Aile Okul Algısı ve Katılımı Ölçeği

Özet

Aile Okul Algısı ve Katılımı Ölçeği (AOAİKÖ), Ergün Yurtbakan ve Sümeyye Akyıldız tarafından 2020 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, velilerin okullara yönelik algılarını ve eğitim süreçlerine dahil olma düzeylerini bilimsel yöntemlerle ölçmeyi amaçlamaktadır. Geliştirme çalışması, ölçeğin dört temel alt boyutta yapılandığını göstermektedir: okul algısı, öğrenci gelişimi, veli gelişimi ve aile katılımındaki engeller.

Ölçeğin geliştirilmesi, ailelerin eğitim sistemi içerisindeki rollerini anlamak ve okul ile ev arasındaki işbirliğini güçlendirmek için kritik veriler sağlamaktadır. 26 maddeden oluşan bu araç, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılarak velilerin tutumlarını ve deneyimlerini kapsamlı bir şekilde değerlendirir.

Anahtar Kelimeler

Aile katılımı, okul algısı, veli gelişimi, öğrenci gelişimi, geçerlik, güvenirlik, psikometrik özellikler, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Ergün Yurtbakan, Sümeyye Akyıldız

[quads id=5]

Amaç

Aile Okul Algısı ve Katılımı Ölçeği’nin temel amacı, eğitim araştırmalarında ve uygulamalarında kullanılmak üzere, ailelerin okul ortamına yönelik algılarını ve okuldaki etkinliklere katılım düzeylerini ölçen geçerli ve güvenilir bir envanter geliştirmektir. Bu amaçla, velilerin hem okulu bir eğitim kurumu olarak nasıl değerlendirdiklerini hem de bizzat katılım süreçlerinde karşılaştıkları engelleri tespit etmek hedeflenmiştir.

Ölçek, eğitimcilerin ve okul yönetimlerinin aile katılımını artırmaya yönelik stratejiler geliştirmesine yardımcı olacak detaylı ve yapılandırılmış veriler sunmak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, okul-aile işbirliğinin niteliği bilimsel olarak analiz edilebilmektedir.

Yapı

Ölçek, ailelerin okul algısı ve katılım mekanizmalarını dört ana faktör veya alt boyut üzerinden ölçmektedir. Bu boyutlar, velilerin okulla kurduğu ilişkinin farklı yönlerini temsil ederken, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya koymaktadır.

• Okul Algısı: Velilerin okulu genel olarak nasıl değerlendirdikleri ve okula karşı genel tutumları.
• Öğrenci Gelişimi: Okul katılımının öğrencinin akademik ve sosyal gelişimine olan katkısına dair algılar.
• Veli Gelişimi: Okul etkinliklerine katılımın velinin kendi kişisel ve ebeveynlik becerilerine olan katkısı.
• Aile Katılımındaki Engeller: Velilerin okula katılım süreçlerinde karşılaştıkları zorluklar, zaman kısıtlamaları veya iletişim sorunları gibi bariyerler.

Geçerlik

Aile Okul Algısı ve Katılımı Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, geliştirme makalesinde detaylı olarak sunulmuştur. Ölçeğin yapı geçerliği, faktör analizi teknikleri kullanılarak desteklenmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen dört faktörlü yapısının örneklem verileriyle tutarlı olduğunu göstermiştir.

Yayınlanan çalışmada (Yurtbakan & Akyıldız, 2020), ölçeğin maddelerinin ölçmek istedikleri yapıyı ne kadar doğru temsil ettiğini belirlemek amacıyla çeşitli geçerlik analizleri yürütülmüştür. Bu çalışmalar, ölçeğin ailelerin okul algısı ve katılımını ölçmede uygun bir araç olduğunu teyit etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, yaygın olarak kullanılan Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı ile değerlendirilmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Yapılan analizler sonucunda elde edilen Cronbach Alpha değerleri şu şekildedir:

• Okul Algısı Alt Boyutu: 0.836
• Öğrenci Gelişimi Alt Boyutu: 0.866
• Veli Gelişimi Alt Boyutu: 0.852
• Aile Katılımındaki Engeller Alt Boyutu: 0.723

Ölçeğin tamamının toplam Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı ise 0.907 olarak belirlenmiştir. Bu değerler, ölçeğin alt boyutlarının ve genelinin tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya koymak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, 26 maddelik ölçeğin, teorik beklentilerle uyumlu olarak dört farklı alt boyuta ayrıldığını doğrulamıştır. Bu dört faktör, ölçeğin kapsam geçerliğini ve yapısal geçerliğini destekleyen temel bileşenlerdir.

Faktör yapısının belirlenmesi, araştırmacılara elde edilen verileri dört farklı boyutta ayrı ayrı analiz etme imkanı sunarak, aile katılımı ve algısının karmaşık doğasını daha iyi anlamalarına olanak tanımıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: 26 maddelik, 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Derecelendirme: 1 = “kesinlikle katılmıyorum”, 5 = “kesinlikle katılıyorum”

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Veli/Ebeveynler

Yaş Grubu: Yetişkinler (Okul çağındaki çocuğu olan ebeveynler)

Popülasyon Detayları: İlkokul, ortaokul veya lise düzeyinde eğitim gören öğrencilerin ebeveynleri.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan bir tutum ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırmaları, okul-aile işbirliği, veli tutumları, psikometrik araç, Cronbach Alpha, faktör yapısı.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ergün Yurtbakan

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya daha geniş çaplı uygulamaları için izin ve ücret bilgileri konusunda sorumlu yazar Ergün Yurtbakan ile iletişime geçilmesi önerilir. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle referans gösterilerek izin alınması gerekmektedir.

Kaynaklar

Yurtbakan, E., & Akyıldız, S. (2020). Aile Okul Algısı ve Katılımı Ölçeği: bir geçerlik ve güvenirlik çalışması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(30), 328-346. doi:10.35675/befdergi.686853

Makalenin orijinal bağlantısı Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: aile-okul-algisi-ve-katilimi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Aile Okul Algısı ve Katılımı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin 26 maddesi bu kaynakta sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için lütfen Yurtbakan ve Akyıldız (2020) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurunuz.