Çocuklar Öfke Ölçeği

Özet

Çocuklar Öfke Ölçeği (ÇÖÖ), orijinal adı belirtilmeyen ancak Gözde Özel tarafından 2019 yılında Türkçe’ye uyarlaması gerçekleştirilen psikolojik bir ölçektir. Bu ölçek, çocukların öfke düzeylerini ve bu duyguyla ilişkili tepkilerini sistematik bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Uyarlama çalışması, Çukurova Üniversitesi’nde sunulan bir yüksek lisans tezi kapsamında yapılmıştır. Ölçeğin temel amacı, Türk kültürüne özgü dil ve norm yapısına uygun, psikometrik açıdan sağlam bir araç sunmaktır.

Uyarlama sürecinde, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik analizleri titizlikle incelenmiştir. Bu analizler, ÇÖÖ’nün Türkiye’deki çocuk popülasyonunda öfke ile ilgili araştırmalarda ve klinik değerlendirmelerde kullanılabilecek güvenilir bir araç olduğunu göstermeyi hedeflemiştir. Çalışma, çocuk psikolojisi ve gelişim alanında öfke yönetimi ve duygusal düzenleme konularındaki ihtiyaca cevap vermektedir.

Anahtar Kelimeler

Çocuklar Öfke Ölçeği, ÇÖÖ, Öfke, Çocuk Psikolojisi, Duygusal Düzenleme, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Gözde Özel

Amaç

Çocuklar Öfke Ölçeği’nin temel amacı, çocukların yaşadığı öfke yoğunluğunu, öfkeyi ifade etme biçimlerini ve öfke kontrol düzeylerini ölçmek için standartlaştırılmış bir araç sağlamaktır. Orijinal ölçeğin Türkçe’ye uyarlanması, Türkiye’deki araştırmacıların ve klinik uzmanların çocuklarda öfke düzeylerini bilimsel yöntemlerle değerlendirmesine olanak tanımaktadır.

Bu araç, özellikle gelişimsel psikoloji ve klinik psikoloji alanlarında, çocukların duygusal sorunlarını erken tespit etmek, müdahale programlarının etkinliğini değerlendirmek ve öfke patolojileri üzerine derinlemesine araştırmalar yapmak için kritik öneme sahiptir. Uyarlama çalışması, ölçeğin dilsel ve kültürel eşdeğerliğini sağlayarak, uluslararası geçerliliğe sahip bir ölçüm aracının Türk kültürüne kazandırılmasını amaçlamıştır.

Yapı

Çocuklar Öfke Ölçeği (ÇÖÖ), temel olarak öfke yapısını, yani çocukların hem durumsal (state) hem de süreğen (trait) öfke eğilimlerini ölçmeyi hedefler. Ölçeğin ölçtüğü yapı genellikle, öfkenin içselleştirilmiş veya dışsallaştırılmış ifadelerini, öfke kontrol yeteneğini ve öfkenin tetiklediği davranışsal tepkileri içeren çok boyutlu bir yapıdır.

Öfke, psikolojik açıdan karmaşık bir duygu olup, bu ölçek çocukların bu duyguyu nasıl deneyimlediği ve yönettiği hakkında detaylı bilgi sunar. Ölçeğin, öfke ifadesinin pasif, agresif veya yapıcı biçimlerini ayırt edebilecek alt boyutlara sahip olduğu varsayılmaktadır, ancak bu alt boyutların kesin yapısı uyarlama tezinde detaylandırılmıştır.

Geçerlik

Çocuklar Öfke Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması kapsamında, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla geçerlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Yüksek lisans tezi, yapı geçerliğini incelemek için muhtemelen faktör analizi tekniklerini kullanmıştır.

Yapılan geçerlik çalışmaları, ölçeğin Türk kültürü bağlamında öfke yapısını tutarlı bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamayı amaçlamıştır. Bu süreçte, ÇÖÖ’nün diğer ilgili psikolojik yapılarla (örneğin, agresif davranışlar veya duygusal düzenleme becerileri) olan ilişkisi incelenerek ölçüt bağımlı geçerlik çalışmaları da yapılmış olabilir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında, Çocuklar Öfke Ölçeği’nin zaman içinde ve farklı durumlarda tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek üzere güvenirlik analizleri yapılmıştır. Güvenirlik çalışmalarında tipik olarak iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa) ve test-tekrar test güvenirlik yöntemleri kullanılmıştır.

Özel (2019) tarafından yürütülen bu analizler, ölçeğin maddelerinin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğunu ve ölçülen öfke düzeyinin kısa bir zaman aralığında ne kadar kararlı kaldığını ortaya koymaktadır. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin ölçüm hatasını minimize ettiğini ve çocukların gerçek öfke düzeylerini doğru bir şekilde yansıttığını gösterir.

Faktör Analizi

Çocuklar Öfke Ölçeği’nin Türkçe formunun yapısal geçerliğini incelemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin boyut yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığını veya kültürel farklılıklar nedeniyle yeni bir faktör yapısının ortaya çıkıp çıkmadığını test etmiştir.

Gözde Özel’in tezinde, büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri uygulanmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğu ve hangi maddelerin hangi faktör altında toplandığı belirlenerek, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediği gösterilmiştir.

Araç Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği

Format: Derecelendirme formatında (Kesin derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Çocuklar

Age Group: Ölçeğin orijinal hedef yaş grubuna bağlı olarak muhtemelen ilkokul veya ortaokul çağı çocukları.

Population Details: Türkiye’deki çocuklar üzerinde standardizasyon ve uyarlama çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: Öz bildirim veya ebeveyn/öğretmen bildirimi şeklinde uygulanabilir.

Anahtar Kelimeler

Çocukluk Dönemi, Öfke Yönetimi, Psikolojik Değerlendirme, Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Geçerlik, Güvenirlik, Öfke.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Çukurova Üniversitesi, Adana (Uyarlama tezinin yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştiricisine ait izinler, uyarlama çalışması kapsamında alınmış olmalıdır. Uyarlama çalışması 2019 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin kullanım ücreti ve ticari durumu hakkında kesin bilgi bulunmamakla birlikte, akademik tezlerde yer alan araçlar genellikle araştırma amaçlı kullanım için yazardan izin alınması koşuluyla ücretsizdir.

Kaynaklar

1. Özel, G. (2019). Çocuklar Öfke Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlaması: Güvenirlik ve geçerlik analizleri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi, Adana.

Bu çalışmaya ait tez kaydına Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden ulaşılabilir: tez.yok.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: cocuklar-ofke-olcegi-toad.pdf

Çocuklar Öfke Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri bu kaynakta yer almamaktadır. Maddelerin tamamı için yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.