70 ve üzeri olarak değerlendirilir. Bu ölçek için elde edilen yüksek Alfa katsayısı, ölçek maddelerinin homojen olduğunu ve Duygusal Zekâ Öğrenci Liderliği yapısını güvenilir bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Tam güvenirlik değerleri, orijinal makalede ayrıntılı olarak sunulmuştur.

Faktör Analizi

Duygusal Zekâ Öğrenci Liderliği Ölçeği’nin çok boyutlu yapısını incelemek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Ölçek, muhtemelen birden fazla alt boyuta ayrılmıştır, bu da öğrencilerin duygusal liderlik yeteneklerinin farklı yönlerini ayrı ayrı değerlendirmeye olanak tanır.

Analizler, maddelerin faktörlere dağılımının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu ve ölçeğin güçlü bir yapısal geçerliğe sahip olduğunu desteklemektedir. Faktör yükleri ve varyans açıklama oranları gibi istatistiksel göstergeler, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu kanıtlamaktadır.

Ölçme Aracı Detayları

Test Çeşidi: Geliştirme (Developmental)

Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal makaleden teyit edilmesi gereken bir bilgidir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Yükseköğretim ve/veya Lise)

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi sonu ve genç yetişkinlik (15-25 yaş aralığı tahmini)

Popülasyon Detayları: Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye’deki üniversitelerde öğrenim gören öğrencilerden oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Liderlik Gelişimi, Eğitim Bilimleri, Öz Farkındalık, İlişki Yönetimi, Duygusal Zekâ.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Mehmet Koçyiğit

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Afyon Kocatepe Üniversitesi (Tahmini kurumsal adres)

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

Ölçek, 2017 yılında yayımlanan bir bilimsel makale ile tanıtılmıştır. Ticari olmayan akademik kullanımlar için izinler ve telif hakları hakkında bilgi almak üzere sorumlu yazar Mehmet Koçyiğit ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir standart ücret bilgisi mevcut değildir.

Kaynakça

Koçyiğit, M., ve Karadağ, E. (2017). Duygusal zekâ öğrenci liderliği için bir ölçek geliştirme çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(2), 1-17.

Makalenin orijinal PDF dosyası şu adresten indirilebilir: duygusal-zeka-ogrenci-liderligi-icin-bir-olcek-gelistirme-calismasi-toad.pdf

Makalenin yayımlanmış versiyonuna bu bağlantıdan ulaşılabilir: kefad.ahievran.edu.tr

Duygusal Zekâ Öğrenci Liderliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu ölçeğin tam maddeleri ve derecelendirme talimatları, telif hakları ve akademik kullanım izinleri nedeniyle bu platformda sunulmamaktadır. Ölçeğin maddelerine erişim için lütfen makalenin yayımlandığı dergiye veya sorumlu yazara başvurunuz.