STEAM’a Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

STEAM’a Yönelik Tutum Ölçeği, ortaokul öğrencileri için STEAM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Sanat ve Matematik) eğitimine karşı sahip oldukları tutumları bilimsel olarak değerlendirmek amacıyla 2020 yılında Genç ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, 40 maddeden oluşmakta olup, geliştirme ve geçerlik çalışmaları sonucunda beş faktörlü bir yapı sergilediği tespit edilmiştir. Bu beş faktör, toplam varyansın %47,71’ini açıklamaktadır. Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, 0,917’lik yüksek bir Cronbach alfa katsayısı ile kanıtlanmıştır. Derecelendirme, 5’li Likert tipi formatta uygulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

STEAM, STEAM Eğitimi, Tutum Ölçeği, Ortaokul Öğrencileri, Psikometrik Geliştirme, Faktör Analizi, Güvenilirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Genç, M., Ata, A. O., Ertuğrul, D., Sakmen, G., Aktaş, M., Kalaycı, A, Sayan, S., Yağmur, Z. İ., Tatlı, A. & Yıldız, C.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ortaokul seviyesinde öğrenim gören öğrencilerin STEAM disiplinlerine yönelik genel tutumlarını, ilgi düzeylerini ve algılarını standardize edilmiş bir yöntemle ölçmektir. Geliştiriciler, öğrencilerin bu disiplinler arası yaklaşıma olan eğilimlerini ve motivasyonlarını belirleyerek, ilgili eğitim programlarının planlanması ve değerlendirilmesi süreçlerine bilimsel katkı sağlamayı amaçlamışlardır.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına, öğrencilerin STEAM konularına dair olumlu veya olumsuz görüşlerini derinlemesine inceleme fırsatı sunar. Bu detaylı ölçüm, eğitim sistemindeki olası eksikliklerin belirlenmesine ve öğrencilerin STEAM alanlarına aktif katılımını teşvik edecek pedagojik stratejilerin geliştirilmesine olanak tanır.

Yapı

STEAM’a Yönelik Tutum Ölçeği, öğrencilerin STEAM disiplinlerine yönelik duyuşsal ve bilişsel tepkilerini kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, yapılan geçerlik çalışmaları sonucunda beş ana faktörden oluştuğu kanıtlanmış bir yapısal bütünlüğe sahiptir. Bu beş faktör, öğrencilerin STEAM konularına yönelik ilgilerini, öz yeterlik algılarını, algılanan değerlerini ve genel motivasyonlarını temsil etmektedir.

Ölçek, 40 madde ile bu tutum boyutlarını kapsamlı bir şekilde ele alarak, öğrencilerin STEAM’a karşı geliştirdiği karmaşık duygusal ve düşünsel durumu yansıtmaktadır. Maddeler, 5’li Likert derecelendirme formatında yanıtlanmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Maddelerin faktör yükleri 0,404 ile 0,802 arasında bir dağılım göstermektedir, bu da her bir maddenin ilgili faktöre güçlü bir katkı sağladığını göstermektedir. Belirlenen beş faktörün toplam varyansa yaptığı katkı ise %47,71 olarak hesaplanmıştır.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonrasında elde edilen uyum indeksleri incelendiğinde, bu değerlerin ölçeğin kuramsal olarak beklenen beş faktörlü yapısını başarıyla doğruladığı görülmektedir. Bu bulgular, ölçeğin ortaokul öğrencilerinin STEAM’a yönelik tutum yapısını geçerli bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenilirlik

STEAM’a Yönelik Tutum Ölçeği’nin güvenilirlik analizleri, iç tutarlılık esasına göre gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin bütünü için hesaplanan Cronbach alfa güvenilirlik katsayısı oldukça yüksek bir değerde saptanmıştır.

Tüm ölçek için hesaplanan Cronbach alfa katsayısı 0,917 olarak belirlenmiştir. Bu değer, psikometrik standartlara göre mükemmel düzeyde bir iç tutarlılığı ifade etmekte olup, ölçeğin farklı uygulamalarda kararlı ve güvenilir sonuçlar üreteceğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, yapısal boyutları belirlemek üzere Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Analizler, ölçeğin toplam varyansın %47,71’ini açıklayan beş alt boyuttan oluşan sağlam bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu faktörler, tutumun farklı bileşenlerini bağımsız olarak ölçmektedir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), bu beş faktörlü modelin yapısal uyumunu desteklemiştir. Elde edilen uyum indeksleri, modelin teorik beklentilerle uyumlu olduğunu ve ölçeğin yapısal geçerliğini güçlendirdiğini teyit etmektedir.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (40 madde)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: Ortaokul öğrencileri

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ortaokul kademesinde öğrenim gören öğrenciler hedeflenmiştir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır. Seçenekler: 1= “kesinlikle katılmıyorum” ile 5= “kesinlikle katılıyorum” arasında değişmektedir.

Anahtar Kelimeler

STEAM, Eğitim, Tutum, Ölçek Geliştirme, Güvenilirlik, Geçerlik, Psikometri, Eğitim Araştırmaları, Çok Faktörlü Yapı, Likert.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Murat Genç

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilinmiyor

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Bilinmiyor

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Geliştirme Yılı: 2020

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin akademik veya ticari olmayan kullanımları için izin ve ücret bilgileri konusunda sorumlu yazar Murat Genç ile doğrudan iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: steama-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Genç, M., Ata, A. O., Ertuğrul, D., Sakmen, G., Aktaş, M., Kalaycı, A, Sayan, S., Yağmur, Z. İ., Tatlı, A. & Yıldız, C. (2020). Ortaokul oğrencileri için STEAM’a yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi, Anadolu Öğretmen Dergisi, 4(2), 151-176. DOİ: 10.35346/aod.768364.

STEAM’a Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal 40 maddesi kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik kaynağa (Genç vd., 2020) başvurulması veya sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.