Bruininks- Oseretsky Motor Yeterlik Testi

Özet

Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testi (BOMYT), çocukların ve gençlerin kaba ve ince motor becerilerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek üzere tasarlanmış standart bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, orijinal Amerikan versiyonunun Türkiye’deki çocuk popülasyonuna uyarlanması amacıyla Özgür Mülazımoğlu Ballı tarafından doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Uyarlama çalışması, testin kültürel ve dilsel bağlamda geçerliğini ve güvenirliğini sağlamayı hedeflemiştir.

Özellikle 5-6 yaş grubu çocukların motor gelişim düzeylerini belirlemek için kullanılan bu test, aynı zamanda uygulanan fiziksel eğitim programlarının (örneğin, cimnastik) motor yeterlik üzerindeki etkilerini incelemek için de bir ölçüm aracı olarak kullanılmıştır. Testin Türkiye adaptasyonu, çocukların motor beceri performanslarının ulusal standartlar çerçevesinde değerlendirilmesine olanak tanımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Motor yeterlik, Bruininks-Oseretsky Testi, çocuk gelişimi, psikometri, motor beceri, uyarlama, cimnastik, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Özgür Mülazımoğlu Ballı (Türkiye Uyarlaması). Orijinal Test Yazarları: Robert H. Bruininks ve Nancy Oseretsky (Temel motor beceri kavramlarının geliştiricisi).

Amaç

Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testi‘nin temel amacı, bireylerin (özellikle çocuklar ve gençler) motor fonksiyonlarını objektif ve standartlaştırılmış bir biçimde ölçmektir. Bu test, sekiz farklı motor beceri alanını değerlendirerek, gelişimsel gecikmeleri, motor koordinasyon güçlüklerini veya motor yeterlikteki üstünlükleri tespit etmeyi amaçlar.

Türkiye uyarlamasının spesifik amacı, testin Türkçe konuşan ve Türk kültürü bağlamında yaşayan 5-6 yaş grubu çocuklar için uygunluğunu, geçerlik ve güvenirlik analizleri yoluyla saptamak olmuştur. Ayrıca, bu çalışma, motor gelişime yönelik tasarlanan bir cimnastik eğitim programının, çocukların motor yeterlik düzeyleri üzerindeki etkisini bilimsel olarak incelemeyi de hedeflemiştir.

Yapı

Testin ölçtüğü temel yapı, çok boyutlu bir kavram olan motor yeterliktir. Bu yapı, genellikle sekiz temel alt alana ayrılır: İnce Motor Kontrol (hassaslık ve entegrasyon), Kaba Motor Kontrol (denge, koşma hızı ve çeviklik, kuvvet ve dayanıklılık) ve Koordinasyon (üst ekstremite koordinasyonu).

BOMYT, motor becerileri hem kaba motor beceriler (büyük kas gruplarının kullanımı) hem de ince motor beceriler (küçük kas gruplarının koordinasyonu) olarak iki ana bileşen altında değerlendirir. Bu kapsamlı yapı, motor gelişim profili çıkarma ve özel eğitim ihtiyaçlarını belirleme konusunda önemli bilgiler sunar.

Geçerlik

Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testi’nin Türkiye uyarlama çalışmasında, testin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla kapsamlı geçerlik analizleri yapılmıştır. Uyarlama tezinin başlığı, bu çalışmanın birincil hedeflerinden birinin geçerlik çalışması olduğunu açıkça göstermektedir.

Genellikle bu tür uyarlama çalışmalarında, yapı geçerliğini incelemek için faktör analizi gibi istatistiksel yöntemler kullanılır. Ayrıca, eş zamanlı geçerlik veya ölçüt bağımlı geçerlik analizleri de, testin diğer bilinen motor gelişim testleri ile korelasyonunu inceleyerek testin geçerliliğini destekler.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasının bir diğer kritik bileşeni, testin güvenirlik özelliklerini incelemektir. Güvenirlik, testin farklı zamanlarda veya farklı uygulayıcılar tarafından uygulandığında tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini ifade eder.

