Kindarlık Duygudurumu Ölçeği

Özet

Kindarlık Duygudurumu Ölçeği, Yeliz Tiryaki Göksu tarafından 2018 yılında yürütülen yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin yaşadığı kin ve gücenme duygularının yoğunluğunu ve sıklığını bir Duygudurumu (mood state) olarak ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, özellikle üniversite öğrencilerinin Kindarlık seviyeleri ile genel Yaşam Doyumu düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelenmeye yönelik ampirik çalışmalar için güvenilir bir veri toplama aracı sağlamaktır. Ölçek, geliştirme aşamasında ilgili literatür taramaları ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kindarlık, Duygudurumu, Ölçek Geliştirme, Gücenme, Üniversite Öğrencileri, Yaşam Doyumu, Psikolojik Ölçüm

Yazarlar

Yeliz Tiryaki Göksu

Amaç

Kindarlık Duygudurumu Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin anlık veya dönemsel olarak deneyimledikleri Kindarlık hislerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek, Türkçe diline özgü bir Psikometri aracı geliştirmektir. Bu ölçek, özellikle kinin bir kişilik özelliği (trait) yerine, durumsal veya geçici bir duygusal durum (state) olarak ele alınmasına olanak tanır.

Ölçeğin geliştirilme süreci, Tiryaki Göksu (2018) tarafından sunulan yüksek lisans tezinin ana odağını oluşturmaktadır. Bu tezin özel amacı, üniversite öğrencilerinin yaşadığı Kindarlık seviyelerinin, onların genel yaşamdan aldıkları doyum düzeyleri ile nasıl bir korelasyon içinde olduğunu bilimsel yöntemlerle ortaya koymaktır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki duygu durumları teorilerine dayanarak, bireyin geçmişte yaşadığı olumsuz deneyimlere veya haksızlıklara karşı beslediği kalıcı düşmanlık, kızgınlık ve intikam arzusunu yansıtan bilişsel ve duygusal bileşenleri ölçer. Ölçek Geliştirme çalışmaları sırasında, kindarlık kavramının çok boyutlu doğası dikkate alınmıştır.

Kindarlık Duygudurumu Ölçeği, geleneksel olarak kinin sadece uzun süreli bir kişilik özelliği olarak ele alınmasının ötesine geçerek, kinin bireyin mevcut psikolojik durumunu nasıl etkilediğini belirlemeyi hedefler. Bu yapı, negatif duygulanımın spesifik bir alt tipi olarak kabul edilir ve sosyal ilişkiler ile psikolojik iyi oluş üzerindeki etkileri açısından önemlidir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair ayrıntılı istatistiksel sonuçlar, orijinal yüksek lisans tezinde (Tiryaki Göksu, 2018) yer almaktadır. Ancak, bu meta-veride geçerlik bilgileri belirtilmemiştir. Tipik bir ölçek geliştirme çalışmasında kullanılan geçerlik yöntemleri arasında yapı geçerliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile ölçüt bağıntılı geçerlik çalışmaları yer alır.

Ölçeğin yapısal geçerliğinin, uygulanan faktör analizi teknikleri ile belirlendiği varsayılmaktadır. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen yapısal boyutları ne ölçüde temsil ettiğini gösterir. Tam ve güvenilir geçerlik bilgileri için, araştırmacıların doğrudan Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde bulunan tezin tam metnine başvurmaları gerekmektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik bilgileri de kaynak metinde eksik veya belirtilmemiştir. Ölçeğin iç tutarlılığını sağlamak amacıyla, geliştirme sürecinde Cronbach Alfa katsayısı gibi güvenirlik analizlerinin yapıldığı tahmin edilmektedir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösterir.

Ayrıca, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını değerlendirmek için test-tekrar test güvenirlik analizlerinin de gerçekleştirilmiş olması muhtemeldir. Bu tür bir psikometrik testin kullanımından önce, araştırmacıların tezin güvenirlik bölümünü inceleyerek ölçeğin kabul edilebilir güvenirlik standartlarını karşıladığından emin olmaları kritik önem taşır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme çalışmalarının zorunlu bir adımı olarak, Kindarlık Duygudurumu Ölçeği için faktör analizinin yapıldığı kabul edilmektedir. Bu analiz, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ve her bir boyutun hangi maddeleri içerdiğini belirlemek için kullanılır.

Geliştirme tezinde, Kindarlık Duygudurumu yapısının tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğu faktör yükleri ve özdeğerler incelenerek belirlenmiştir. Faktör analizi sonuçları (KMO ve Bartlett testi sonuçları dahil), ölçeğin psikometrik açıdan sağlam bir yapıya sahip olduğunun kanıtı olarak tezin yöntem bölümünde yer almalıdır.

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: Ölçeğin derecelendirme formatı meta-veride belirtilmemiştir; ancak psikolojik duygu durumu ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme formatının (örneğin, 5’li veya 7’li) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Ölçek, Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde öğrenim gören üniversite öğrencileri örnekleminde geliştirilmiştir ve bu popülasyonun duygudurumu özelliklerini yansıtmaktadır.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcılar, kendilerine sunulan maddeleri, kendi kin ve gücenme duygudurumlarını yansıtacak şekilde derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Kindarlık, Yaşam Doyumu, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Yüksek Lisans Tezi, Öz Bildirim

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir (Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun, Türkiye ile ilişkilidir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir (2018). Ticari kullanımdan önce, ölçeğin sorumlu yazarı Yeliz Tiryaki Göksu’dan veya tezin yapıldığı kurum olan Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden izin alınması tavsiye edilir. Ölçeğin orijinal referansına ve tez merkezine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: tez.yok.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: kindarlik-duygudurumu-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Tiryaki Göksu, Y. (2018). Üniversite öğrencilerinin kindarlık duygudurumları ile yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.

Kindarlık Duygudurumu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, kaynak meta-veride sunulmamıştır. Ölçek maddelerine erişim için, araştırmacıların yukarıda belirtilen yüksek lisans tezinin tam metnine başvurması gerekmektedir. Ölçek maddeleri, kin duygudurumunun çeşitli yönlerini ölçmeye yönelik ifadelerden oluşmaktadır.