Ders Çalışma Becerileri ve Yaklaşımı Ölçeği

Özet

Ders Çalışma Becerileri ve Yaklaşımı Ölçeği (DÇBYÖ), öğrencilerin akademik bağlamda sergiledikleri öğrenme stratejilerini ve ders çalışma yaklaşımlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin yüzeysel öğrenme, derinlemesine öğrenme ve stratejik öğrenme gibi farklı öğrenme yaklaşımlarını ne ölçüde benimsediklerini belirlemeye yardımcı olur. Türkçeye uyarlama çalışması, 2017 yılında Coşkun ve arkadaşları tarafından özellikle Tıp Fakültesi öğrencileri örnekleminde gerçekleştirilmiş olup, ölçeğin Türkiye yükseköğretim ortamında kullanımına yönelik geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını sunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Ders çalışma becerileri, öğrenme yaklaşımları, akademik başarı, psikometrik uyarlama, Tıp Fakültesi öğrencileri, stratejik öğrenme.

Yazarlar

Ö. Coşkun, V. Özeke, I. Budakoğlu, B. Tutan, H. Nazlı, M. Aksoy.

Amaç

Ders Çalışma Becerileri ve Yaklaşımı Ölçeği’nin temel amacı, yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin ders çalışma süreçlerini ve akademik materyallere olan yaklaşımlarını sistematik olarak değerlendirmektir. Bu değerlendirme, öğrencilerin öğrenme motivasyonları, zaman yönetimi becerileri ve sınav hazırlık stratejileri gibi kritik alanlarda güçlü ve zayıf yönlerini ortaya çıkarmayı hedefler.

Ölçeğin Türkçeye uyarlanması (Coşkun vd., 2017), Tıp Fakültesi öğrencileri gibi yoğun ve bilgiye dayalı eğitim alan grupların spesifik öğrenme ihtiyaçlarını ve yaklaşımlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilmek için yapılmıştır. Elde edilen veriler, öğrencilerin akademik danışmanlık süreçlerine rehberlik etmek ve pedagojik müdahalelerin etkinliğini artırmak için kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin öğrenmeye yönelik bilişsel ve motivasyonel eğilimlerini temsil eden çok boyutlu bir yapıyı ölçer. Tipik olarak, bu tür öğrenme yaklaşımları ölçekleri üç ana faktör etrafında toplanır:

• Derin Yaklaşım (Deep Approach): Öğrenilen materyalin anlamını kavramaya, fikirleri ilişkilendirmeye ve eleştirel düşünmeye odaklanma.
• Yüzeysel Yaklaşım (Surface Approach): Sadece gereklilikleri yerine getirmeye, ezberlemeye ve sınavları geçmeye odaklanma.
• Stratejik Yaklaşım (Strategic Approach): En yüksek notları almak için çabalamaya, zamanı verimli kullanmaya ve organize olmaya odaklanma.

DÇBYÖ, öğrencilerin bilgi işleme stilleri ve akademik motivasyon düzeyleri arasındaki karmaşık etkileşimi yansıtan bu boyutları ölçerek, öğrenme çıktılarının öngörülmesine yardımcı olur.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçeye uyarlanması sürecinde (Coşkun vd., 2017), yapısal geçerliği kanıtlamak amacıyla detaylı analizler yapılmıştır. Her ne kadar kaynakta özet veriler sağlanmamış olsa da, uyarlama çalışmaları genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu göstermeyi amaçlar. Bu çalışma, ölçeğin Tıp Fakültesi öğrencileri için uygun bir yapıya sahip olduğunu ve ölçmek istediği kavramı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü destekleyen kanıtlar sunmuştur.

Güvenirlik

DÇBYÖ’nün iç tutarlılık güvenirliği, uyarlama çalışmasında Cronbach Alfa katsayısı ile incelenmiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin veya alt boyutlarının maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda tutarlı olduğunu gösterir. Uyarlama çalışması, DÇBYÖ’nün alt ölçeklerinin Türk Tıp Fakültesi öğrencileri popülasyonunda kabul edilebilir düzeyde veya yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışması, ölçeğin orijinalindeki çok faktörlü yapının (genellikle üç faktör: derin, yüzeysel ve stratejik yaklaşım) Türkçe versiyonunda da doğrulanıp doğrulanmadığını belirlemek için faktör analizi kullanmıştır. Bu analizler, maddelerin ilgili alt boyutlara yüklenimlerini inceleyerek ölçeğin yapısal geçerliğini destekler. Başarılı bir faktör analizi, ölçeğin teorik temellerine uygun olarak öğrencilerin farklı öğrenme stratejilerini ayrıştırabildiğini teyit eder.

Ölçüm Aracı

Test Tipi: Uyarlama

Format: Derecelendirme Ölçeği (Orijinal ölçeğe bağlı olarak Likert tipi formatta olduğu varsayılmaktadır).

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Orijinal dil (Genellikle İngilizce).

Popülasyon Grubu: Yükseköğretim öğrencileri.

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (18-25 yaş arası üniversite öğrencileri).

Popülasyon Detayları: Coşkun vd. (2017) çalışmasında Tıp Fakültesi öğrencileri örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılar, ders çalışma davranışları ve öğrenme yaklaşımları ile ilgili ifadelere belirli bir derecelendirme sistemi üzerinden yanıt verirler.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme stratejileri, akademik başarı, psikometrik özellikler, üniversite eğitimi, Gazi Medical Journal, güvenirlik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: İrem Budakoğlu

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Coşkun ve arkadaşları tarafından 2017 yılında Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası telif ücretleri hakkında kesin bilgi için sorumlu yazar (İrem Budakoğlu) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Coşkun, Ö., Özeke, V., Budakoglu, I., Tutan, B., Nazlı, H., & Aksoy, M. (2017). Ders Çalışma Becerileri ve Yaklaşımı Ölçeğinin uyarlanması: Tıp Fakültesi öğrencileri için geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi Medical Journal, 29(1), 23-30.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ders-calisma-becerileri-ve-yaklasimi-olcegi-toad.pdf

Ders Çalışma Becerileri ve Yaklaşımı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmadığından bu alanda sunulamamaktadır. Ölçek maddelerine erişim için yukarıda belirtilen referans kaynağa veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.