NEECHAM Konfüzyon Ölçeği

Özet

NEECHAM Konfüzyon Ölçeği, özellikle klinik ortamlarda konfüzyon düzeyini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Türkçe’ye uyarlaması, ölçeğin kültürel ve dilsel geçerliliğini sağlamak için Elibol ve Karaöz (2019) tarafından yapılmıştır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk popülasyonunda da yeterli düzeyde olduğunu göstermiştir.

Ölçek, konfüzyon durumunu sadece bilişsel belirtilerle sınırlı tutmayıp, hastanın bilişsel işlevler, davranış ve fizyolojik parametreler olmak üzere üç temel boyutta değerlendirilmesine olanak tanır. Bu çok boyutlu yaklaşım, klinisyenlere hastanın akut mental durum değişikliklerine dair kapsamlı ve bütüncül bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

NEECHAM, Konfüzyon, Adaptasyon, Psikometri, Güvenirlik, Geçerlik, Fizyolojik Parametreler

Yazarlar

Neriman Elibol, Sibel Karaöz

Amaç

Ölçeğin temel amacı, yatan hastalarda, özellikle yoğun bakım veya akut bakım ünitelerinde konfüzyon durumunun varlığını ve şiddetini sistematik olarak değerlendirmektir. Bu değerlendirme, deliryum riskini erken tespit etmeye ve uygun hemşirelik veya tıbbi müdahalelerin başlatılmasına yardımcı olur.

Türkçe’ye uyarlama çalışması (2019), ölçeğin orijinal yapısını koruyarak, Türk kültürüne özgü dilsel ve kavramsal eşdeğerliliğini sağlamayı hedeflemiştir. Bu sayede, Türkiye’deki sağlık profesyonelleri için güvenilir bir konfüzyon değerlendirme aracı sağlanmıştır.

Yapı

NEECHAM Konfüzyon Ölçeği, konfüzyonu üç ana boyut altında inceleyen çok faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu boyutlar, konfüzyonun sadece nöropsikolojik yönlerini değil, aynı zamanda gözlemlenebilir davranışsal ve fizyolojik göstergelerini de kapsar. Ölçek, bu üç boyutta toplam dokuz alt maddeden oluşmaktadır.

Bu boyutlar, konfüzyonun dinamik doğasını yansıtarak, hastanın bilişsel durumundaki akut değişiklikleri kapsamlı bir şekilde izlemeye olanak tanır. Boyutlar şunlardır:

• Bilgiyi İşleme
• Davranış
• Fizyolojik Parametreler

Geçerlik

NEECHAM Konfüzyon Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması sırasında yapısal geçerliliğini desteklemek amacıyla çeşitli analizler yapılmıştır. İç tutarlılık güvenilirliği kapsamında elde edilen Cronbach Alfa katsayısı 0,744 olarak rapor edilmiştir.

Bu değer, ölçek maddeleri arasındaki tutarlılığın kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermekte ve ölçeğin tek bir psikolojik yapıyı (konfüzyon) ölçme yeteneğini desteklemektedir. Cronbach Alfa değeri, ölçeğin geçerlik çalışmalarının önemli bir bileşeni olarak sunulmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, psikometrik açıdan sağlamlığını göstermektedir. Faktör analizine uygunluğu değerlendirmek üzere kullanılan Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) testi sonucu 0,819 olarak bulunmuştur. Bu yüksek KMO değeri, veri setinin faktör yapısını incelemek için uygun olduğunu doğrular.

Ayrıca, ölçeğin klinik performansı, tanısal doğruluk açısından duyarlılık ve özgüllük değerleri ile incelenmiştir. Ölçeğin duyarlılığı 0,65 ve özgüllüğü 0,79 olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlar, NEECHAM Konfüzyon Ölçeği’nin konfüzyon durumunu tespit etmede yüksek özgüllüğe ve orta düzeyde duyarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

NEECHAM Konfüzyon Ölçeği, konfüzyonun karmaşık doğasını yansıtan üç temel faktörden veya boyuttan oluşmaktadır. Uyarlama çalışması, bu faktör yapısının Türkçe popülasyonunda da korunduğunu ve her bir boyutun klinik olarak anlamlı bileşenleri temsil ettiğini göstermiştir.

Bu boyutlar, hastanın bilişsel kapasitesinden fiziksel tepkilerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Her bir boyut ve içerdiği alt madde sayısı aşağıda listelenmiştir:

• Birinci Boyut: Bilgiyi İşleme (3 alt madde)
• İkinci Boyut: Davranış (3 alt madde)
• Üçüncü Boyut: Fizyolojik Parametreler (3 alt madde)

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği

Format: Gözlemsel Değerlendirme Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe, Orijinal Dili (İngilizce)

Popülasyon Grubu: Yetişkin Klinik Popülasyon

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Akut bakım ve yoğun bakım ünitelerinde yatan, bilişsel durum değişikliği veya deliryum riski taşıyan hastalar.

Test Metodolojisi: Klinik gözlem ve hemşirelik değerlendirmesine dayanır. Derecelendirme sistemi hakkında kaynakta detaylı bilgi verilmemiş olup, puanlama sistemi ile konfüzyon derecesini belirler.

Anahtar Kelimeler

KMO, Duyarlılık, Özgüllük, Hemşirelik, Akut Bakım, Bilişsel İşlev

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

NEECHAM Konfüzyon Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlaması 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin klinik veya akademik amaçlı kullanımı ve izinleri hakkında detaylı bilgi ve ücretlendirme koşulları için sorumlu yazar Neriman Elibol ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Elibol, N. ve Karaöz, S. (2019). NEECHAM Konfüzyon Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 20(Supplement 1), 48-54. doi: 10.5455/apd.26002

Uyarlama çalışmasının orijinal makalesine ait bağlantı aşağıdadır. Makale, bir PDF dosyası olarak erişime sunulmuştur: ejmanager.com

NEECHAM Konfüzyon Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

NEECHAM Konfüzyon Ölçeği’nin uyarlama çalışmasında belirtilen boyutları ve alt madde sayıları şunlardır:

1. Boyut Bilgiyi İşleme 3 alt madde
2. Boyut Davranış 3 alt madde
3. Boyut Fizyolojik Parametreler 3 alt maddeden oluşmaktadır