P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği

Özet

P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği (P-KIÖ), S. Haran ve O. E. Berksun tarafından 1995 yılında Türkiye’de geliştirilmiş, bireylerdeki intihar düşüncesinin varlığını, yoğunluğunu ve sıklığını ölçmeyi amaçlayan 27 maddelik bir öz bildirim aracıdır. Ölçek, depresyon ve umutsuzluk gibi intihar düşüncesiyle güçlü bir şekilde ilişkili olan psikolojik yapılarla yüksek korelasyon göstererek güçlü bir geçerlik sergilemiştir. Ayrıca, yüksek güvenirlik katsayıları ile tutarlı ve kararlı ölçüm sağladığını kanıtlamıştır. P-KIÖ, ruh sağlığı profesyonelleri için intihar riski değerlendirmesi ve klinik araştırmalarda kullanılabilecek değerli bir psikometrik araç olarak konumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

intihar düşüncesi, intihar riski, depresyon, umutsuzluk, psikometrik ölçek, ölçek geliştirme, psikolojik değerlendirme.

Yazarlar

Haran, S., Berksun, O. E.

[quads id=5]

Amaç

P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği’nin temel amacı, bireylerde mevcut olan intihar düşüncesinin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesidir. Bu değerlendirme, düşüncelerin varlığını, sıklığını ve yoğunluğunu belirlemeyi içerir. Ölçek, özellikle depresyon, umutsuzluk ve diğer ruhsal bozukluklarla ilişkili olarak ortaya çıkan intihar riskinin erken tespiti ve klinik takibi için güvenilir bir araç sağlamayı hedeflemektedir.

Ölçeğin geliştirilmesi, Türkiye’deki klinik ve araştırma ortamlarında intihar düşüncesini objektif ve standartlaştırılmış bir şekilde ölçme ihtiyacına yanıt vermiştir. Böylece, risk altındaki bireylerin belirlenmesi, müdahale stratejilerinin planlanması ve uygulanan tedavilerin etkinliğinin izlenmesi süreçlerine katkıda bulunulması amaçlanmıştır.

Yapı

P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği, intihar düşüncesinin karmaşık ve çok boyutlu bir yapısını ölçmeyi hedefler. Bu yapı, sadece pasif ölüm isteğini değil, aynı zamanda aktif intihar planlarını, kendine zarar verme eğilimlerini, ölümle ilgili düşlemleri ve yaşamdan kopma veya varoluşsal boşluk hissini de içerebilir. İntihar düşüncesi, genellikle depresyon ve umutsuzluk gibi temel psikopatolojik durumlarla güçlü bir şekilde ilişkilidir.

Ölçeğin geliştirme sürecinde, intihar düşüncesinin bu ilişkili yapılarla olan teorik bağlantıları dikkate alınmıştır. Ölçeğin psikometrik özellikleri, intihar düşüncesinin bu temel psikolojik yapılarla olan korelasyonlarını inceleyerek ölçtüğü yapının geçerliliğini desteklemektedir. Bu yaklaşım, ölçeğin klinik ve araştırma bağlamlarında intihar düşüncesi olgusunu kapsamlı bir şekilde değerlendirebilmesine olanak tanımaktadır.

Geçerlik

P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, intihar düşüncesinin depresyon ve umutsuzluk ile teorik olarak yüksek düzeyde korelasyon göstermesi beklentisinden yola çıkılarak yapılmıştır. Bu bağlamda, ölçeğin eş zamanlı geçerliliğini değerlendirmek amacıyla, yaygın olarak kullanılan Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ile korelasyonları incelenmiştir.

Yapılan analizlerde, P-KIÖ’nün BDÖ ile korelasyon katsayısı 0.84 (P=0.001) olarak bulunmuştur. Benzer şekilde, BUÖ ile korelasyon katsayısı da 0.84 (P=0.001) olarak saptanmıştır. Bu yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar (P < 0.001), P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği’nin depresyon ve umutsuzluk gibi intihar düşüncesiyle yakından ilişkili olan yapıları ölçen diğer standart ve kabul görmüş ölçeklerle kavramsal olarak tutarlı olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, ölçeğin yapı geçerliliğinin güçlü olduğunu ve gerçekten de intihar düşüncesiyle ilişkili psikolojik durumları doğru bir şekilde yansıttığını desteklemektedir.

Güvenirlik

P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin ölçümlerdeki tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği ve iç tutarlılık yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Ölçeğin test-tekrar test güvenirliği katsayısı 0.85 olarak belirlenmiştir. Bu değer, ölçeğin farklı zamanlarda yapılan ölçümlerde tutarlı sonuçlar verdiğini ve zaman içinde bireylerin intihar düşüncesi düzeylerindeki göreceli konumlarını istikrarlı bir şekilde yansıttığını göstermektedir.

Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı ise Kuder Richardson formülüne göre 0.94 gibi oldukça yüksek bir değerde bulunmuştur. Bu yüksek katsayı, ölçek maddelerinin birbirleriyle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu ve aynı temel yapıyı, yani intihar düşüncesini ölçtüğünü güçlü bir şekilde desteklemektedir. Genel olarak, P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği’nin hem zamana karşı istikrarlı hem de madde bazında tutarlı ölçümler yapabilen, güvenilir bir psikometrik araç olduğu bu bulgularla ortaya konmuştur.

Faktör Analizi

P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği’nin faktör analizi ile ilgili ayrıntılı bilgiler, sağlanan orijinal kaynak içeriğinde açıkça belirtilmemiştir. Bu nedenle, ölçeğin altında yatan potansiyel boyutlar veya faktör yapısı hakkında kesin bir bilgi sunulamamaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde faktör analizinin yapılıp yapılmadığı veya sonuçları hakkında ek bir bilgi bulunmamaktadır.

Gelecekteki araştırmalar veya ölçeğin daha sonraki değerlendirmeleri, P-KIÖ’nün yapısal geçerliliğini daha derinlemesine incelemek ve intihar düşüncesinin farklı bileşenlerini (örneğin, pasif intihar düşüncesi, aktif intihar planlaması) ortaya çıkarıp çıkarmadığını belirlemek amacıyla keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizlerini içerebilir. Bu tür çalışmalar, ölçeğin teorik temelini ve klinik kullanım potansiyelini daha da güçlendirecektir.

Araç

Test Tipi: Geliştirme ölçeği. Psikolojik bir yapıyı (intihar düşüncesini) ölçmek üzere tasarlanmış, orijinal bir araçtır.

Format: Ölçekte toplam 27 madde bulunmaktadır. Sağlanan kaynakta derecelendirme formatı açıkça belirtilmemiştir. Ancak, bu tür psikolojik ölçekler genellikle Likert tipi bir derecelendirme (örneğin, “Hiçbir zaman”dan “Her zaman”a kadar değişen bir ölçek) veya evet/hayır yanıt formatını kullanır. Maddeler, bireylerin kendi intihar düşüncelerini ve ilgili deneyimlerini raporlamalarını gerektiren öz bildirim ifadeleridir.

Mevcut Diller: Ölçek, Türkçe olarak geliştirilmiştir ve orijinal dilinde mevcuttur. Başka dillere çevrildiğine dair bilgi bulunmamaktadır.

Popülasyon Grubu: Sağlanan kaynakta spesifik bir popülasyon grubu belirtilmemiştir. Ancak intihar düşüncesi ölçekleri genellikle yetişkin popülasyonlarında, özellikle klinik örneklemlerde (depresyon, anksiyete, umutsuzluk yaşayan bireyler) veya genel popülasyonda risk taraması amacıyla kullanılır.

Yaş Grubu: Kaynakta belirli bir yaş grubu detaylandırılmamıştır. Genellikle yetişkinler için uygun olduğu varsayılabilir.

Popülasyon Detayları: Ölçeğin geliştirildiği pilot çalışmada kullanılan örneklemin demografik ve klinik özellikleri hakkında detaylı bilgi, sağlanan kaynak içeriğinde yer almamaktadır.

Test Metodolojisi: Bireylerin kendi intihar düşüncesi düzeylerini ve ilgili deneyimlerini raporladıkları bir öz bildirim envanteridir. Katılımcılar, kendilerine sunulan 27 maddeye ilişkin kendi durumlarını yansıtan yanıtları işaretlerler.

Anahtar Kelimeler

intihar düşüncesi, intihar riski, depresyon, umutsuzluk, psikometrik ölçek, ölçek geliştirme, psikolojik değerlendirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Sağlanan kaynak içeriğinde yazar(lar)a ait ORCID tanımlayıcısı bilgisi bulunmamaktadır.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Oğuz Erkan Berksun için iletişim e-posta adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Sağlanan kaynak içeriğinde yazışma adresi bilgisi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği, 1995 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler veya herhangi bir ücret bilgisi, sağlanan kaynak içeriğinde açıkça belirtilmemiştir. Ölçeği kullanmayı düşünen araştırmacıların veya klinisyenlerin, ölçeğin sorumlu yazarı Oğuz Erkan Berksun ile doğrudan iletişime geçerek kullanım koşulları hakkında bilgi almaları tavsiye edilmektedir.

Referanslar

• Haran, S., & Berksun, O. E. (1995). P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği: Ölçek geliştirme üzerine bir pilot çalışma. Kriz Dergisi, 3 (1-2), 206-207.

Ölçekle ilgili orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: p-kuam-intihar-dusuncesi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

P-Kuam İntihar Düşüncesi Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• Rüyalarımda ölümle uğraşıyorum.
• Zaman zaman kendimi öldürme konusunda karşı konulmaz bir istek duyuyorum.