Bu doktora tezinde, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı), test-tekrar test güvenirliği veya uygulayıcılar arası güvenirlik gibi yöntemler kullanılarak BOMYT‘nin Türkçe formunun güvenilirliği belirlenmiştir. Bu analizler, test sonuçlarının rastgele hatalardan ne ölçüde arınmış olduğunu göstermek için temel teşkil eder.

Faktör Analizi

Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testi’nin orijinal yapısı çok boyutludur. Türkiye uyarlaması sırasında, ölçeğin Türkçe versiyonunun, orijinal testin öngördüğü motor beceri alt boyutlarını (faktörlerini) koruyup korumadığını incelemek amacıyla doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizleri yapılmıştır.

Faktör analizleri, test maddelerinin hangi motor beceri yapıları altında toplandığını ortaya koyarak, testin yapı geçerliğine önemli bir katkı sağlar. Bu analizlerin sonuçları, testin Türk popülasyonunda da beklenen motor yeterlik bileşenlerini ayrıştırabildiğini göstermelidir.

Enstrüman

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Bireysel Performans Testi (Standardize edilmiş yönergelerle uygulanan, süreli ve puanlamalı motor görevler serisi)

Language Available: Türkçe (Uyarlama çalışması)

Population Group: Normal Gelişim Gösteren Çocuklar; Motor Gelişim Düzeyi Değerlendirilmesi Gereken Popülasyon.

Age Group: 5-6 Yaş Grubu (Uyarlama çalışması kapsamında incelenen yaş grubu)

Population Details: Türkiye’deki okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocuklar.

Test Methodology: Test, belirli motor görevlerin (koşma, dengeleme, top yakalama, kesme, çizme vb.) bir uygulayıcı tarafından gözlemlenmesi ve standart puanlama kriterlerine göre değerlendirilmesi esasına dayanır. Sonuçlar, çocuğun motor yeterliğini norm tabanlı bir şekilde karşılaştırmak için kullanılır.

Orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: bruininks-oseretsky-motor-yeterlik-testi-toad.pdf

Anahtar Kelimeler

BOMYT, motor yeterlik testi, çocuk motor gelişimi, psikometrik değerlendirme, Türkiye uyarlaması, kaba motor beceriler, ince motor beceriler.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Özgür Mülazımoğlu Ballı)

Correspondence Address: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü (Uyarlama çalışmasının yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Testin ticari kullanımı ve orijinal formunun kullanımı için Pearson Assessment gibi hak sahiplerinden izin alınması gerekmektedir. Türkiye uyarlamasının akademik kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Orijinal test materyalleri ücretlidir. Uyarlama çalışması bir doktora tezi olup, akademik erişimi için üniversite kütüphanesi kuralları geçerlidir.

Test Yılı: Türkiye Uyarlama Çalışması: 2006.

Kaynaklar

1. Mülazımoğlu Ballı, Ö. (2006). Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testi‘nin geçerlik, güvenirlik çalışması ve beş-altı yaş grubu çocuklara uygulanan cimnastik eğitim programının motor gelişime etkisinin incelenmesi.(Yayınlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Bruininks- Oseretsky Motor Yeterlik Testi Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way. (Orijinal maddeler kaynak içerikte yer almadığı için, testin genel yapısı açıklanmıştır.)

Bruininks- Oseretsky Motor Yeterlik Testi, sekiz alt testten oluşmaktadır. Bu alt testler ve ölçtükleri temel beceriler şunlardır:

• İnce Motor Hassaslık
• İnce Motor Entegrasyon
• El Becerisi
• İki Taraflı Koordinasyon
• Denge
• Koşma Hızı ve Çeviklik
• Üst Ekstremite Koordinasyonu
• Kuvvet ve Dayanıklılık

Test maddeleri, bu sekiz alt testi ölçmek üzere tasarlanmış çeşitli fiziksel görevlerden oluşur (Örn: Kağıt kesme, çizgileri takip etme, top yakalama, denge tahtasında yürüme, şınav çekme).