Heartland Affedicilik Ölçeği

Özet

Heartland Affedicilik Ölçeği (Heartland Forgiveness Scale – HFS), bireylerin affetme eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş, 18 maddeden ve üç alt boyuttan oluşan çok boyutlu bir psikolojik ölçektir. Ölçek, kişinin kendine, başkalarına ve yaşam koşullarına yönelik affetme düzeylerini değerlendirmektedir. Ölçeğin Türkçe uyarlaması (TVHFS), Aslı Bugay ve Aysun Demir tarafından 2010 yılında Türk üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Yapılan psikometrik çalışmalar, TVHFS’nin kültürel bağlamda geçerli ve güvenilir olduğunu, özellikle Yaşam Memnuniyeti gibi pozitif psikoloji yapıları ile anlamlı ilişkiler gösterdiğini kanıtlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Heartland Affedicilik Ölçeği, Affetme, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, İç Tutarlılık, Geçerlilik, Üniversite Öğrencileri.

Yazarlar

Aslı Bugay, Aysun Demir.

Amaç

Heartland Affedicilik Ölçeği’nin temel amacı, bireyin affetme kapasitesini ve eğilimini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, affetmenin tekil bir özellik yerine, üç temel boyut aracılığıyla kavramsallaştırılan karmaşık bir yapı olduğunu varsayar: Kendini Affetme, Başkalarını Affetme ve Durumları Affetme. Bu ayrım, araştırmacılara affetmenin farklı hedeflerinin psikolojik refah üzerindeki etkilerini daha detaylı inceleme imkanı sunar.

Ölçeğin Türkçe versiyonunun (TVHFS) uyarlanması, Türk kültüründe affetme yapısının geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçülmesini sağlamak amacıyla yapılmıştır. Bu uyarlama, Türkiye’deki psikoloji ve eğitim alanındaki araştırmaların affetme, kin tutma ve ruh sağlığı arasındaki ilişkileri keşfetmesine olanak tanımıştır.

Yapı (Construct)

Heartland Affedicilik Ölçeği (HFS), affetmeyi 18 madde ile ölçülen üç temel alt boyutlu bir yapı olarak ele alır. Bu çok boyutlu yaklaşım, affetme davranışının hedefine göre psikolojik deneyimdeki farklılıkları yakalamayı amaçlar:

• Kendini Affetme: Bireyin geçmişteki hataları, eksiklikleri veya pişmanlık duyduğu davranışları kabullenme ve kendine karşı şefkat gösterme yeteneğini ölçer.
• Başkalarını Affetme: Başkalarının neden olduğu haksızlık, incinme veya zarara karşı duyulan öfke ve kin duygularından vazgeçme eğilimini ifade eder.
• Durumları Affetme: Kişinin kontrolü dışındaki olumsuz yaşam olaylarını, talihsiz koşulları veya kaderi kabullenme ve bu durumlara karşı gelişen olumsuz duygusal tepkileri serbest bırakma yeteneğini ölçer.

Geçerlilik

Türkçe Versiyonu Heartland Affedicilik Ölçeği’nin (TVHFS) geçerlilik çalışmaları, özellikle yakınsak geçerliliğe odaklanmıştır. Üniversite örnekleminde, ölçeğin yakınsak geçerliliğinin yeterli düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bu geçerliliği desteklemek amacıyla Yaşamdan Memnuniyet Ölçeği (SWLS) ve Ruminatif Yanıt Ölçeği gibi ilgili psikolojik yapılarla ilişkiler incelenmiştir.

Yapılan analizlerde, HFS genel puanı ile Yaşam Memnuniyeti Ölçeği arasında anlamlı derecede yüksek pozitif korelasyonlar (r = .324, p = .00) bulunmuştur. Bu bulgu, affetme eğilimi yüksek olan bireylerin genel yaşam memnuniyetlerinin de yüksek olduğunu göstererek ölçeğin beklenen teorik yapılarla uyumunu kanıtlamıştır. Alt boyutlar bazında da pozitif ilişkiler gözlemlenmiştir (Durumun Affı r = .381, Kendi Affı r = .205, Diğerlerinin Affı r = .145). Bu korelasyon katsayıları, ölçeğin amaca uygun ölçüm yaptığını desteklemektedir.

Güvenilirlik

TVHFS’nin güvenilirliği, Türk üniversite öğrencileri örnekleminde iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak değerlendirilmiştir. Genel olarak HFS için Cronbach’ın alfa değeri α = .81 olarak hesaplanmıştır, bu değer psikometrik açıdan ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Alt ölçeklerin iç tutarlılık değerleri ise şöyledir:

• Başkalarını Affetme Alt Ölçeği: α = .79
• Durumun Affedilmesi Alt Ölçeği: α = .76
• Kendi Affetme Alt Ölçeği: α = .64

Başkalarını ve Durumları Affetme alt ölçekleri güçlü iç tutarlılık gösterirken, Kendi Affetme alt ölçeği kabul edilebilir minimum sınırın üzerinde yer almaktadır. Bu sonuçlar, ölçeğin affetmenin farklı hedeflerini güvenilir bir şekilde ölçtüğünü doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Heartland Affedicilik Ölçeği’nin yapısal geçerliliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizleri (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, TVHFS’nin orijinal yapısına benzer, hafifçe değiştirilmiş üç faktörlü yapısının Türk üniversite örneklemi verileriyle uyumlu olduğunu göstermiştir. Bu analizler, ölçeğin kültürler arası dengesini ve orijinal teorik yapısını Türk popülasyonunda da koruduğunu ileri sürmüştür.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Orijinali Öz Bildirim Ölçeğidir)

Format: 18 maddeden oluşan 7 noktalı Likert tipi ölçek.

Mevcut Diller: İngilizce (Orijinal), Türkçe (Uyarlama).

Popülasyon Grubu: Klinik Olmayan Popülasyon.

Yaş Grubu: Yetişkinler (Özellikle Üniversite Öğrencileri).

Popülasyon Detayları: Türkçe uyarlama çalışması, Türk üniversite öğrencileri örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, her maddeyi 1’den 7’ye kadar derecelendirir. Derecelendirme sistemi şöyledir:

• (1) “neredeyse her zaman doğrudan yanlış”
• (7) “neredeyse her zaman benim için doğru”

Anahtar Kelimeler

Affetme Eğilimi, Kendini Affetme, Başkalarını Affetme, Durumsal Affetme, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), Psikoloji Araştırmaları, Yaşam Memnuniyeti.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Aslı Bugay

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Aslı Bugay)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Türkçe Uyarlama Yılı: 2010

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar Aslı Bugay ile iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: heartland-forgiveness-scale-toad.pdf

Referanslar

Bugay, A. ve Demir, A. (2010). A Turkish version of Heartland Forgiveness Scale. Procedia Social and Behavioral Sciences, 5, 1927–1931. doi:10.1016/j.sbspro.2010.07.390

Heartland Affedicilik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içeriğinde ölçeğin 18 maddesi listelenmemiştir. Aşağıda ölçeğin yapısal bilgileri ve derecelendirme sistemi sunulmuştur:

Ölçek toplam 18 maddeden oluşmaktadır ve 7 noktalı Likert tipi ölçek ile derecelendirilir. Derecelendirme, “neredeyse her zaman doğrudan yanlış” (1) ile “neredeyse her zaman benim için doğru” (7) arasında değişmektedir.

Maddeler üç alt boyut altında toplanmıştır:

• Kendini Affetme (Self-Forgiveness)
• Başkalarını Affetme (Forgiveness of Others)
• Durumun Affedilmesi (Forgiveness of Situation)