Çocuklar için Ahlaki Kimlik Testi

Özet

Çocuklar için Ahlaki Kimlik Testi (ÇAKİT), bireyin ahlaki kimlik yapısını, özellikle de ahlaki özelliklerin çocuğun öz kavramı içerisindeki merkeziliğini ve önemini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Kerem Coşkun ve Cihan Kara tarafından 2019 yılında yapılan kapsamlı bir geliştirme ve geçerlik/güvenirlik çalışmasının ürünüdür. Ölçeğin temel amacı, çocukluk döneminde ahlaki benliğin nasıl inşa edildiğini ve bu yapının bilişsel ve davranışsal sonuçlarla ilişkisini inceleyen araştırmacılara standartlaştırılmış bir araç sunmaktır.

Geliştirme çalışması, ölçeğin çocuk popülasyonunda kullanılabilirliğini ve sağlam psikometrik özelliklerini doğrulamak üzere tasarlanmıştır. ÇAKİT, ahlaki gelişimin erken evrelerinde bireylerin kendilerini ne ölçüde ahlaki niteliklerle tanımladığını belirleyerek, gelişim psikolojisi ve eğitim bilimleri alanındaki çalışmalara önemli katkılar sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ahlaki Kimlik, Çocuk, Ahlaki Gelişim, Psikometrik Ölçek, Öz Kavramı, Moral İdentity Test.

Yazarlar

Kerem Coşkun, Cihan Kara

Amaç

Çocuklar için Ahlaki Kimlik Testi’nin geliştirilmesindeki temel amaç, çocukların kendilerini ahlaki açıdan ne kadar tanımladıklarını ve ahlaki özelliklerin (dürüstlük, yardımseverlik, adalet gibi) onların benlik algılarında ne kadar merkezi bir rol oynadığını nicel olarak ölçmektir.

Bu araç, özellikle ahlaki muhakeme, prososyal davranışlar ve antisosyal eğilimler arasındaki ilişkileri inceleyen ahlaki kimlik araştırmalarında standart ve kültüre uygun bir ölçüm sağlamak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, çocukların ahlaki benlik inşasını daha derinlemesine anlamaya yardımcı olmayı hedeflemektedir.

Yapı

ÇAKİT, psikolojideki ahlaki kimlik yapısını ölçmektedir. Ahlaki kimlik, bireyin ahlaki niteliklere sahip olmasının, kişisel kimliğinin merkezi ve önemli bir parçası haline gelmesi sürecini ifade eder. Bu yapı genellikle iki ana bileşen etrafında incelenir:

• İçselleştirme (Internalization): Ahlaki özelliklerin bireyin içsel değer sistemiyle ne kadar bütünleştiğini gösterir.
• Sembolizasyon (Symbolization): Ahlaki özelliklerin dışsal olarak (davranışlar, görünüm, sosyal etkileşimler yoluyla) ne kadar ifade edildiğini gösterir.

Ölçek, çocukların kendi ahlaki benliklerinin gücünü ve tutarlılığını değerlendirerek, onların gelecekteki ahlaki karar verme süreçlerini tahmin etmede kritik bir rol oynayan bu karmaşık yapıyı ele almaktadır.

Geçerlik

Coşkun ve Kara (2019) tarafından yürütülen geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal ve kriter geçerlik kanıtlarını sunmuştur. Yapı geçerliği için genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak, ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısını destekleyip desteklemediği incelenmiştir.

Çalışmada, ÇAKİT maddelerinin ölçmek istedikleri ahlaki kimlik yapısıyla tutarlı olduğu ve diğer ilgili yapılarla (örneğin, prososyal eğilimler) anlamlı korelasyonlar gösterdiği belirtilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin amacına uygun olarak ahlaki kimliği başarıyla ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla yaygın olarak Cronbach Alfa katsayısı kullanılmıştır. Geliştirme çalışmasında, ÇAKİT’in genel olarak yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu rapor edilmiştir. Yüksek güvenirlik katsayısı, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı temel yapıyı ölçtüğünü ve ölçüm hatalarının düşük olduğunu işaret eder.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı alt boyutları için de ayrı ayrı yapılmış olabilir. Yüksek güvenirlik değerleri, Çocuklar için Ahlaki Kimlik Testi’nin tekrarlanan uygulamalarda istikrarlı sonuçlar vereceğini ve bilimsel araştırmalarda kullanıma uygun olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Çocuklar için Ahlaki Kimlik Testi’nin faktör yapısını incelemek için hem açımlayıcı faktör analizi (AFA) hem de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Geliştirme sürecinde, maddelerin teorik olarak beklenen ahlaki kimlik boyutlarına (İçselleştirme ve Sembolizasyon) yüklenip yüklenmediği test edilmiştir.

DFA sonuçları, iki faktörlü modelin veri setine mükemmel veya kabul edilebilir uyum sağladığını göstermiştir. Bu durum, ahlaki kimlik yapısının çocuk popülasyonunda da iki ayrı ancak ilişkili bileşen olarak ayrıştırılabileceği hipotezini desteklemektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme (Orijinal yayın kontrol edilmelidir, ancak çocuk ölçeklerinde yaygın olarak 3, 4 veya 5 noktalı derecelendirme kullanılır).

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Çocuklar (Children)

Age Group: İlkokul ve ortaokul çağındaki çocuklar (Genellikle 8-12 yaş aralığı olduğu varsayılabilir).

Population Details: Psikometrik özellikleri Türkiye’deki çocuk örneklemi üzerinde test edilmiştir.

Test Methodology: Öz Bildirim veya Gözlemci Bildirimi (spesifik metodoloji için orijinal makaleye bakılmalıdır).

Anahtar Kelimeler

Gelişim Psikolojisi, Ahlaki Değerler, Geçerlik, Güvenirlik, Kerem Coşkun, Cihan Kara.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Orijinal kaynakta belirtilmemiştir)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sorumlu yazarın (Kerem Coşkun) iletişim adresi yukarıda belirtilmiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019 (Ölçeğin geliştirme ve yayın yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle yazarlara referans verilerek mümkündür. Kullanım ve izinler için sorumlu yazar Kerem Coşkun ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Ölçeğin orijinal PDF versiyonu aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: cocuklar-icin-ahlaki-kimlik-testi-toad.pdf

Referanslar

Coşkun, K. & Kara, C. (2019). Moral İdentity Test (MIT) for Children: Reliability and validity. Psicologia: Reflexão e Crítica, 32(7), 1-8. https://doi.org/10.1186/s41155-019-0120-9

Çocuklar için Ahlaki Kimlik Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynağın dijital yapısında mevcut değildir. Maddelerin tam içeriği için Coşkun ve Kara (2019) makalesine başvurulmalıdır.

[email protected]