Ergen Öfke Derecelendirme Ölçeği

Özet

Ergen Öfke Derecelendirme Ölçeği (EÖDÖ), ergenlik dönemindeki bireylerin öfke tepkilerini ve öfkeyle başa çıkma stratejilerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, orijinali Amerikan bağlamında kullanılan bir aracın uyarlama çalışması olup, Türk kültürüne özgü geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Ölçek, ergenlerin öfke deneyimlerinin sıklığını, yoğunluğunu ve ifade biçimlerini 41 madde ve 4 alt boyut üzerinden ölçmektedir. Temel amacı, öfke yönetimi hizmetleri için sağlam bir başlangıç noktası sunmak ve ergenlerin duygusal düzenleme ihtiyaçlarını belirlemektir.

Anahtar Kelimeler

Ergen öfkesi, Ergen Öfke Derecelendirme Ölçeği, öfke yönetimi, psikometrik özellikler, duygusal düzenleme, uyarlama, Likert ölçeği.

Yazarlar

Ayşe Esra Aslan, Sevinçler Togan.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, 6. sınıftan 12. sınıfa kadar geniş bir aralıktaki ergen popülasyonunda öfke düzeylerini ve öfkenin çeşitli boyutlardaki dışavurumlarını standardize edilmiş bir biçimde ölçmektir. Bu araç, klinisyenlere ve araştırmacılara, ergenlerin öfke ile ilgili davranışlarını ve bilişsel tepkilerini nicel olarak değerlendirme imkanı sunarak, bireysel veya grupla yürütülen duygu yönetimi programlarının etkinliğini izlemeye yardımcı olur.

Ölçek, özellikle ergenlerin öfke eğilimlerini erken teşhis etmek ve uygun müdahale stratejilerini planlamak için tasarlanmıştır. Bu uyarlama çalışması, Türk ergen popülasyonunun kültürel ve dilsel özelliklerine uygun, güvenilir bir ölçme aracı sağlamayı hedeflemiştir.

Yapı

Ergen Öfke Derecelendirme Ölçeği (EÖDÖ), ergenlik çağındaki bireylerin öfke tepkilerini ve öfkeyle başa çıkma biçimlerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Ölçek, toplam 41 maddeden oluşmakta ve bu maddeler 4 farklı alt boyuta ayrılmaktadır. Bu alt boyutlar, öfkenin farklı yönlerini (örneğin, öfke ifadesi, öfke kontrolü, öfke tetikleyicileri veya öfkenin içe/dışa vurumu) temsil etmektedir.

Ölçülen yapı, sadece öfkenin şiddetini değil, aynı zamanda bu duygunun bilişsel, davranışsal ve fizyolojik bileşenlerini de kapsamaktadır. Bu çok boyutlu yaklaşım, ergenlerin karmaşık duygusal deneyimlerini daha detaylı analiz etme fırsatı sunar.

Geçerlik

Türkçe uyarlaması yapılan Ergen Öfke Derecelendirme Ölçeği‘nin geçerlik çalışmalarına dair ayrıntılı bilgiler, kaynak makalede yer almaktadır. Ancak, bu özet içeriğinde spesifik geçerlik türlerine (örneğin, yapı geçerliği, ölçüt geçerliği) dair nicel veri sunulmamıştır. Uyarlama çalışmalarında, genellikle orijinal ölçeğin faktör yapısını koruyup korumadığı faktör analizi ile incelenerek yapı geçerliği sağlanmaya çalışılmıştır. Ölçeğin kültürel uygunluğunu ve amaca hizmet etme yeterliliğini gösteren geçerlik çalışmalarının akademik referansta detaylıca belirtildiği varsayılmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, geniş örneklem grupları üzerinde yapılmış olup, elde edilen iç tutarlılık katsayıları ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir. Güvenirlik, Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı ile değerlendirilmiştir.

• Ortaokul Öğrencileri (6. ve 8. Sınıflar): N=2171 öğrenci için Cronbach alfa katsayıları .80 ile .92 arasında değişmektedir.

• Lise Öğrencileri (9. ve 12. Sınıflar): N=2013 öğrenci için Cronbach alfa katsayıları ise .81 ile .94 arasında değişmektedir.

Bu yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin hem ortaokul hem de lise düzeyindeki ergenlerin öfke düzeylerini tutarlı bir şekilde ölçebildiğini ve psikometrik özellikler açısından sağlam olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin 4 alt boyuttan oluşması, uyarlama sürecinde faktör analizinin (muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi veya Açımlayıcı Faktör Analizi) kullanıldığını işaret etmektedir. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak beklenen 4 boyuta ayrılıp ayrılmadığını ve Türk kültüründe de orijinal yapıyı temsil edip etmediğini kontrol etmek için gerçekleştirilmiştir. Faktör yapısının incelenmesi, ölçeğin yapı geçerliğinin önemli bir bileşenini oluşturur ve maddelerin ölçmeyi amaçladıkları alt boyutlarla ne derece ilişkili olduğunu belirler.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal versiyonu İngilizcedir)

Popülasyon Grubu: Ergenler

Yaş Grubu: Ortaokul ve Lise Öğrencileri (Yaklaşık 12-18 yaş)

Popülasyon Detayları: 6. sınıftan 12. sınıfa kadar olan öğrenciler. Güvenirlik çalışması toplam 4184 ergen üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Ölçek toplam 41 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme, 4’lü Likert tipi bir ölçek kullanılarak yapılmaktadır. Katılımcılar, her madde için kendilerine ne kadar uygun olduğunu belirtirler.

Derecelendirme Detayı: 4’lü Likert (1=Bana hiç uygun değil – 4 =Bana tamamıyla uygun)

Anahtar Kelimeler

Öfke tepkisi, ergenlik, psikometrik özellikler, çok boyutlu ölçüm, iç tutarlılık, Cronbach alfa, duygusal zeka.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ayşe Esra Aslan

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2009 (Kaynak referans yılına göre).

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin kullanım izinleri ve olası ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Ayşe Esra Aslan ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

1. Aslan, A. E., & Sevincler-Togan, S. (2009). A Service for Emotion Management: Turkish Version of the Adolescent Anger Rating Scale (AARS). Educational Sciences: Theory and Practice, 9(2), 391-400.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
the-adolescent-anger-rating-scale-aars-toad.pdf

[quads id=5]

Ergen Öfke Derecelendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu nedenle maddeler buraya eklenememiştir. Detaylı maddeler için yukarıda belirtilen referans makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.